Τη χρονιά που μας πέρασε συμπληρώθηκαν 145 χρόνια από τότε που στις 11 Φεβρουαρίου 1879, το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Βουκουρέστι αναβαθμίστηκε σε Πρεσβεία, με τον πληρεξούσιο υπουργό της Ελληνικής κυβέρνησης να παρουσιάζει τα διαπιστευτήριά του στον Πρίγκιπα Κάρολο Α’ στις 20 Ιουλίου/1 Αυγούστου 1880. Αντίστοιχα, ο πρεσβευτής της Ρουμανίας, Constantin Esarcu, είχε παρουσιάσει τα διαπιστευτήριά του στον Βασιλέα Γεώργιο Α’ στην Αθήνα το Φεβρουάριο του ίδιου έτους.
Η θεσμοθέτηση των επίσημων διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των σύγχρονων εθνικών κρατών της Ελλάδας και της Ρουμανίας το 1880 συνιστά ένα επιπλέον ιστορικό βήμα στις αναγόμενες σε βάθος αιώνων σχέσεις Ελλήνων και Ρουμάνων. Ανατρέχοντας στην ύστερη βυζαντινή περίοδο, είναι εύστοχη η αναφορά του μεγάλου Ρουμάνου ιστορικού Nicolae Iorga σε “Byzance après Byzance”, αναδεικνύοντας το πρόσφορο έδαφος που βρήκε η βυζαντινή κληρονομιά στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης. Κατά την περίοδο των Φαναριωτών ηγεμόνων, η ελληνική λόγια, θρησκευτική και πολιτιστική επιρροή ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο, χάρη και στις περίφημες Ηγεμονικές Ακαδημίες του Αγίου Σάββα σε Βουκουρέστι και Ιάσιο, ενώ οι Έλληνες λόγιοι μεταλαμπάδευσαν τις ιδέες του Διαφωτισμού, που συνέβαλαν στην εθνεγερσία και ανεξαρτησία όλων των λαών των Βαλκανίων.
Στο πλαίσιο αυτό, δεν είναι τυχαίο που η Ελληνική Επανάσταση του 1821 εκδηλώνεται στο έδαφος των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών, αλλά και που μεταξύ των ηγετικών μορφών που στήριξαν τη ρουμανική εθνεγερσία συγκαταλέγονται ο Απόστολος Αρσάκης και οι αδελφοί Ζάππα, οι οποίοι και δώρισαν την περιουσία τους για ευαγείς σκοπούς στην Ελλάδα και στη Ρουμανία, καθιστάμενοι λαμπρά παραδείγματα Μεγάλων Ευεργετών. Στη συνέχεια, η ανάπτυξη της ναυσιπλοΐας στο Δούναβη συνέβαλε στην άνθηση σημαντικών ελληνικών κοινοτήτων σε Κωστάντζα, Τούλτσεα, Βραΐλα, Γαλάτσι και Σουλινά, επιπλέον των ιστορικών κοινοτήτων του Βουκουρεστίου και του Ιασίου.
Στον 20ο αιώνα, Ελλάδα και Ρουμανία αναπτύσσουν τις διμερείς τους σχέσεις και συμμετέχουν στις διεθνείς εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή τους. Αξιοσημείωτο είναι ότι κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου δύο κορυφαίοι άνδρες της πολιτικής, ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Νικολάε Τιτουλέσκου, ανέπτυξαν εγκάρδια σχέση με σκοπό την προώθηση της διαβαλκανικής συνεργασίας.
Με την επάνοδο της Ρουμανίας στις δημοκρατικές χώρες στα τέλη του 1989, η σχέση των δύο χωρών απέκτησε νέες, πιο στέρεες βάσεις. Ελλάδα και Ρουμανία είναι πλέον εταίροι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και Σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, προσδίδοντας νέα δυναμική στην περαιτέρω εξέλιξη της ιστορικής σχέσης των δύο λαών. Η Ελλάδα έχει υποστηρίξει ένθερμα την ένταξη της Ρουμανίας στο ευρω-ατλαντικό οικοδόμημα ειρήνης και ευημερίας, με σημαντικά ορόσημα όπως η ένταξη της Ρουμανίας στο ΝΑΤΟ το 2004 και στην Ε.Ε. το 2007.
Η διμερής και πολυμερής συνεργασία εντατικοποιήθηκε και περιλαμβάνει ανταλλαγές επισκέψεων μεταξύ πολιτικών ηγετών των δύο χωρών. Από την εποχή Προεδρίας του I. Iliescu και του E. Constantinescu έως τον πρόσφατο Πρόεδρο Κ. Σακελλαροπούλου, οι συναντήσεις με τους Έλληνες ομολόγους τους υπήρξαν ορόσημα επιβεβαίωσης των δεσμών μεταξύ των δύο λαών.
Σημαντικός παράγοντας είναι και η συμβολή της ελληνικής ομογένειας στη Ρουμανία, ενώ η Ένωση Ελλήνων Ρουμανίας συνεισφέρει στη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και παράδοσης. Η ελληνική ομογένεια αποτελεί γέφυρα φιλίας και ανταλλαγών με τους Ρουμάνους φίλους στην Ελλάδα, φροντίζοντας να στηρίζει πλήθος δράσεων που φέρνουν κοντά Έλληνες και Ρουμάνους.
Όσον αφορά την οικονομία, η Ρουμανία κατέχει τη 2η θέση μεταξύ των κυριότερων χωρών προορισμού των ελληνικών επενδύσεων στο εξωτερικό. Το 2024, στο Εθνικό Εμπορικό Μητρώο της Ρουμανίας ήταν καταγεγραμμένες 8.830 επιχειρήσεις με ελληνική συμμετοχή, ενώ ο διμερής όγκος εμπορίου έχει ανέλθει σε 3 δις Ευρώ. Ο τουρισμός, με πάνω από ένα εκατομμύριο Ρουμάνους να επισκέπτονται την Ελλάδα, επίσης ενισχύει τη σχέση των δύο λαών.
Η πρόσφατη επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού στο Βουκουρέστι τον Φεβρουάριο του 2022 έδωσε νέα ώθηση στις διμερείς σχέσεις, υπογραμμίζοντας την κοινή βούληση για περαιτέρω συνεργασία, κυρίως στους τομείς της ενέργειας. Η συμμετοχή της Ελλάδας στην “Πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών” το 2023 και η προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου αποτελούν κομβικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της περιοχής.
Η Ελλάδα και η Ρουμανία συμμερίζονται κοινές απόψεις για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και τις σύγχρονες προκλήσεις, με στόχο τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής εντός της Ε.Ε. Η στήριξη της ενταξιακής πορείας των Δυτικών Βαλκανίων, της Δημοκρατίας της Μολδαβίας και της Ουκρανίας αποτελεί πρόσθετο πεδίο συνεργασίας για την περιφερειακή σταθερότητα και ευημερία.
Είμαι βέβαιη ότι το μέλλον των Ελληνο-ρουμανικών σχέσεων θα είναι ακόμη πιο καρποφόρο από το πλούσιο παρελθόν τους και εναπόκειται σε όλους εμάς να εργαστούμε εντατικά στην κατεύθυνση αυτή.
