Η παχυσαρκία και παιδική ηλικία βρίσκονται στο επίκεντρο της νέας επιστημονικής συζήτησης για την υγεία, με τον καθηγητή Νίκο Κομούτο να επισημαίνει ότι η κίνηση από τα πρώτα χρόνια ζωής είναι καθοριστική. Μια νέα έκθεση του The Lancet δείχνει πως, σε 154 από τις 204 χώρες και περιοχές που εξετάστηκαν, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, της κακής διατροφής και της ανεπαρκούς φυσικής δραστηριότητας θα μπορούσε να αποδώσει περισσότερα για την υγεία του πληθυσμού από οποιαδήποτε άλλη από τις 17 απειλές που καταγράφονται ξεχωριστά.
Η επιτροπή του κορυφαίου ιατρικού περιοδικού εξέτασε συνολικά 17 μεγάλες απειλές για την παγκόσμια υγεία έως το τέλος του 21ου αιώνα, μεταξύ των οποίων η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, οι πόλεμοι, η κακόβουλη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η ανθεκτικότητα των μικροβίων στα αντιβιοτικά. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, το 2050 περίπου το 60% των ενηλίκων και σχεδόν ένα στα τρία παιδιά και έφηβοι παγκοσμίως θα έχουν υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία.
Οι ερευνητές προσθέτουν ότι ακόμη και με ευρεία χρήση των νέων φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας, η συνολική βελτίωση σε επίπεδο πληθυσμού ενδέχεται να παραμείνει περιορισμένη. Το μήνυμα, όπως μεταφέρει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Νίκος Κομούτος, είναι πως η αντιμετώπιση αυτών των παραγόντων δίνει μία από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες για καλύτερη παγκόσμια υγεία τις επόμενες δεκαετίες. Η Ελλάδα δεν μένει έξω από την ανησυχητική εικόνα του υπερβολικού σωματικού βάρους, ειδικά στις μικρότερες ηλικίες.
(Πηγή: Murray C, Kanem N, Abed S et al. The Lancet Commission on 21st century global threats to health The Lancet, 2026, Δημοσιεύτηκε στις 10 Οκτωβρίου)
Τι δείχνουν οι μελέτες για τα παιδιά στην Ελλάδα;
Μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025, με βάση δεδομένα 3.357 Ελλήνων μαθητών ηλικίας 11-15 ετών από το 2017-2018, έδειξε, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι το 83,9% δεν έκανε τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης φυσικής δραστηριότητας και τις επτά ημέρες της εβδομάδας, ενώ το 90,2% ξεπερνούσε τις δύο ώρες ημερήσιας χρήσης οθόνης. Νεότερα στοιχεία της διεθνούς έρευνας HBSC του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), από το 2021-2022, φέρνουν την Ελλάδα ανάμεσα στις πέντε χώρες και περιοχές όπου μόλις ένα στα δέκα κορίτσια ή λιγότερα δηλώνει τουλάχιστον μία ώρα φυσικής δραστηριότητας καθημερινά.
Συνολικά, στις 44 χώρες και περιοχές της έρευνας, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 25% για τα αγόρια και 15% για τα κορίτσια, με τη φυσική δραστηριότητα να μειώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία. Παράλληλα, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση COSI του ΠΟΥ (2025), η Ελλάδα εμφανίζει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη. Στα επτάχρονα παιδιά που εξετάστηκαν, το 18% ήταν παχύσαρκα και συνολικά το 37% είχε υπερβολικό βάρος.
Τα ευρήματα αυτά δείχνουν την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις από νωρίς, με έμφαση στη φυσική δραστηριότητα και στη διατροφή. Ωστόσο, όπως τονίζει ο κ. Κομούτος, η πρόληψη ξεκινά στην παιδική ηλικία, γιατί εκεί διαμορφώνονται οι συνήθειες που ακολουθούν τον άνθρωπο και αργότερα.
«Η κίνηση στην παιδική ηλικία κρίνει την ενήλικη ζωή», τονίζει ο κ. Κομούτος. Και εξηγεί: «Χτίζει συνήθειες, οστά και φυσική κατάσταση που συνοδεύουν τον άνθρωπο στην ενήλικη ζωή. Ξέρουμε από διάφορες μελέτες ότι οι δραστηριότητες στην ηλικία των 3 και 6 ετών προέβλεψαν τη δραστηριότητα στη νεότητα και στην πρώιμη ενήλικη ζωή. Τα χρόνια γύρω από την εφηβική έκρηξη ανάπτυξης είναι η περίοδος που χτίζεται μεγάλο μέρος της οστικής μάζας. Το ίδιο ισχύει για τους μύες και την καρδιά. Η καλή αερόβια ικανότητα στη νεότητα συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο παχυσαρκίας και καρδιομεταβολικής νόσου αργότερα. Η μυική δύναμη στην παιδική ηλικία συνδέεται αντίστοιχα με καλύτερο καρδιομεταβολικό προφίλ και καλύτερη υγεία των οστών αργότερα».
«Χρειαζόμαστε περισσότερες ευκαιρίες καθημερινής φυσικής δραστηριότητας μέσα στο σχολικό ωράριο, πρόσβαση στον οργανωμένο αθλητισμό από μικρή ηλικία και περιορισμό του υπερβολικού χρόνου οθόνης. Η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες κατά την παιδική ηλικία συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης της φυσικής δραστηριότητας στην ενήλικη ζωή, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά απολαμβάνουν τη συμμετοχή τους», καταλήγει ο κ. Κομούτος.
Αποστόλης Ζώης
*Η φωτογραφία είναι
