Όταν ο Δούκας επενδύει στα σχολεία, ο Μπακογιάννης μετράει μόνο το χρέος
Η πολιτική αντιπαράθεση στον Δήμο Αθηναίων για το δάνειο των 75 εκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων δεν είναι απλώς μια σύγκρουση ανάμεσα στον Χάρη Δούκα και τον Κώστα Μπακογιάννη. Είναι κάτι βαθύτερο: μια σύγκρουση ανάμεσα σε δύο αντιλήψεις για το τι σημαίνει διοίκηση, τι σημαίνει δημόσια επένδυση και κυρίως τι αξία δίνουμε στο δημόσιο σχολείο.
Από τη μία πλευρά, ο Κώστας Μπακογιάννης επιχειρεί να παρουσιάσει την απόφαση ως «υπερδανεισμό», ως «λευκή επιταγή», σχεδόν ως δημοσιονομική περιπέτεια που δήθεν βάζει την Αθήνα σε «τροχιά μνημονίων». Από την άλλη, ο Χάρης Δούκας απαντά ότι πρόκειται για μια ιστορική απόφαση, με ξεκάθαρο κοινωνικό και αναπτυξιακό πρόσημο: 75 εκατομμύρια ευρώ για την αναβάθμιση των σχολείων της πρωτεύουσας.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία. Γιατί άλλο πράγμα είναι να δανείζεται ένας Δήμος για να καλύψει τρύπες, σπατάλες ή πελατειακές εξυπηρετήσεις, και εντελώς άλλο να εξασφαλίζει χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για σχολικές υποδομές. Δεν μιλάμε για έργα βιτρίνας. Δεν μιλάμε για πλατείες-σύμβολα επικοινωνιακής διαχείρισης. Μιλάμε για αίθουσες, κτίρια, αυλές, τουαλέτες, ενεργειακές αναβαθμίσεις, ασφάλεια μαθητών, καθημερινότητα εκπαιδευτικών και γονιών.
Αν υπάρχει ένας σκοπός για τον οποίο ένας Δήμος οφείλει να κινητοποιεί κάθε διαθέσιμο εργαλείο, αυτός είναι το δημόσιο σχολείο.
Η κριτική Μπακογιάννη θα είχε μεγαλύτερο βάρος αν συνοδευόταν από μια πειστική απάντηση στο βασικό ερώτημα: σε τι κατάσταση βρίσκονται σήμερα τα σχολεία της Αθήνας; Γιατί η αντιπαράθεση δεν μπορεί να γίνεται μόνο με λογιστικούς όρους, αποκομμένη από την πραγματικότητα των σχολικών κτιρίων. Δεν είναι αφηρημένο νούμερο τα 75 εκατομμύρια. Είναι η απάντηση σε ένα υπαρκτό πρόβλημα που αφορά χιλιάδες παιδιά.
Ο Χάρης Δούκας επιμένει ότι η σημερινή δημοτική αρχή παρέλαβε σχολεία σε χείριστη κατάσταση. Αν αυτό ισχύει, τότε η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται στο αν «αυξάνεται το χρέος». Το πραγματικό ερώτημα είναι: πόσο κοστίζει η αδράνεια; Πόσο κοστίζει ένα σχολείο που δεν συντηρείται; Πόσο κοστίζει μια πόλη που αφήνει τις υποδομές της να γερνούν μέχρι να γίνουν επικίνδυνες, ακατάλληλες ή λειτουργικά προβληματικές;
Η αντιπολίτευση στον Δήμο έχει κάθε δικαίωμα να ζητά διαφάνεια, χρονοδιαγράμματα, μελέτες, προτεραιοποίηση και λογοδοσία. Αυτά είναι αυτονόητα. Όμως άλλο η θεσμική κριτική και άλλο η πολιτική κινδυνολογία. Όταν για μια επένδυση στα σχολεία επιστρατεύονται φράσεις όπως «τροχιά μνημονίων», το επιχείρημα χάνει τη σοβαρότητά του και μετατρέπεται σε σύνθημα φόβου.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων δεν είναι τοκογλύφος της γειτονιάς. Είναι ένας ευρωπαϊκός χρηματοδοτικός θεσμός που στηρίζει έργα υποδομής, ανάπτυξης και κοινωνικής σημασίας. Το να αξιοποιεί ένας μεγάλος Δήμος τέτοια εργαλεία δεν είναι ένδειξη αποτυχίας. Είναι ένδειξη ότι θέλει να κινηθεί με κλίμακα, με σχέδιο και με ορίζοντα.
Ας είμαστε ειλικρινείς: τα μεγάλα προβλήματα των πόλεων δεν λύνονται με μικροπολιτικές κορώνες. Λύνονται με χρηματοδότηση, σχεδιασμό, τεχνική ωριμότητα και πολιτική βούληση. Αν η Αθήνα χρειάζεται εκτεταμένες παρεμβάσεις στα σχολεία της, τότε η επιλογή δεν είναι ανάμεσα στο «δάνειο» και στο «τίποτα». Η επιλογή είναι ανάμεσα στο να αναληφθεί σήμερα το κόστος μιας αναγκαίας επένδυσης ή να μετατεθεί το πρόβλημα στο μέλλον, όπου πιθανότατα θα είναι ακριβότερο, δυσκολότερο και πιο επείγον.
Είναι επίσης πολιτικά ενδιαφέρον ότι ο κ. Μπακογιάννης εμφανίζεται σήμερα ως αυστηρός φρουρός της δημοσιονομικής σύνεσης. Η Αθήνα, όμως, θυμάται πολύ καλά ότι η προηγούμενη δημοτική αρχή δεν απέφυγε έργα με βαρύ πολιτικό και οικονομικό αποτύπωμα, ούτε απέφυγε επιλογές που προκάλεσαν μεγάλες αντιδράσεις για την αποτελεσματικότητα, το κόστος και την προτεραιότητά τους. Συνεπώς, η συζήτηση περί «ορθής διαχείρισης» δεν μπορεί να γίνεται επιλεκτικά, μόνο όταν ο διάδοχος επιλέγει να επενδύσει στα σχολεία.
Αν ο κ. Μπακογιάννης θέλει να ασκήσει σοβαρή αντιπολίτευση, ας ζητήσει έλεγχο, διαφάνεια και συγκεκριμένες εγγυήσεις. Όχι όμως να βαφτίζει «μνημόνιο» μια επένδυση στα σχολεία. Γιατί όταν η πολιτική αντιπαράθεση φτάνει στο σημείο να αντιμετωπίζει τη χρηματοδότηση της παιδείας ως απειλή, τότε το πρόβλημα δεν είναι το δάνειο. Είναι η ίδια η λογική μιας αντιπολίτευσης που προτιμά να φοβίζει παρά να συζητά.
Η Αθήνα χρειάζεται σχολεία ασφαλή, σύγχρονα και αξιοπρεπή. Αν τα 75 εκατομμύρια ευρώ γίνουν έργα, αν οι παρεμβάσεις προχωρήσουν με διαφάνεια και αν οι μαθητές δουν πραγματική αλλαγή στην καθημερινότητά τους, τότε η απόφαση αυτή θα είναι πράγματι ιστορική.
