Το άγχος και οι επίμονες ανησυχίες της καθημερινότητας φαίνεται ότι επηρεάζουν όχι μόνο τον ύπνο, αλλά και το συναισθηματικό περιεχόμενο των ονείρων. Μελέτη σε 389 ενήλικες από την Ιταλία έδειξε ότι όσοι ανέφεραν εντονότερη ανησυχία και περισσότερα καταθλιπτικά συμπτώματα είχαν την τάση να βιώνουν όνειρα με πιο αρνητικό τόνο.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMC Psychology, εξέτασε τις σχέσεις ανάμεσα στην ανησυχία, το άγχος, την κατάθλιψη, το στρες και διαφορετικές πτυχές της ονειρικής εμπειρίας.
Οι ερευνητές βασίστηκαν στην υπόθεση της συνέχειας των ονείρων, σύμφωνα με την οποία συναισθήματα και προβληματισμοί της καθημερινής ζωής μπορούν να μεταφερθούν στον ύπνο και να επηρεάσουν όσα ονειρευόμαστε. Έτσι, ένας άνθρωπος που βιώνει έντονη πίεση ή ανησυχεί διαρκώς για πιθανά προβλήματα μπορεί να βλέπει όνειρα με πιο δυσάρεστο ή απειλητικό περιεχόμενο.
Η ερευνητική ομάδα από την Ιταλία συγκέντρωσε απαντήσεις από 389 ενήλικες ηλικίας 18 έως 64 ετών, με μέσο όρο ηλικίας περίπου τα 24 έτη. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για τις ανησυχίες τους, τα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους και στρες, καθώς και για τη συχνότητα και τη συναισθηματική ένταση των ονείρων τους.
Για να διερευνήσουν τις μεταξύ τους σχέσεις, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μια μέθοδο που ονομάζεται ανάλυση δικτύου. Με αυτήν εξέτασαν ποιες μεταβλητές συνδέονταν στενότερα μεταξύ τους, λαμβάνοντας υπόψη και τις υπόλοιπες παραμέτρους.
Το στρες αναδείχθηκε ως ο πιο κεντρικός παράγοντας στο συνολικό δίκτυο, καθώς είχε τις ισχυρότερες συνολικές συνδέσεις με τις υπόλοιπες μεταβλητές. Το άγχος και το στρες εμφάνισαν ιδιαίτερα ισχυρή μεταξύ τους συσχέτιση.
Όσον αφορά στα όνειρα, οι συμμετέχοντες που ανέφεραν ότι είχαν πιο αρνητικό συναισθηματικό χαρακτήρα δήλωναν επίσης περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης και εντονότερη ανησυχία. Παράλληλα, όσοι ένιωθαν ότι τα όνειρά τους επηρέαζαν τη διάθεσή τους την επόμενη ημέρα ανέφεραν περισσότερα συμπτώματα άγχους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ακόμη ότι η συχνότερη ανάκληση ονείρων συνδεόταν με μεγαλύτερη συναισθηματική ένταση. Ωστόσο, οι σχέσεις ανάμεσα στις ονειρικές εμπειρίες και την ψυχολογική δυσφορία ήταν γενικά πιο αδύναμες από εκείνες που αφορούσαν στο στρες, το άγχος και την κατάθλιψη.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν πως οι ανησυχίες προκαλούν αρνητικά όνειρα ή ότι τα όνειρα επιδεινώνουν την ψυχολογική κατάσταση. Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα που συλλέχθηκαν σε μία χρονική στιγμή και δεν μπορεί να προσδιορίσει τη σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Επιπλέον, το δείγμα αποτελούνταν κυρίως από νεαρές γυναίκες, ενώ οι πληροφορίες προήλθαν από αυτοαναφορές των συμμετεχόντων. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι απαιτούνται μελλοντικές μελέτες που θα παρακολουθούν τους συμμετέχοντες σε βάθος χρόνου, ώστε να διευκρινιστεί πώς αλληλεπιδρούν οι ανησυχίες, τα όνειρα και η διάθεση.
Οι ανησυχίες και τα όνειρα δείχνουν να συνδέονται με τη συναισθηματική κατάσταση της ημέρας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε αρνητικό όνειρο αποτελεί ένδειξη ψυχολογικής δυσφορίας.
