Καμπανάκι για την ακτοπλοΐα από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, που στην Τελική Έκθεση της κλαδικής έρευνας διαπιστώνει Συγκέντρωση της αγοράς, εμπόδια εισόδου νέων ή μικρότερων παρόχων, γήρανση του στόλου και ανάγκη για αναβάθμιση λιμενικών υποδομών και εκσυγχρονισμό του ρυθμιστικού πλαισίου. Η έκθεση αναρτήθηκε σήμερα στην ιστοσελίδα της Αρχής.
Η έρευνα ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2025 και, σύμφωνα με την Επιτροπή, είναι η πρώτη ολοκληρωμένη κλαδική έρευνα στον στρατηγικής σημασίας τομέα της ακτοπλοΐας. Στόχος της ήταν να αποτυπωθεί η λειτουργία της αγοράς, να αναδειχθούν οι προκλήσεις του κλάδου και να διαμορφωθούν προτάσεις πολιτικής για την ενίσχυση του ανταγωνισμού, της διαφάνειας, της συνδεσιμότητας και της βιωσιμότητας των ακτοπλοϊκών μεταφορών.
Στην Τελική Έκθεση αναφέρεται ότι η αγορά εμφανίζει σημαντικό βαθμό συγκέντρωσης σε βασικά τμήματά της, ενώ το υψηλό επενδυτικό και λειτουργικό κόστος, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατάλληλων πλοίων και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση επηρεάζουν τη δυνατότητα εισόδου και επέκτασης νέων ή μικρότερων παρόχων. Το υψηλό επενδυτικό και λειτουργικό κόστος και οι υπόλοιποι αυτοί παράγοντες περιγράφονται ως βασικά εμπόδια για τον κλάδο.
Παράλληλα, η έντονη εποχικότητα επηρεάζει τη διάρθρωση της προσφοράς και τη βιωσιμότητα των γραμμών, με την αγορά να καλείται να εξυπηρετήσει διαφορετικές κατηγορίες χρηστών, από μόνιμους κατοίκους και εμπορευματικές ροές έως την τουριστική ζήτηση.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην ηλικία του ακτοπλοϊκού στόλου και στις απαιτήσεις που γεννούν οι νέες περιβαλλοντικές προδιαγραφές. Όπως σημειώνει η Επιτροπή, χρειάζονται ανανέωση του στόλου, τεχνολογική αναβάθμιση και χρηματοδότηση, ενώ η πράσινη μετάβαση παρουσιάζεται ταυτόχρονα ως πρόκληση και ως δυνητικό πεδίο για νέες μορφές ανταγωνισμού και καινοτομίας.
Στην έκθεση επισημαίνεται επίσης ο κρίσιμος ρόλος των λιμενικών υποδομών, καθώς η ποιότητα, η επάρκεια και η διοίκησή τους επηρεάζουν τη λειτουργία του ακτοπλοϊκού δικτύου, την ποιότητα των υπηρεσιών και τις συνθήκες εισόδου και ανάπτυξης ανταγωνισμού.
Η Επιτροπή αναφέρει ακόμη ότι χρειάζεται εκσυγχρονισμός της ρυθμιστικής και εποπτικής διακυβέρνησης, καθώς ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων και οι επανειλημμένες μεταβολές του εποπτικού πλαισίου δημιουργούν ανάγκη για μεγαλύτερη θεσμική συνοχή, διαφάνεια, σταθερότητα και αποτελεσματικότερο στρατηγικό σχεδιασμό της αγοράς.
Με βάση τα ευρήματα της έρευνας, η Τελική Έκθεση καταθέτει δέσμη προτάσεων πολιτικής. Μεταξύ άλλων, προτείνει τον εκσυγχρονισμό του ρυθμιστικού και εποπτικού πλαισίου, την αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών και της διοίκησής τους, την ανανέωση και τον πράσινο μετασχηματισμό του ακτοπλοϊκού στόλου, καθώς και τον ανασχεδιασμό του δικτύου και την επανεξέταση των συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας.
Σε ό,τι αφορά τις συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας, η Επιτροπή θέτει ως κατεύθυνση την επανεξέταση του σχεδιασμού του ακτοπλοϊκού δικτύου και του σχετικού πλαισίου, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων, τη διασφάλιση αξιόπιστης συνδεσιμότητας και την εξυπηρέτηση των αναγκών των νησιωτικών περιοχών.
Υπενθυμίζεται ότι η κλαδική έρευνα είχε προηγηθεί από την Ενδιάμεση Έκθεση, η οποία δημοσιεύθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2025. Στη συνέχεια τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, ενώ στις 6 Νοεμβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε ανοικτή τηλεδιαβούλευση με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Πολιτείας, επιχειρήσεων και ενώσεων επιχειρήσεων του κλάδου, θεσμικών και επιστημονικών φορέων, εκπροσώπων χρηστών των ακτοπλοϊκών υπηρεσιών και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Οι απόψεις, οι παρατηρήσεις, οι προτάσεις και τα πρόσθετα στοιχεία που υποβλήθηκαν στη διαβούλευση, σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, αξιολογήθηκαν και συνεκτιμήθηκαν στη διαμόρφωση των τελικών πορισμάτων και προτάσεων.
Η ολοκλήρωση της κλαδικής έρευνας, όπως υπογραμμίζεται, αποτελεί βήμα για τη διαμόρφωση μιας σύγχρονης, αποτελεσματικής, ανταγωνιστικής και κοινωνικά δίκαιης ακτοπλοΐας. Στόχος της Επιτροπής Ανταγωνισμού είναι να συμβάλει σε ένα πλαίσιο που θα συνδυάζει την οικονομική βιωσιμότητα του κλάδου με την ενίσχυση του ανταγωνισμού, την ποιότητα των υπηρεσιών, τις ανάγκες των νησιωτικών κοινωνιών και την εξυπηρέτηση του ευρύτερου δημόσιου συμφέροντος.
Η φωτογραφία παραχωρήθηκε από την Επιτροπή Ανταγωνισμού
