Οι κάτοικοι θυμούνται τα Κουφάλια ως μια περιοχή-ορόσημο στην Κεντρική Μακεδονία. Σήμερα, όπως λένε οι ίδιοι, «έχει πάρει την κάτω βόλτα», με τα σημάδια της διαρκούς παρακμής να είναι πλέον εμφανή.
Τα Κουφάλια αποτελούν την πρωτεύουσα του Δήμου Χαλκηδόνος, ο οποίος προέκυψε το 2011 από τη συνένωση των δήμων Αγίου Αθανασίου, Κουφαλίων και Χαλκηδόνος, στο πλαίσιο του σχεδίου «Καλλικράτης».
Η POLITIC πραγματοποίησε αυτοψία το Σάββατο 21 Μαρτίου στα Κουφάλια, καταγράφοντας τις εικόνες που συναντούν καθημερινά οι κάτοικοι της περιοχής και συνομιλώντας μαζί τους για τη σημερινή κατάσταση.
Με μια πρώτη ματιά, το κέντρο των Κουφαλίων δεν μαρτυρά σοβαρά προβλήματα. Η περιοχή δείχνει να διατηρεί ακόμη τον παλμό της, με κόσμο στους δρόμους, παιδιά στα πάρκα, οικογένειες και νέους. Η οδός Εθνικής Αντιστάσεως, ο κεντρικός δρόμος της κωμόπολης, παρουσιάζει μια σχετικά περιποιημένη εικόνα, με δυνατότητα στάθμευσης και στις δύο πλευρές και καταστήματα σχεδόν σε όλο το μήκος της.
Ωστόσο, αρκεί κανείς να απομακρυνθεί λίγα μόλις μέτρα από το κέντρο για να διακρίνει πιο καθαρά τα σημάδια της παρακμής για τα οποία διαμαρτύρονται οι κάτοικοι.
Κατεστραμμένα πεζοδρόμια και ελλιπής προσβασιμότητα
Οι δρόμοι στην περιοχή είναι στενοί, ενώ τα αυτοκίνητα συχνά σταθμεύουν δεξιά και αριστερά, ακόμη και πάνω στα πεζοδρόμια. Όπως καταγγέλλουν κάτοικοι, αυτή η πρακτική έχει οδηγήσει σε εκτεταμένες φθορές. «Τα αυτοκίνητα, όπως ανεβαίνουν στα πεζοδρόμια, τα ρημάζουν», είπε ηλικιωμένη , την ώρα που προσπαθούσε να μαζέψει κομμάτια που είχαν αποκολληθεί από το πεζοδρόμιο μπροστά από το σπίτι της. «Οι περισσότερες κατοικίες είναι μονοκατοικίες, τα πεζοδρόμια σπάνε και τα φτιάχνουμε εμείς. Αυτό συμβαίνει κάθε μέρα», πρόσθεσε.
Η αγροτική φυσιογνωμία της περιοχής επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση, καθώς στους δρόμους κινούνται συχνά τρακτέρ και άλλα βαρέα οχήματα. Σε συνδυασμό με το περιορισμένο πλάτος πολλών οδών, αλλά και το γεγονός ότι αρκετοί δρόμοι είναι διπλής κυκλοφορίας, δημιουργούνται συχνά προβλήματα στην οδική κυκλοφορία.
Την ίδια ώρα, η κατάσταση των πεζοδρομίων δυσχεραίνει σημαντικά την καθημερινότητα των κατοίκων. Σπασμένες πλάκες, φθαρμένες επιφάνειες και ανύπαρκτες ή ανεπαρκείς υποδομές προσβασιμότητας συνθέτουν μια προβληματική εικόνα. Ράμπες για ΑμεΑ ουσιαστικά δεν υπάρχουν, ενώ σε πολλά σημεία συναντά κανείς μόνο πρόχειρες διαμορφώσεις μπροστά από μονοκατοικίες, που εξυπηρετούν κυρίως την είσοδο οχημάτων στις αυλές.
