Σε σημείο βρασμού βρίσκεται η μάχη της πατάτας μεταξύ ΗΠΑ και Ιαπωνίας, με το Τόκιο να εξετάζει την άρση της απαγόρευσης στις εισαγωγές αμερικανικών πατατών. Η κίνηση αυτή θα έφερνε για πρώτη φορά από το 1950 φρέσκες αμερικανικές πατάτες στα εστιατόρια και στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Μπορεί να είναι μια καυτή κροκέτα που τρώγεται στον δρόμο, ένα μπολ με στιφάδο νικούτζαγκα ή ένα πιάτο σπιτικές πατάτες τηγανητές, όμως όλα αυτά συνδέονται με έναν κοινό γαστρονομικό πυρήνα: την ιαπωνική πατάτα.
Μαζί με το ρύζι, η καλλιέργεια αυτή προστατεύεται σθεναρά ως ένα από τα ελάχιστα εγχώρια βασικά τρόφιμα σε μια χώρα που εισάγει περισσότερο από το 60% των τροφίμων της.
Υπό την πίεση του Ντόναλντ Τραμπ, η Ιαπωνία κινείται προς την άρση της απαγόρευσης εισαγωγής αμερικανικών πατατών, η οποία ισχύει εδώ και 76 χρόνια.
Οι Ιάπωνες καλλιεργητές πατάτας υποστηρίζουν ότι η άρση της απαγόρευσης θα απειλήσει τα μέσα διαβίωσής τους και θα εκθέσει τους καταναλωτές σε προϊόν κατώτερης ποιότητας.
Ανησυχούν επίσης ότι οι παρτίδες αμερικανικών πατατών θα μπορούσαν να μεταφέρουν επιβλαβή έντομα και παράσιτα στα ιαπωνικά χωράφια.
Το Τόκιο ήρε εν μέρει την απαγόρευση το 2006, ώστε να επιτρέπονται οι εισαγωγές πατατών από τις ΗΠΑ αποκλειστικά για την παραγωγή σνακ από πατατάκια. Τα λαχανικά πρέπει να μεταφέρονται σε σφραγισμένα δοχεία και στη συνέχεια να μαγειρεύονται σε υψηλή θερμοκρασία, προκειμένου να αποτραπεί η εξάπλωση παρασίτων και ασθενειών.
Ωστόσο, η πλήρης άρση της απαγόρευσης θα έφερνε τις φρέσκες αμερικανικές πατάτες στα μενού των εστιατορίων και στα ράφια των σούπερ μάρκετ για πρώτη φορά από το 1950.
«Έχουμε δηλώσει επανειλημμένα και κατηγορηματικά την αντίθεσή μας στις εισαγωγές», δήλωσε στον Guardian ο Τόσιχιντε Νουμασάουα, υπάλληλος του ομίλου Japan Agriculture στο Χοκάιντο, όπου καλλιεργείται περίπου το 80% των πατατών της χώρας. Πρόσθεσε ότι οι λόγοι της αντίρρησης περιλαμβάνουν «ο κίνδυνος εισόδου παρασίτων και ασθενειών στη χώρα και η ζημιά στις περιοχές παραγωγής του Χοκάιντο».
Οι πατάτες ήταν αρχικά αντικείμενα συλλεκτικής αξίας για τους ενθουσιώδεις λάτρεις των φυτών, όταν Ολλανδοί έμποροι τις εισήγαγαν στην Ιαπωνία το 1598. Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, οι πατάτες αποτελούσαν θρεπτική εναλλακτική λύση έναντι του ρυζιού, μιας καλλιέργειας ακατάλληλης για το ψυχρότερο κλίμα του Χοκάιντο. Σήμερα αποτελούν τη βάση για το διαχρονικά αγαπημένο «τζάγκα μπάτα», μια ψητή εκδοχή αλειμμένη με βούτυρο, ενώ η «ποτέτο σαράντα» έχει ουσιαστικά αναδειχθεί σε εθνικό πιάτο.
Η πιο γνωστή ποικιλία του Χοκάιντο είναι η «Ντανσάκου» (Irish Cobbler), μια πατάτα με υψηλή περιεκτικότητα σε άμυλο, της οποίας η αφράτη και απορροφητική σάρκα την καθιστά ιδανική για βούτυρο και άλλες γαρνιτούρες ή για να απορροφά τους χυμούς του κρέατος σε ένα στιφάδο.
«Πιστεύουμε ότι οι καταναλωτές έχουν πλέον αναγνωρίσει ποιες ποικιλίες ταιριάζουν καλύτερα σε συγκεκριμένα πιάτα», δήλωσε ο Numasawa, προσθέτοντας ότι οι καλλιεργητές πατάτας του Χοκάιντο αντιμετωπίζουν επίσης προβλήματα λόγω εστιών παρασίτων της περιοχής, της υπερθέρμανσης του πλανήτη και της αποπληθυσμού της υπαίθρου.
