Σταθερή πτώση του μαθητικού πληθυσμού καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στα δημοτικά σχολεία της ανατολικής Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος MySchool. Στο τρέχον σχολικό έτος (2026-2027) στα 131 δημόσια γενικά σχολεία της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης φοιτούν 22.125 μαθητές, έναντι 25.871 το σχολικό έτος 2021-22, δηλαδή 3.746 λιγότεροι, με τη μείωση να φτάνει το 14,48% σε βάθος πενταετίας.
Η κάμψη είναι σταθερή και συνεχής, καθώς ο αριθμός των μαθητών υποχώρησε και στα πέντε αυτά χρόνια, με ετήσια μείωση από 2,3% έως 3,6%. Είναι επίσης γενικευμένη, αφού 110 από τα 131 σχολεία έχουν σήμερα λιγότερους μαθητές σε σχέση με πριν από πέντε χρόνια. Κατά μέσο όρο, κάθε σχολείο μετρά περίπου 29 μαθητές λιγότερους, ενώ λίγες σχολικές μονάδες εμφανίζουν αύξηση, η οποία συνδέεται κυρίως με τοπικές μεταβολές, όπως αλλαγές στα όρια των σχολικών περιφερειών ή στη στέγαση των σχολείων, και όχι με άνοδο του παιδικού πληθυσμού της περιοχής. Η μείωση αφορά κυρίως τις μικρότερες τάξεις και οι μαθητές που ξεκινούν μαζί το Δημοτικό παραμένουν σχεδόν ίδιοι σε αριθμό μέχρι τη ΣΤ΄.
Η κατανομή του μαθητικού πληθυσμού δείχνει να ακολουθεί τις επιλογές των νέων οικογενειών ως προς τον τόπο κατοικίας. Στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, όπου εγκαθίστανται πλέον λιγότερα νέα ζευγάρια, αυτό αποτυπώνεται στις μειωμένες εγγραφές των σχολείων. Αντίθετα, στην περιοχή της Θέρμης η ανοικοδόμηση προσελκύει νέες οικογένειες και τα σχολεία δέχονται περισσότερα παιδιά.
Τα στοιχεία της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης παρουσιάστηκαν σε ενημερωτική εκδήλωση και συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε σήμερα το απόγευμα στον Πύργο της Παιδαγωγικής Σχολής του ΑΠΘ, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών, παρουσία του υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Νίκου Παπαϊωάννου και του υφυπουργού Εσωτερικών (τομέας Μακεδονίας- Θράκης) Κωνσταντίνου Γκιουλέκα.
Ν. Παπαϊωάννου: Ο εκπαιδευτικός είναι παιδαγωγός, καθοδηγητής, εμψυχωτής
«Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών, που τιμάται κάθε χρόνο στις 5 Οκτωβρίου, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να αναγνωρίσουμε τον καθοριστικό ρόλο των εκπαιδευτικών στη διαμόρφωση της νέας γενιάς και κατ’ επέκταση της ίδιας της κοινωνίας μας και να τους ευχαριστήσουμε για το σπουδαίο έργο τους», επισήμανε ο κ. Παπαϊωάννου, σημειώνοντας ότι «ο εκπαιδευτικός δεν είναι απλώς φορέας της γνώσης», αλλά «είναι παιδαγωγός, καθοδηγητής, εμψυχωτής και πολλές φορές πρόσωπο αναφοράς για τον μαθητή».
«Μέσα στην τάξη δεν μεταδίδει μόνο το αντικείμενο που διδάσκει. Καλλιεργεί την αναζήτηση, ενθαρρύνει την προσπάθεια, ανοίγει δρόμους σκέψης και βοηθά τα παιδιά να ανακαλύψουν τις δυνατότητές τους. Ο εκπαιδευτικός είναι συχνά εκείνος που θα εντοπίσει πρώτος μια δεξιότητα, ένα ταλέντο που ο ίδιος ο μαθητής δεν έχει ακόμη αντιληφθεί. Είναι ο άνθρωπος που μπορεί να εμπνεύσει έναν μαθητή να πιστέψει στον εαυτό του, να επιμείνει σε μια δυσκολία, να θέτει στόχους και να ονειρεύεται το μέλλον του. Με τη στάση, τη συμπεριφορά, τον λόγο και το παράδειγμά του μεταδίδει αξίες, καλλιεργεί στάσεις και συμβάλλει στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των νέων ανθρώπων», πρόσθεσε ο υφυπουργός Παιδείας.
Κ. Γκιουλέκας: Οι εκπαιδευτικοί διαμορφώνουν καλύτερους πολίτες
Στον παιδαγωγικό ρόλο των εκπαιδευτικών στάθηκε ο υφυπουργός Εσωτερικών (τομέας Μακεδονίας- Θράκης). «Αλίμονο εάν δούμε στενά τον εκπαιδευτικό μόνον ως επαγγελματία. Βεβαίως πρέπει να αμείβεται ως επαγγελματίας και να ικανοποιούνται οι ανάγκες του, πρέπει να έχει όσο το δυνατόν περισσότερες ευκαιρίες για να μπορεί να αναβαθμίζει τη θέση του, καθώς αυτό θα έχει άμεση αντανάκλαση και επίπτωση στο κοινωνικό σύνολο», ανέφερε.
