Όταν νιώθουμε συνεχώς κουρασμένοι, η πρώτη σκέψη είναι ότι δουλεύουμε υπερβολικά. Όμως οι ψυχολόγοι τονίζουν πως το burnout δεν προκαλείται μόνο από τις ώρες εργασίας, αλλά και από τον τρόπο που ζούμε τη δουλειά μας.
Η συνεχής ανάγκη να αποδεικνύουμε την αξία μας, η δυσκολία να βάζουμε όρια και η αίσθηση ότι πρέπει να είμαστε πάντα διαθέσιμοι μπορούν να μας εξαντλήσουν ψυχικά, ακόμη κι αν το ωράριο δεν είναι ιδιαίτερα απαιτητικό.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας περιγράφει το burnout ως σύνδρομο που συνδέεται με χρόνιο εργασιακό στρες, όταν αυτό δεν έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Εκδηλώνεται κυρίως με τρία στοιχεία: έντονη εξάντληση, αυξημένη ψυχική απόσταση ή κυνισμό απέναντι στη δουλειά και μειωμένο αίσθημα αποτελεσματικότητας.
Με απλά λόγια, δεν πρόκειται μόνο για κούραση. Το burnout επηρεάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, εργαζόμαστε και σχετιζόμαστε με το επαγγελματικό μας περιβάλλον.
Η ψυχική εξουθένωση συνδέεται και με καθημερινές συμπεριφορές που μοιάζουν αθώες, αλλά στην πράξη μας φθείρουν σταδιακά.
1. Δεν λέμε όχι
Αναλαμβάνουμε συνεχώς νέες υποχρεώσεις επειδή δεν θέλουμε να απογοητεύσουμε κανέναν. Στην αρχή αυτό μπορεί να μας κάνει να νιώθουμε χρήσιμοι, όμως μακροπρόθεσμα αυξάνει την πίεση και περιορίζει τον χρόνο που έχουμε για ξεκούραση.
2. Προσπαθούμε να τα κάνουμε όλα τέλεια
Η τελειομανία δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερα αποτελέσματα. Συχνά οδηγεί στο να ξοδεύουμε πολύ περισσότερη ενέργεια από όση χρειάζεται, ενώ δυσκολευόμαστε να ολοκληρώσουμε μια εργασία επειδή πιστεύουμε ότι πάντα μπορεί να γίνει καλύτερη.
3. Συνδέουμε την αξία μας με την απόδοσή μας
Όταν η αυτοεκτίμησή μας εξαρτάται αποκλειστικά από την επιτυχία, κάθε δυσκολία ή αποτυχία βιώνεται πολύ πιο έντονα. Έτσι, η δουλειά παύει να είναι μόνο ένα κομμάτι της ζωής μας και μετατρέπεται σε βασικό κριτήριο της προσωπικής μας αξίας.
4. Δεν αποσυνδεόμαστε ποτέ
Τα e-mails, τα μηνύματα και οι ειδοποιήσεις μάς ακολουθούν παντού. Ακόμη κι όταν έχει τελειώσει το ωράριο, ο εγκέφαλος παραμένει σε εγρήγορση και χωρίς πραγματικά διαλείμματα η ψυχική αποφόρτιση γίνεται σχεδόν αδύνατη.
Η ψυχολόγος Christina Maslach, μία από τις σημαντικότερες ερευνήτριες του burnout διεθνώς, υποστηρίζει ότι η εξουθένωση δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο δουλεύουμε. Καθοριστικός είναι και ο βαθμός στον οποίο το εργασιακό περιβάλλον καλύπτει βασικές ψυχολογικές ανάγκες.
Το burnout είναι πιθανότερο να εμφανιστεί όταν υπάρχει αναντιστοιχία ανάμεσα στον εργαζόμενο και το περιβάλλον του σε τομείς όπως ο έλεγχος που έχει, η αναγνώριση της προσπάθειάς του, η ποιότητα των σχέσεων με τους συναδέλφους, το αίσθημα δικαιοσύνης και η συμφωνία με τις προσωπικές του αξίες.
Η πρόληψη του burnout δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να αλλάξουμε δουλειά. Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Οι ειδικοί προτείνουν:
- να βάζουμε πιο ξεκάθαρα όρια ανάμεσα στην εργασία και τον προσωπικό χρόνο,
- να αποδεχόμαστε ότι δεν χρειάζεται να είμαστε τέλειοι σε όλα,
- να προγραμματίζουμε πραγματικά διαλείμματα μέσα στην ημέρα,
- να αφιερώνουμε χρόνο σε δραστηριότητες που μας γεμίζουν εκτός δουλειάς,
- να ζητάμε βοήθεια όταν νιώθουμε ότι η πίεση γίνεται υπερβολική.
Ένα Σαββατοκύριακο μακριά από το γραφείο ή λίγες ημέρες διακοπών μπορεί να μας ανακουφίσουν προσωρινά. Αν όμως επιστρέφουμε στις ίδιες συνθήκες και στις ίδιες εξαντλητικές συνήθειες, το αίσθημα της εξουθένωσης είναι πιθανό να επανέλθει.
Ίσως, λοιπόν, το βασικό ερώτημα δεν είναι αν δουλεύουμε πολλές ώρες, αλλά τι είναι αυτό που μας αδειάζει καθημερινά. Η απάντηση μπορεί να μην βρίσκεται στο πρόγραμμά μας, αλλά στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τη δουλειά και τον ίδιο μας τον εαυτό.
* Πηγή: Vita
Πηγή περιεχομένου: in.gr