Φθορές στους κάδους και προβλήματα με την υδροδότηση
Η εικόνα στην καθαριότητα παρουσιάζει επίσης προβλήματα. Οι πράσινοι κάδοι απορριμμάτων δεν ήταν γεμάτοι, σε αντίθεση με τους μπλε κάδους ανακύκλωσης, οι οποίοι, σύμφωνα με κατοίκους, δεν αποκομίζονται με την ίδια συχνότητα. Παράλληλα, αρκετοί κάδοι εμφανίζουν εμφανείς φθορές, καθώς είναι παλιοί ή σπασμένοι, ενισχύοντας την εικόνα εγκατάλειψης σε αρκετά σημεία της περιοχής. Την ίδια στιγμή, μικροί κάδοι σε πάρκα και κοινόχρηστους χώρους ήταν γεμάτοι, ενώ σε πεζοδρόμια, σημεία πρασίνου και πάρκα υπήρχαν διάσπαρτα σκουπίδια.
Η έναρξη των κλαδεύσεων ενόψει της αντιπυρικής περιόδου άφησε πίσω της συσσωρευμένα κλαδιά σε διάφορα σημεία της περιοχής. Αυτά παραμένουν πάνω σε πεζοδρόμια, χωρίς να έχει γίνει η απομάκρυνσή τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου.
Ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα που αναδεικνύουν οι κάτοικοι είναι τα προβλήματα στην υδροδότηση, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Όπως καταγγέλλουν, οι διακοπές νερού είναι επαναλαμβανόμενες και έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους. «Μας κόβουν το νερό το καλοκαίρι, λόγω προβλήματος υδροδότησης, και έχουν ήδη ξεκινήσει. Πριν από δύο μέρες μας το έκοψαν, αλλά επανήλθε μετά», ανέφερε χαρακτηριστικά κάτοικος της περιοχής.
Στην ίδια μαρτυρία αποτυπώνεται και η ανησυχία για ευρύτερες δυσλειτουργίες στις βασικές υποδομές. «Και ρεύμα δεν είχαμε προχθές. Δεν ξέρω αν θα συνεχίσει έτσι», είπε.
Συνοικιακά καταστήματα και περιορισμένη αγοραστική κίνηση
Τα Κουφάλια διατηρούν ακόμη μια αξιοσημείωτη εμπορική δραστηριότητα, με αρκετά συνοικιακά καταστήματα και παρουσία κόσμου στην τοπική αγορά. Ωστόσο, παρά την εικόνα αυτή, κάτοικοι περιγράφουν μια σταδιακή υποχώρηση της αγοραστικής κίνησης, η οποία, όπως λένε, δεν επαρκεί για να στηρίξει σταθερά την τοπική επιχειρηματικότητα.
Σε μια κωμόπολη με περιορισμένο πληθυσμό, αρκετά καταστήματα αδυνατούν να παραμείνουν ανοιχτά. Όπως ανέφεραν κάτοικοι, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις επιχειρήσεων που έκλεισαν τα τελευταία χρόνια λόγω μειωμένης δουλειάς.
Την ίδια ώρα, νεότεροι κάτοικοι στέκονται και στην απουσία επιλογών διασκέδασης, σημειώνοντας πως «δεν υπάρχει νυχτερινή ζωή», κάτι που εντείνει την αίσθηση στασιμότητας στην περιοχή.
Οι βασικές επαγγελματικές ασχολίες των κατοίκων συνδέονται κυρίως με τον πρωτογενή τομέα και τεχνικά επαγγέλματα, ενώ σημαντικός αριθμός εργαζομένων απασχολείται και στο εργοστάσιο της ΜΕΒΓΑΛ.
Παραβατικότητα, εγκαταλελειμμένος δημόσιος χώρος και αδέσποτα
Για τους κατοίκους, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της περιοχής είναι η εγκληματικότητα, και ειδικότερα η νεανική παραβατικότητα. Όπως περιγράφει δημότισσα:
«Κάθε βράδυ βγαίνουν συμμορίες ανηλίκων, ακόμη και παιδιά γυμνασίου. Δεν κάνουν μόνο φασαρία, γίνεται και εμπόριο ναρκωτικών. Στην εκκλησία του Αγίου Τρύφωνος μαζεύονται. Πριν από λίγες ημέρες έγινε ληστεία. Η γυναίκα ενημέρωσε αμέσως την αστυνομία, αλλά ήρθε μετά από δύο ώρες».
