Ακούγεται γελοίο. Να πληρώνεις αεροπορικά εισιτήρια για να δείξεις στα παιδιά σου ένα πεζοδρόμιο. Κι όμως.
Ένα πεζοδρόμιο χωρίς αυτοκίνητα παρκαρισμένα πάνω του, χωρίς σπασμένες πλάκες, χωρίς κολόνες στη μέση. Να μπορούν να περπατούν δίπλα δίπλα, χωρίς να τους φωνάζω κάθε τρία μέτρα «πρόσεχε». Να φτάνουμε στη διάβαση και τα αυτοκίνητα να σταματούν. Όχι επειδή ένας οδηγός αποφάσισε να κάνει την καλή πράξη της ημέρας. Επειδή έτσι λειτουργεί μια πόλη.
Να μπαίνουμε σε ένα τρένο και να μη μου σφίγγεται το στομάχι. Να μη χρειάζεται να διώχνω από το μυαλό μου όσα σκέφτεται πια ένας γονιός στην Ελλάδα όταν ακούει τη λέξη «τρένο».
Να δουν έναν κάδο που δεν ξεχειλίζει, μια στάση λεωφορείου με άθικτο τζάμι, ένα παγκάκι που δεν χρειάζεται να ελέγξεις πριν καθίσεις. Μικρά, ασήμαντα πράγματα. Τόσο ασήμαντα, που κανονικά δεν θα έπρεπε να γράφει κανείς γι’ αυτά.
Τα παιδιά μου είναι μικρά. Δεν ξέρουν ακόμη τι σημαίνει δημόσια διοίκηση, κρατική ευθύνη, εγκατάλειψη. Ξέρουν όμως πότε μπορούν να τρέξουν ελεύθερα και πότε πρέπει να κρατούν σφιχτά το χέρι μου.
Και αυτό ακριβώς ήθελα να τους δείξω.
Ότι δεν είναι υποχρεωτικό να περπατάς στον δρόμο επειδή κάποιος έχει καταλάβει το πεζοδρόμιο. Ότι δεν χρειάζεται να κάνεις σλάλομ ανάμεσα σε λακκούβες και περιττώματα σκύλων. Ότι ο δημόσιος χώρος δεν είναι ένα αφύλακτο οικόπεδο όπου ο καθένας κάνει ό,τι θέλει.
Έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ το μπάχαλο, που το θεωρούμε φυσιολογικό.
Στην Ελλάδα έχουμε αναπτύξει μια ολόκληρη τεχνογνωσία επιβίωσης απέναντι στα αυτονόητα. Ξέρουμε ποιο πεζοδρόμιο να αποφύγουμε, ποια διάβαση να μη χρησιμοποιήσουμε, ποιον δρόμο να πάρουμε για να μη διαλύσουμε το αυτοκίνητο. Μεταφέρουμε μάλιστα αυτή τη γνώση στα παιδιά μας σαν να πρόκειται για πολύτιμη οικογενειακή κληρονομιά.
Δεν θέλω να τους την αφήσω.
Δεν πήγα τα παιδιά μου στη Σουηδία για να πιστέψουν ότι εκεί όλα είναι τέλεια. Τα πήγα για να καταλάβουν ότι αυτά που εμείς ανεχόμαστε καθημερινά δεν είναι ούτε φυσικός νόμος ούτε εθνικό χαρακτηριστικό.
Και κυρίως, για να μη φτάσουν κάποτε στην ηλικία μου και χρειαστεί να πάρουν τα δικά τους παιδιά σε μια άλλη χώρα για να τους δείξουν ένα πεζοδρόμιο.
