Ιστορικός Τόπος χαρακτηρίστηκε το Πάρκο Εθνικής Αντίστασης στη Νεάπολη-Συκεές, με τον δήμαρχο Σίμο Δανιηλίδη να μιλά για μια «πολύ σημαντική απόφαση» που, όπως ανέφερε, ανοίγει τον δρόμο για την ανάδειξη της σύγχρονης ιστορίας της περιοχής.
Την απόφαση υπέγραψε χθες η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ολοκληρώνοντας την τυπική διαδικασία που είχε ξεκινήσει στα μέσα του περασμένου Μαΐου με τη σχετική εισήγηση της Διεύθυνσης Προστασίας και Αναστήλωσης Νεωτέρων και Σύγχρονων Μνημείων του ΥΠΠΟ, η οποία είχε ήδη παραλάβει τη σκυτάλη από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης. Η εξέλιξη συνδέεται με τα ανασκαφικά ευρήματα των 46 ανθρώπινων σκελετών σε ομαδικούς τάφους μέσα στο δημοτικό οικόπεδο στη Δ.Ε. Συκεών, βόρεια του Μνημείου του Επταπυργίου, χώρο που από το 1983 διαμορφώθηκε σε Πάρκο Εθνικής Αντίστασης και όπου το 1997 τοποθετήθηκε μνημειακή στήλη στη μνήμη των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης.
«Πρόκειται για μια πολύ σημαντική απόφαση που ανοίγει το δρόμο για την ανάδειξη της ιστορικότητας της περιοχής, της ίδιας της σύγχρονης ιστορίας, την οποία οφείλουμε όχι μόνο να τη διατηρήσουμε ως μνήμη αλλά και να την αναδείξουμε με κάθε τρόπο», δήλωσε ο κ. Δανιηλίδης, εκφράζοντας την ικανοποίησή του και αναφερόμενος ειδικά στη συνδρομή της τοπικής Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης και της αρχαιολόγου Σταυρούλας Τζεβρένη.
Η αποκάλυψη των ομαδικών τάφων έγινε τον Νοέμβριο του 2024, κατά τη διάρκεια των εργασιών ανάπλασης στην περιοχή των Συκεών, και στη συνέχεια επιβεβαιώθηκε ότι οι ταφές χρονολογούνται στην περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου, από το 1946 έως το 1949. Στο ίδιο ιστορικό πλαίσιο έχουν καταγραφεί εκτελέσεις φυλακισμένων αγωνιστών στο Γεντί-Κουλέ, έπειτα από αποφάσεις των έκτακτων Στρατοδικείων.
Συνέχιση των ανασκαφών και νέο μνημείο
Μετά την υπουργική απόφαση, οι Τεχνικές Υπηρεσίες του δήμου Νεάπολης-Συκεών μπήκαν σε διαδικασία προετοιμασίας για τα επόμενα βήματα και τις πρωτοβουλίες που αφορούν την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης και του ιδιαίτερου ιστορικού φορτίου της περιοχής. Όπως είπε ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων Στέλιος Γκατζές, «έχοντας απελευθερωθεί πλέον το έργο της ανάπλασης, μπορούμε να προχωρήσουμε στον πρασινισμό του Πάρκου Εθνικής Αντίστασης και από κοινού με το υπουργείο Πολιτισμού και τις εδώ Υπηρεσίες του να σχεδιάσουμε περαιτέρω παρεμβάσεις που θα αναδεικνύουν το ιστορικό φορτίο της περιοχής».
Στα σχέδια της δημοτικής αρχής περιλαμβάνονται επιπλέον ανασκαφές, αλλά και η δημιουργία νέου μνημείου στο Πάρκο Εθνικής Αντίστασης, όπως ανέφερε ο δήμαρχος Σίμος Δανιηλίδης. «Σχεδιασμός μας είναι να συνεχίσουμε και να προεκτείνουμε τις ανασκαφές και σε παρακείμενο δημοτικό οικόπεδο, όπως και σε κάποια άλλα σημεία που δεν υπάρχουν κωλύματα. Όταν παρέλθει ο χρόνος που επιβάλλει η ελληνική και η ευρωπαϊκή νομοθεσία, επειδή το έργο της ανάπλασης είναι χρηματοδοτούμενο από ευρωπαϊκά προγράμματα, θα εξετάσουμε τη δυνατότητα να κάνουμε ανασκαφές και στους πέριξ δρόμους οι οποίοι έχουν αναπλαστεί», είπε. Πρόσθεσε ακόμη ότι, με βάση τα στοιχεία του ιστορικού της πόλης Σπύρου Κουζινόπουλου και την υπάρχουσα βιβλιογραφία, οι εκτελέσεις φέρεται να φτάνουν περίπου τις 400, σε μια περιοχή που είχε εξελιχθεί σε συνηθισμένο τόπο εκτελέσεων.
Για το σημείο όπου βρέθηκαν οι ομαδικοί τάφοι, ο δήμαρχος ανέφερε ότι εξετάζεται η δημιουργία «ενός επιπλέον σεμνού μνημείου, όπου θα μπορούν να εναποτεθούν οι σκελετοί που δεν ταυτοποιηθούν και δεν ζητηθούν από τους οικείους τους, μετά την πραγματοποίηση εξετάσεων DNA», ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο δημιουργίας ιστορικού μουσείου στην περιοχή.
Μέχρι σήμερα, ο αριθμός των ατόμων που έχουν εγγραφεί στον κατάλογο για εξέταση DNA έχει φτάσει τους 87 από όλη την Ελλάδα και αυξάνεται συνεχώς. «Προσπαθούμε να βρούμε φορέα έτσι για να γίνει εξέταση DNA, έτσι ώστε να γίνει η διασταύρωση των στοιχείων με τις οικογένειες που εκδήλωσαν ενδιαφέρον και επιθυμία, και εφόσον επιβεβαιωθεί η συγγενική σχέση, εάν το επιθυμούν, να τους παραδώσουμε τα οστά του συγγενούς τους», κατέληξε ο κ. Δανιηλίδης.
Φωτογραφίες: Δήμος Νεάπολης – Συκεών