Η εικόνα ενισχύεται από τα γκράφιτι και τα οπαδικά μηνύματα που καλύπτουν κάθε τοίχο. Ένας κάτοικος σημειώνει:
«Έχουμε συνεχώς οπαδικά επεισόδια, φαίνεται και στους δρόμους με τα γκράφιτι. Στις αρχές του μήνα έγινε σοβαρό επεισόδιο σε μια ταβέρνα εδώ στην περιοχή».
Πέρα από τους βανδαλισμούς, στην περιοχή καταγράφεται μια γενικότερη εικόνα εγκατάλειψης, με παρατημένα σπίτια, ξεφλουδισμένους σοβάδες και ακατοίκητα κτίσματα που απειλούν την ασφάλεια των περαστικών. Πολλά από αυτά παραμένουν εύκολα προσβάσιμα, με κίνδυνο τραυματισμού. Επιπλέον, λάμπες είναι σπασμένες ή καμένες, με αποτέλεσμα τη νύχτα να επικρατεί ελλιπής φωτισμός σε αρκετούς δρόμους.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι δημόσιες τουαλέτες στην οδό Φιλίππου, οι οποίες, παρότι ανοιχτές, φαίνεται να μην έχουν καθαριστεί για καιρό. Η έντονη δυσοσμία και η κακή τους κατάσταση τις καθιστούν πλήρως ακατάλληλες προς χρήση.
Ζήτημα ασφάλειας για τους κατοίκους αποτελούν και τα αδέσποτα ζώα που κυκλοφορούν στην περιοχή, κυρίως κατά τις βραδινές ώρες. Παράλληλα, σύμφωνα με μαρτυρίες, δεν λείπουν και οι περιπτώσεις ιδιόκτητων σκύλων που βρίσκονται σε αυλές χωρίς επαρκή περιορισμό, γεγονός που, όπως λένε, μπορεί να εγκυμονεί κινδύνους για τους περαστικούς.
Παιδικές χαρές, αθλητικές υποδομές και υποστελεχωμένες υπηρεσίες
Στα Κουφάλια υπάρχουν αρκετά πάρκα και χώροι πρασίνου, τα οποία επισκέπτονται πολλά παιδιά και οικογένειες καθημερινά.
Το γήπεδο ποδοσφαίρου-στίβου, παρότι βρίσκεται σε λειτουργία, είχε δίπλα στον αγωνιστικό χώρο σωρό από μπάζα. Παράλληλα, σύμφωνα με μαρτυρία κατοίκου, «το δημοτικό κλειστό γυμναστήριο μπάζει νερά από την οροφή».
Στα Κουφάλια λειτουργούν δύο παιδικοί σταθμοί, δύο ΚΔΑΠ, πέντε νηπιαγωγεία, τέσσερα δημοτικά σχολεία, ένα γυμνάσιο, ένα γενικό λύκειο και ένα επαγγελματικό λύκειο. Παράλληλα, οι δημότες εμφανίζονται αντίθετοι στο ενδεχόμενο συγχώνευσης ή κατάργησης του ΣΑΕΚ Κουφαλίων.
Προβληματισμό προκαλεί και η κατάσταση βασικών δημοσίων υπηρεσιών. Το κλείσιμο του ΕΛΤΑ της περιοχής έχει αφήσει κενό στην καθημερινή εξυπηρέτηση των κατοίκων, ενώ το ΚΕΠ, σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, υπολειτουργεί λόγω υποστελέχωσης. Αντίστοιχα παράπονα διατυπώνονται και για το αστυνομικό τμήμα. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά κάτοικος, «λειτουργεί σαν βιτρίνα, έχουμε τόσα περιστατικά καθημερινά και δεν ανταποκρίνονται».
Ιδιαίτερη σημασία για την περιοχή έχει και το γεγονός ότι στα Κουφάλια βρίσκεται το μοναδικό Κέντρο Υγείας του Δήμου Χαλκηδόνος. Κάτοικοι επισημαίνουν ότι, εξαιτίας της αυξημένης κίνησης στον Περιφερειακό Θεσσαλονίκης και των επιβαρύνσεων από τα έργα του Flyover, η άφιξη ασθενοφόρου από μεγάλο νοσοκομείο καθίσταται δύσκολη, ιδίως κατά τις ώρες κυκλοφοριακής αιχμής.
Η αυτοψία διενεργήθηκε τις πρωινές ώρες του Σαββάτου 21 Μαρτίου
