Στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου βρέθηκε το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας κατά τη διάρκεια του τριήμερου διεθνούς συνεδρίου «Greece at Demographic Crossroads», που πραγματοποιήθηκε από τις 6 έως τις 8 Μαΐου στην Ιθάκη, υπό την αιγίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η διοργάνωση, που περιλάμβανε συμμετοχή υπουργών, ευρωβουλευτών και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, ανέδειξε τη δημογραφική κρίση ως μείζον εθνικό και ευρωπαϊκό ζήτημα με σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις.
Οι ομιλίες του συνεδρίου ανέδειξαν ότι το δημογραφικό δεν είναι απλώς αριθμοί, αλλά ζήτημα προοπτικής και κοινωνικής συνοχής. Ο πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα, Σταύρος Αυγουστίδης, επισήμανε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να το βλέπει ως απλό κοινωνικό ζήτημα.
Ο καθηγητής Βύρων Κοτζαμάνης, διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, προειδοποίησε για «δημογραφική κατάρρευση» αν δεν υπάρξουν άμεσες δράσεις. Παρουσιάζοντας τα στοιχεία του Ινστιτούτου, ανέφερε ότι μέχρι το 2060 αναμένονται 60.000 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να χάσει 1,7 εκατομμύρια κατοίκους. Αν και το σενάριο αυτό δεν υπολογίζει την αύξηση των γεννήσεων μέσω μεταναστών, η μείωση του αναπαραγωγικού πληθυσμού κατά 35% καθιστά το ισοζύγιο θανάτων και γεννήσεων μη βιώσιμο.
Στο συνέδριο αναδείχθηκαν οι διαφορετικές ανάγκες κάθε περιοχής, με τον δήμαρχο Ιθάκης, Διονύση Στανίτσα, να τονίζει τις δυσκολίες των μικρών νησιωτικών κοινοτήτων. Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν την ανάγκη για ξεχωριστές πολιτικές αντιμετώπισης, ενώ ο πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών χαρακτήρισε το δημογραφικό ζήτημα «θέμα εθνικής και ευρωπαϊκής επιβίωσης».
Η ανάγκη ενίσχυσης της δημόσιας υγείας και της επιστροφής νέων επιστημόνων από το εξωτερικό ήταν επίσης κεντρικά θέματα. Ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Γιώργος Πατούλης, υπογράμμισε την ανάγκη στήριξης των τοπικών κοινωνιών με επαρκείς υποδομές και υπηρεσίες υγείας, ενώ ο γενικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, Κωνσταντίνος Πάντος, τόνισε τη σημασία της ενημέρωσης για τη γονιμότητα.
Το συνέδριο κατέληξε με τη δημιουργία του Ιthaka Demographic Forum, το οποίο θα ασχοληθεί με τοπικά και περιφερειακά δημογραφικά ζητήματα και θα προτείνει εφαρμόσιμες λύσεις.
