Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο επιβολής περιορισμοί στα τρόφιμα που εμπλουτίζονται με χρωστικές, αρωματικές ή γλυκαντικές ουσίες για να γίνουν πιο ελκυστικά, σύμφωνα με σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), το οποίο προκάλεσε άμεση αντίδραση από τη βιομηχανία τροφίμων.
Το σχέδιο του ΠΟΥ αποσκοπεί στο να βοηθήσει τις κυβερνήσεις να ξεχωρίσουν ποια τρόφιμα πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο σε μια υγιεινή διατροφή και ποια προϊόντα θα μπορούσαν να υπαχθούν σε μέτρα όπως προειδοποιητικές σημάνσεις ή φορολόγηση, ανάλογα με τις εθνικές προτεραιότητες.
Είναι η πρώτη φορά που ο οργανισμός υγείας του ΟΗΕ εντάσσει τέτοιου είδους συστατικά στις κατευθυντήριες οδηγίες του. Ως σήμερα, οι οδηγίες επικεντρώνονταν μόνο στη διατροφική σύσταση των προϊόντων, μεταξύ άλλων στην περιεκτικότητά τους σε λιπαρά και αλάτι.
Ο ΠΟΥ δεν θεωρεί επιβλαβείς τις πρόσθετες ουσίες, εκτιμά όμως ότι η χρήση τους ενθαρρύνει την κατανάλωση χωρίς μέτρο.
Το σχέδιο υπερβαίνει την παραδοσιακή αξιολόγηση της διατροφικής σύνθεσης, αναγνωρίζοντας ότι τα τρόφιμα ενδέχεται να πρέπει να εξετάζονται όχι μόνο ως προς τα θρεπτικά συστατικά τους, αλλά και ως προς άλλες πτυχές της σύνθεσής τους, δήλωσε στο Reuters η Κάτριν Ένγκελχαρντ, τεχνική σύμβουλος στο τμήμα Διατροφής και Ασφάλειας Τροφίμων του ΠΟΥ.
Σύμφωνα με τον οργανισμό, περίπου 11 εκατομμύρια θάνατοι κάθε χρόνο συνδέονται με την ανθυγιεινή διατροφή.
Το προτεινόμενο νέο μοντέλο αποτελεί επίσης προσπάθεια του ΠΟΥ να καθοδηγήσει τα κράτη μέλη σε μια όλο και πιο πολωμένη συζήτηση για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
Πρόκειται για κατηγορία τροφίμων και ποτών που παρασκευάζονται με βιομηχανικές μεθόδους επεξεργασίας, πρόσθετα και βιομηχανικά συστατικά και συχνά περιέχουν ελάχιστες ποσότητες πραγματικών τροφίμων. Παραδείγματα είναι τα ανθρακούχα αναψυκτικά, τα στιγμιαία νουντλς και τα δημητριακά πρωινού με προσθήκη ζάχαρης.
Πολλοί επιστήμονες στον τομέα των τροφίμων υποστηρίζουν ότι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα ενέχουν πολλαπλούς κινδύνους για την υγεία. Άλλοι, ωστόσο, θεωρούν ότι ο ορισμός τους είναι υπερβολικά ευρύς, με κίνδυνο να δαιμονοποιηθούν ακόμη και υγιεινά προϊόντα.
Η Διεθνής Συμμαχία Τροφίμων και Ποτών (IFBA), που εκπροσωπεί μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες του κλάδου, εξέφρασε ανησυχίες ότι η προτεινόμενη προσέγγιση απομακρύνει την προσοχή από τη διατροφική ποιότητα και μπορεί να υπαγάγει περισσότερα προϊόντα σε δυνητικά ρυθμιστικά μέτρα.
«Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο να υπονομευθούν οι καθιερωμένες προτεραιότητες στον τομέα της διατροφής και οι προσπάθειες βελτίωσης της σύνθεσης των προϊόντων», δήλωσε ο γενικός γραμματέας της IFBA, Ρόκο Ρενάλντι.
Άλλες ανησυχίες της βιομηχανίας τροφίμων αφορούν το αυξημένο κόστος που θα μπορούσε να προκύψει από την αλλαγή της σύνθεσης των προϊόντων ή από την επιβολή αυστηρών απαιτήσεων επισήμανσης. Οι εταιρείες ανησυχούν επίσης για τον κίνδυνο ομαδικών αγωγών, όπως αυτές που έχουν κατατεθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και για την επιβολή υψηλότερων φόρων.
Σε γενικές γραμμές, ο ΠΟΥ ανέφερε ότι το μοντέλο καλύπτει «τρόφιμα βιομηχανικής παραγωγής που πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο» και λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις συστάσεις του για υγιεινή διατροφή και στις κυβερνητικές πολιτικές που αφορούν συγκεκριμένα προϊόντα.
Η Λίντσεϊ Σμιθ Τάιλι, συνδιευθύντρια του Παγκόσμιου Προγράμματος Έρευνας Τροφίμων στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στο Τσάπελ Χιλ, δήλωσε ότι στόχος του μοντέλου είναι ο εντοπισμός των ανθυγιεινών τροφίμων, με συνδυαστική αξιολόγηση τόσο των θρεπτικών συστατικών όσο και του βαθμού επεξεργασίας τους.
«Αυτά τα δύο πλαίσια αξιολόγησης δεν ήταν ποτέ αμοιβαία αποκλειόμενα και μπορούν, αλλά και πρέπει, να χρησιμοποιούνται από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ως αφετηρία», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το κατά πόσον ένα τρόφιμο είναι υγιεινό αξιολογείται με πολλαπλά κριτήρια.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Kraft Heinz, Στιβ Κάχιλεϊν, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα στο Reuters ότι οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας πρέπει να έχουν λόγο στη σχετική συζήτηση.
«Δραστηριοποιούμαστε στον κλάδο των τροφίμων και ενδιαφερόμαστε βαθιά για τους καταναλωτές», δήλωσε ο Κάχιλεϊν. «Γι’ αυτό πρέπει να έχουμε θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων καθώς αυτές οι συζητήσεις εξελίσσονται».
Η πρόταση του ΠΟΥ έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση έως τις 27 Νοεμβρίου.
