Η Καβάλα γίνεται για πέντε ημέρες σημείο συνάντησης για τη γεωπολιτική, τη συμφιλίωση και τις σχέσεις καλής γειτονίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Από 24 έως 28 Αυγούστου πραγματοποιείται το 5ο Διεθνές Θερινό Σχολείο Καβάλας, με κεντρικό άξονα τις σχέσεις Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου.
Η γεωπολιτική θέση της Καβάλας, στο σταυροδρόμι της Ανατολικής Μακεδονίας, της Θράκης, των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου, δίνει το υπόβαθρο για έναν διεθνή διάλογο γύρω από την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή. Η φετινή διοργάνωση έχει θέμα «Γεωπολιτική, Συμφιλίωση και Σχέσεις Καλής Γειτονίας στην Ανατολική Μεσόγειο».
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι σχέσεις Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου, μαζί με ζητήματα ασφάλειας, γεωπολιτικής, διπλωματίας και οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Ακαδημαϊκοί, ερευνητές, διπλωμάτες, επαγγελματίες και φοιτητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό συμμετέχουν σε μια συζήτηση που επιδιώκει να λειτουργήσει ως εργαλείο κατανόησης και περιφερειακής συνεργασίας.
Το 5ο Διεθνές Θερινό Σχολείο Καβάλας θα φιλοξενηθεί στο ιστορικό κτίριο της Μεγάλης Λέσχης και διοργανώνεται από το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο ΑΝΑΤΟΛΙΑ (ΝΠΠΕ), το Ινστιτούτο Εξωτερικών Υποθέσεων (Foreign Affairs Institute – FAINST) και το Friedrich Schiller University of Jena. Οι εργασίες θα γίνουν στα αγγλικά και απευθύνονται κυρίως σε προχωρημένους προπτυχιακούς φοιτητές, μεταπτυχιακούς και υποψήφιους διδάκτορες, καθώς και σε επαγγελματίες της πολιτικής επιστήμης, των διεθνών σχέσεων, της νομικής, της ιστορίας και της διπλωματίας.
«Στόχος μας είναι να συζητάμε δύσκολα και απαιτητικά θέματα της εξωτερικής πολιτικής μέσα από μια ήπια διαδικασία που στηρίζεται στον καλό και γόνιμο διάλογο και την καλή επικοινωνία», επισημαίνει ο Θεόδωρος Θεοδώρου, Πληρεξούσιος Υπουργός Α’ ε.τ. και ανώτερος σύμβουλος του Ινστιτούτου Εξωτερικών Υποθέσεων.
Όπως εξηγεί, η φετινή διοργάνωση δίνει ιδιαίτερο βάρος στις σχέσεις Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου, καθώς οι τρεις χώρες μπορούν, σύμφωνα με την προσέγγιση που αναπτύσσεται στο 5th Kavala International Summer School, να λειτουργήσουν ως «τρίγωνο σταθερότητας» για την περιοχή. Σημαντική θέση έχει και ο τουρισμός, όχι μόνο ως οικονομική δραστηριότητα αλλά και ως μορφή ήπιας πολιτικής και αφορμή για επικοινωνία ανθρώπων και πολιτισμών.
Η επιλογή της Καβάλας συνδέεται, κατά τον κ. Θεοδώρου, με τη γεωπολιτική και γεωγραφική θέση της πόλης. Όπως σημειώνει, «η βόρεια Ελλάδα διαδραμάτιζε διαχρονικά σημαντικό ρόλο στη σύνδεση Ανατολής και Δύσης, ενώ η Καβάλα αποτελεί κομβικό σημείο με πρόσβαση προς τη θάλασσα και την ευρύτερη περιοχή. Η Καβάλα είναι κομβικής σημασίας, διέρχονται κάθετοι άξονες, έχει εύκολη πρόσβαση στην θάλασσα. Στην περιοχή υπάρχουν τρία λιμάνια, ένα μέσα στην πόλη το επιβατικό, ένα εμπορικό στη Νέα Καρβάλη και ένα στη Νεα Πέραμο που ορισμένοι το ξεχνούν. Κυρίως, το μεγάλο λιμάνι, είναι πολύ κοντά στον κεντρικό οδικό άξονα και έχει πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα που δεν τα έχουν άλλα λιμάνια στη βόρεια Ελλάδα».
Ιδιαίτερη σημασία έχει, όπως αναφέρει, και η εύκολη πρόσβαση από την Ανατολική Μακεδονία και κυρίως τη Θράκη, κάτι που διευκολύνει τη συμμετοχή νέων ανθρώπων από την περιοχή.
Το φετινό πρόγραμμα ανοίγει με την κεντρική ομιλία του Prof. Dr. Martin Leiner, διευθυντή του Κέντρου Μελετών Συμφιλίωσης της Ιένας (JCRS), με θέμα «Συμφιλίωση σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο». Ο Δρ. Παύλος Κοκτσίδης θα εξετάσει τις προοπτικές και τις προκλήσεις για τη δημιουργία μηχανισμών ειρήνης και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στις 25 Αυγούστου, ο Δρ. Μιχάλης Σαρλής θα αναπτύξει το ζήτημα της ανθεκτικής συνύπαρξης σε περιόδους συγκρούσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, ενώ η Δρ. Τίνα Μαυρίκου θα εστιάσει στον ρόλο της Ελλάδας ως κομβικού μικρού κράτους και ως άγκυρας ήπιας ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Τη δεύτερη κεντρική ομιλία θα κάνει η Δρ. Laura Villanueva, ιδρύτρια και διευθύντρια του Satoyama for Peace, με αντικείμενο τη σύνδεση της συμφιλίωσης με τα οικοσυστήματα.