Στη χώρα καλλιεργούνται πλέον περισσότερες από 90 ποικιλίες πατάτας και, σύμφωνα με το υπουργείο Γεωργίας, οι Ιάπωνες κατανάλωσαν 3,5 εκατ. τόνους πατάτας το 2024, εκ των οποίων 1,2 εκατ. τόνοι ήταν φρέσκες εισαγωγές που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή πατατάκια.
Η θέση του κονδύλου στο επίκεντρο των εμπορικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιαπωνίας και ΗΠΑ έχει δημιουργήσει από νωρίς πονοκέφαλο στον νέο υπουργό Γεωργίας της Ιαπωνίας, Αράτα Τακέμπε, του οποίου η εκλογική περιφέρεια βρίσκεται στην περιοχή του Χοκάιντο, που αποτελεί κορυφαία περιοχή καλλιέργειας πατάτας.
Το σχέδιο άρσης της απαγόρευσης «θα πρέπει να προχωρήσει μετά από διεξοδική επιστημονική και τεχνική συζήτηση», δήλωσε πρόσφατα ο Τακέμπε στο πρακτορείο Jiji Press, προσθέτοντας ότι η λήψη απόφασης ενδέχεται να απαιτήσει «αρκετό χρόνο».
«Γνωρίζω ότι η [αμερικανική] πλευρά έχει μεγάλες προσδοκίες, αλλά η απαγόρευση των εισαγωγών δεν θα αρθεί χωρίς επαρκείς συζητήσεις ή μια συμφωνία αποδεκτή και από τις δύο πλευρές», ανέφερε.
Ενώ οι πατάτες που εισάγονται για πατατάκια υπόκεινται σε αυστηρά μέτρα καραντίνας, οι αγρότες φοβούνται ότι οι παρτίδες εισαγόμενων φρέσκων πατατών ενδέχεται να μεταφέρουν επιβλαβή έντομα και μικρόβια. Η ιαπωνική κυβέρνηση έχει εντοπίσει 21 παράσιτα και ασθένειες που θα μπορούσαν να αποτελέσουν κίνδυνο εισβολής.
Το νηματώδες της κύστης της πατάτας προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία. Αν και δεν αποτελεί απειλή για την ανθρώπινη υγεία, μπορεί να βλάψει τις ρίζες του λαχανικού, γεγονός που εμποδίζει την ανάπτυξή του, και παραμένει στο έδαφος για περισσότερα από 15 χρόνια.
Νωρίτερα φέτος, βουλευτές του Κογκρέσου προέτρεψαν τον Τραμπ να συνεχίσει να θέτει το ζήτημα της άρσης της απαγόρευσης στην πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι.
«Οι αμερικανοί καλλιεργητές πατάτας παράγουν τις καλύτερες πατάτες στον κόσμο», έγραψαν σε επιστολή τους. «Η Ιαπωνία αποτελεί μια τεράστια αγορά με σημαντικές εξαγωγικές ευκαιρίες για τους αμερικανούς καλλιεργητές πατάτας».
Αφού έθεσε το ζήτημα κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, ο Τραμπ έπεισε την ιαπωνική κυβέρνηση να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις, καθώς αντιμετωπίζει κατηγορίες ότι οι πολιτικές του έχουν αποβεί «καταστροφικές» για την αγροτική Αμερική.
Οι υποστηρικτές της άρσης της απαγόρευσης υποστηρίζουν ότι αυτό θα μείωνε τις τιμές για τους Ιάπωνες καταναλωτές και θα απέφερε στους Αμερικανούς αγρότες επιπλέον 150 εκατομμύρια δολάρια ετησίως σε έσοδα από εξαγωγές.
Ωστόσο, οι αγρότες στο Χοκάιντο ισχυρίζονται ότι δεν έχουν γίνει αρκετά για την εξάλειψη της απειλής από παράσιτα και ασθένειες.
«Η προστασία της γεωργίας του Χοκάιντο δεν αφορά μόνο την προστασία του Χοκάιντο», ανέφερε σε δήλωσή της η Ένωση Γεωργικών Εταιρειών του Χοκάιντο. «Σημαίνει επίσης την προστασία της παραγωγικής βάσης που θα στηρίξει τον εφοδιασμό της Ιαπωνίας με τρόφιμα στο μέλλον».
Ο Ναοχίρο Μακίνο, καλλιεργητής πατάτας στο Χοκάιντο, δήλωσε ότι η απαγόρευση εισαγωγής νωπών πατατών πρέπει να παραμείνει σε ισχύ. «Μόλις εισχωρήσουν παράσιτα, δεν μπορείς να καλλιεργήσεις πατάτες για περισσότερο από μια δεκαετία», δήλωσε στην εφημερίδα Asahi Shimbun. «Για χάρη των καλλιεργήσιμων εκτάσεων που προστάτευαν οι πρόγονοί μας, είμαι κατηγορηματικά αντίθετος [στην άρση της απαγόρευσης]».
![]()
