Μια νέα επιστημονική έκθεση της επιτροπής του κορυφαίου ιατρικού περιοδικού The Lancet εξέτασε 17 μεγάλες απειλές για την παγκόσμια υγεία έως το τέλος του 21ου αιώνα. Σύμφωνα με την επιτροπή, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, της κακής διατροφής και της ανεπαρκούς φυσικής δραστηριότητας μπορεί να αποφέρει μεγαλύτερα οφέλη για την υγεία του πληθυσμού από οποιαδήποτε άλλη μεμονωμένη απειλή.
Ανάμεσα στις 17 απειλές περιλαμβάνονται η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, οι πόλεμοι, η κακόβουλη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η ανθεκτικότητα των μικροβίων στα αντιβιοτικά. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, το 2050 περίπου το 60% των ενηλίκων και σχεδόν ένα στα τρία παιδιά και εφήβους παγκοσμίως θα έχουν υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία.
Ακόμη και με ευρεία χρήση των νέων φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας, οι ερευνητές εκτιμούν πως η συνολική βελτίωση σε επίπεδο πληθυσμού μπορεί να παραμείνει περιορισμένη. Το μήνυμα, όπως σημειώνεται, είναι ότι η αντιμετώπιση αυτών των παραγόντων προσφέρει μία από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες για τη βελτίωση της παγκόσμιας υγείας τις επόμενες δεκαετίες, ενώ η Ελλάδα δεν μένει έξω από την ανησυχητική εικόνα του υπερβολικού σωματικού βάρους, ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες.
Πηγή: Murray C, Kanem N, Abed S et al. The Lancet Commission on 21st century global threats to health The Lancet, 2026, Δημοσιεύτηκε στις 10 Οκτωβρίου
Τι δείχνουν οι μελέτες για τα παιδιά στην Ελλάδα;
Μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025, βασισμένη σε δεδομένα 3.357 Ελλήνων μαθητών ηλικίας 11-15 ετών από το 2017-2018, έδειξε, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι το 83,9% δεν έκανε τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης φυσικής δραστηριότητας και τις επτά ημέρες της εβδομάδας, ενώ το 90,2% ξεπερνούσε τις δύο ώρες ημερήσιας χρήσης οθόνης. Νεότερα στοιχεία της διεθνούς έρευνας HBSC του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), από το 2021-2022, κατατάσσουν την Ελλάδα μεταξύ των πέντε χωρών και περιοχών όπου μόλις ένα στα δέκα κορίτσια ή λιγότερα δηλώνει τουλάχιστον μία ώρα φυσικής δραστηριότητας καθημερινά.
Συνολικά, στις 44 χώρες και περιοχές της έρευνας, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 25% για τα αγόρια και 15% για τα κορίτσια, με τη φυσική δραστηριότητα να μειώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία. Παράλληλα, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση COSI του ΠΟΥ (2025), η Ελλάδα εμφανίζει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη.
Στα επτάχρονα παιδιά που εξετάστηκαν, το 18% ήταν παχύσαρκα και συνολικά το 37% είχε υπερβολικό βάρος. Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις στην παιδική ηλικία, με έμφαση στη φυσική δραστηριότητα και στη διατροφή.
Η πρόληψη ξεκινά από την παιδική ηλικία
«Η κίνηση στην παιδική ηλικία κρίνει την ενήλικη ζωή», τονίζει ο κ. Κομούτος. Και εξηγεί ότι χτίζει συνήθειες, οστά και φυσική κατάσταση που συνοδεύουν τον άνθρωπο στην ενήλικη ζωή, ενώ από διάφορες μελέτες προκύπτει πως οι δραστηριότητες στην ηλικία των 3 και 6 ετών προέβλεψαν τη δραστηριότητα στη νεότητα και στην πρώιμη ενήλικη ζωή.
Τα χρόνια γύρω από την εφηβική έκρηξη ανάπτυξης είναι η περίοδος κατά την οποία χτίζεται μεγάλο μέρος της οστικής μάζας. Το ίδιο ισχύει για τους μύες και την καρδιά, ενώ η καλή αερόβια ικανότητα στη νεότητα συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο παχυσαρκίας και καρδιομεταβολικής νόσου αργότερα.
«Χρειαζόμαστε περισσότερες ευκαιρίες καθημερινής φυσικής δραστηριότητας μέσα στο σχολικό ωράριο, πρόσβαση στον οργανωμένο αθλητισμό από μικρή ηλικία και περιορισμό του υπερβολικού χρόνου οθόνης. Η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες κατά την παιδική ηλικία συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης της φυσικής δραστηριότητας στην ενήλικη ζωή, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά απολαμβάνουν τη συμμετοχή τους», καταλήγει ο κ. Κομούτος.