«Εμείς σας εμπιστευόμαστε τα παιδιά μας και ειδικά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, όπου έχετε το προνόμιο να παίρνετε από την τρυφερή ηλικία τα παιδιά μας και να τα διαμορφώνετε… όχι μόνο σε ανθρώπους που μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία θα εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους για να βγουν στην παραγωγική διαδικασία, αλλά πάνω απ’ όλα θα γίνουν καλύτεροι πολίτες. Αυτό είναι το πιο σημαντικό», πρόσθεσε ο κ. Γκιουλέκας, απευθυνόμενος στους παριστάμενους εκπαιδευτικούς, και μοιράστηκε την προσωπική του εμπειρία ως γονέας, λέγοντας «ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ γιατί ανάμεσα στα χιλιάδες παιδιά που πέρασαν και περνούν από τα χέρια σας ήταν και το δικό μου» και ότι «είναι πολύ σημαντικό πως […] κάθε φορά που ερχόταν από το σχολείο, δεν είχε μόνο μέσα στη σάκα του, αλλά κυρίως μέσα στο μυαλό του προβληματισμούς που πραγματικά μας εξέπλητταν και αυτό οφείλεται σε εσάς».
«Η αξία των εκπαιδευτικών δεν μετριέται τη μέρα αυτή, μετριέται κάθε μέρα που ανοίγει η πόρτα του σχολείου, που ανοίγουν τα βιβλία πρωί-πρωί και μαζί τους ο εκπαιδευτικός ανοίγει και ένα παράθυρο στο μέλλον […] Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, τους καιρούς της τεχνητής νοημοσύνης, δεν αντικαθίσταται με τίποτα το βλέμμα του, η ενσυναίσθησή του, η αγάπη του για το παιδί, η παρουσία του δίπλα στον μαθητή», ανέφερε από την πλευρά του ο περιφερειακός διευθυντής εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας, Αλέξανδρος Κόπτσης.
Από τη μάθηση στη γνώση και από τη γνώση στη ζωή
Ο διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης, Ευάγγελος Κελεσίδης, παρουσίασε τις νέες πρωτοβουλίες της Διεύθυνσης για την ανάδειξη της φωνής, του έργου και της προσφοράς των εκπαιδευτικών. «Η σημερινή είναι μια ουσιαστική μέρα για να τιμήσουμε όλους τους εκπαιδευτικούς μας που καθημερινά δίνουν την ψυχή τους μέσα στις σχολικές τάξεις, ώστε τα παιδιά όλων των ανθρώπων που φοιτούν στα σχολεία μας να ενδυναμωθούν και να αποκτήσουν όλες τις γνώσεις και τις δεξιότητες που χρειάζονται για να αναπτυχθούν ολοκληρωμένα», ανέφερε.
«Το σύνθημα αυτής της εκδήλωσης (“Από τη μάθηση στη γνώση και από τη γνώση στη ζωή”) δεν είναι τυχαίο. Είναι αυτό που θέλουμε να εμπνεύσουμε, γιατί δεν θέλουμε να είμαστε απλώς στην καθημερινότητά μας σωστοί, αλλά να ετοιμάσουμε και να βγάλουμε ολοκληρωμένους ανθρώπους», πρόσθεσε.
Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε έρευνα για το κύρος των εκπαιδευτικών και την επαγγελματική εξουθένωση. Όπως τόνισε ο κ. Κελεσίδης, «το κύριο στοιχείο της έρευνας είναι ότι υπάρχει μεν η επαγγελματική εξουθένωση, αλλά οι γονείς αναγνωρίζουν σε πολύ υψηλό βαθμό τον ρόλο του εκπαιδευτικού, και αυτό εμάς μας γεμίζει χαρά και αισιοδοξία για να προσπαθήσουμε περισσότερο».
Ο κ. Κελεσίδης παρουσίασε, επίσης, το «Αποθετήριο Θετικών Εμπειριών Γονέων», μια πρωτοβουλία που συγκεντρώνει 33 επιλεγμένες αυτούσιες μαρτυρίες γονέων, ταξινομημένες σε 7 θεματικούς άξονες (συναισθηματική ασφάλεια, συμπερίληψη/ειδικές ανάγκες, στήριξη σε θέματα υγείας/απώλειας, παιδαγωγικό κλίμα, καινοτόμες διδακτικές πρακτικές, συνεργασία σχολείου-οικογένειας, μηνύματα αναγνώρισης).
Απαντώντας τέλος σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο κ. Κελεσίδης επισήμανε ότι, καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μπει στην καθημερινότητα όλων, η διεύθυνση εκπαίδευσης πρωτοστατεί συμμετέχοντας σε σημαντικά προγράμματα επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, ώστε οι μαθητές να εκπαιδευτούν με τη σειρά τους να χρησιμοποιούν τα εργαλεία της ΤΝ με τρόπο ηθικά ορθό και επιστημονικά ασφαλή.
Ερωτηθείς αν έχει παρατηρηθεί έξαρση των περιστατικών βίας στα σχολεία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, απάντησε ότι πέρυσι καταγράφηκαν στην πλατφόρμα για την ενδοσχολική βία 28 αναφορές, έναντι 31 πρόπερσι. «Αυτή τη στιγμή για εμάς είναι πολύ σημαντικό να εργαζόμαστε προληπτικά», σημείωσε.