Στις 26 Αυγούστου, η Δρ. Μαρία Κυριακίδου θα μιλήσει για τον ρόλο των γυναικών στην οικοδόμηση της ειρήνης, ενώ ο Δρ. Χρήστος Αλιπράντης θα εξετάσει τον εξελισσόμενο ρόλο των μεγάλων δυνάμεων στη γεωπολιτική της Ανατολικής Μεσογείου. Ο καθηγητής Ιωάννης Σαριδάκης θα αναλύσει τους τρόπους με τους οποίους συγκροτούνται οι λόγοι περί του «άλλου», εστιάζοντας στις έννοιες της εχθροποίησης, του εξανθρωπισμού και της προσέγγισης.
Την τελευταία ημέρα, ο Δρ. Κωνσταντίνος Γώγος θα παρουσιάσει θεωρητικές και εμπειρικές προσεγγίσεις για το μέλλον του Ισλάμ και των μουσουλμάνων στην Ευρώπη, ενώ η καθηγήτρια Zuhal Mert-Uzuner θα αναφερθεί στους δρόμους της διπλωματίας για την περιφερειακή συμφιλίωση, με έμφαση στη διπλωματία δεύτερου επιπέδου και στους διαύλους διαλόγου μεταξύ των λαών.
Την τελευταία ημέρα των εργασιών θα πραγματοποιηθεί μια ιδιαίτερη δημόσια εκδήλωση στην ελληνική γλώσσα, ώστε να μπορεί να την παρακολουθήσει και η τοπική κοινωνία. Η ελληνική γλώσσα στην παράλληλη αυτή δράση, σύμφωνα με τον κ. Θεοδώρου, είναι μια προσπάθεια να διευρυνθεί η πρόσβαση στη συζήτηση και πέρα από το αγγλόφωνο ακαδημαϊκό περιβάλλον του Kavala International Summer School.
Η φετινή διοργάνωση συνεχίζει μια προσπάθεια που ξεκίνησε το 2022. Την πρώτη χρονιά οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε ζητήματα μειονότητας και εφαρμογής της Συνθήκης της Λοζάνης, ενώ τη δεύτερη χρονιά εξετάστηκαν θέματα σχετικά με τη σημασία και τη διαχείριση του νερού. Στην τρίτη διοργάνωση του Διεθνούς Θερινού Σχολείου συζητήθηκε η παρουσία και ο ρόλος της Κύπρου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά και η συνεργασία που αναπτύχθηκε μετά την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο κ. Θεοδώρου υπογραμμίζει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «κοινό χαρακτηριστικό όλων των διοργανώσεων είναι η επιλογή μιας ήπιας προσέγγισης στα δύσκολα ζητήματα, ώστε οι ομιλητές, προερχόμενοι από τον ακαδημαϊκό, διπλωματικό και επιχειρηματικό χώρο, να έχουν τη δυνατότητα να παρουσιάζουν ελεύθερα τις θέσεις τους και να ακολουθεί ανοιχτή συζήτηση με τους συμμετέχοντες».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη σύνδεση της εκπαίδευσης με την πρακτική διάσταση της εξωτερικής πολιτικής. «Το μεγάλο ζητούμενο για εμάς δεν είναι μόνο ο διάλογος, είναι και η δράση», σημειώνει ο κ. Θεοδώρου, τονίζοντας την ανάγκη οι συζητήσεις και τα συμπεράσματα να οδηγούν σε πρωτοβουλίες και αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών εργαλείων και του ευρωπαϊκού θεσμικού και νομικού πλαισίου.
Στο τέλος των εργασιών συντάσσεται διακήρυξη με τα συμπεράσματα της δράσης, η οποία αποστέλλεται σε κρατικούς φορείς, κυβερνήσεις και πρεσβείες χωρών που έχουν συμμετάσχει στο Kavala International Summer School. Η διοργάνωση στηρίζεται, σύμφωνα με τον κ. Θεοδώρου, αποκλειστικά σε ιδιωτική χρηματοδότηση και όχι σε δημόσιους κρατικούς πόρους, ενώ η συνεργασία των τριών εκπαιδευτικών και ερευνητικών φορέων (Αμερικανικό Πανεπιστήμιο ΑΝΑΤΟΛΙΑ, Ινστιτούτο Εξωτερικών Υποθέσεων και Friedrich Schiller University of Jena) αποτελεί τον πυρήνα της προσπάθειας.
Με επίκεντρο την Ανατολική Μεσόγειο και τη συμμετοχή διαφορετικών γενεών και ειδικοτήτων, το 5ο Διεθνές Θερινό Σχολείο Καβάλας επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση για τη γεωπολιτική από το επίπεδο της αντιπαράθεσης στο πεδίο της γνώσης, του διαλόγου και της αναζήτησης πρακτικών δρόμων συνεργασίας.
* Τις φωτογραφίες παραχώρησε το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο ΑΝΑΤΟΛΙΑ και προέρχονται από παλιότερες διοργανώσεις του Διεθνούς Θερινού Σχολείου Καβάλας.
