Γυναίκες από την Ουγκάντα συνεχίζουν να φεύγουν για τη Μέση Ανατολή, με αφίσες στην Καμπάλα να προβάλλουν νόμιμα και παράνομα γραφεία εύρεσης εργασίας που υπόσχονται καλά αμειβόμενη οικιακή απασχόληση. Πολλές από αυτές τις υποσχέσεις αποδεικνύονται παγίδες, όμως εξακολουθούν να πείθουν πολλές γυναίκες να κάνουν το ταξίδι.
Η μετανάστευση εργατικού δυναμικού από την Ουγκάντα προς τη Μέση Ανατολή έχει αυξηθεί κατακόρυφα από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, με πολλές νέες γυναίκες να αναχωρούν για να εργαστούν ως οικιακές βοηθοί.
Οι περισσότερες από αυτές τις θέσεις βρίσκονται στο Ομάν, στο Κουβέιτ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη Σαουδική Αραβία. Πολλές όμως πέφτουν θύματα σωματικής, σεξουαλικής και ψυχολογικής κακοποίησης, αλλά και περιορισμών στην ελευθερία μετακίνησης.
Παρότι δημοσιεύματα για περιπτώσεις εκμετάλλευσης εμφανίζονται τακτικά στα ΜΜΕ της Ουγκάντας και η κυβέρνηση προσπαθεί να ρυθμίσει τη λειτουργία των γραφείων εύρεσης εργασίας, τα αποτελέσματα παραμένουν πενιχρά.
Για να κατανοήσουν γιατί μετανάστευσαν και πώς οι εμπειρίες τους στο εξωτερικό επηρέασαν τη ζωή τους μετά την επιστροφή, οι επιστήμονες πήραν συνεντεύξεις από γυναίκες στο διάστημα 2018-2022.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Journal of Eastern African Studies και καταγράφει ιστορίες γυναικών με έντονες αντιφάσεις. Μίλησαν για δουλεία, ταπείνωση και εγκλεισμό, αλλά και για το πώς, μέσω της οικιακής εργασίας ως μετανάστριες, κατάφεραν να αποκτήσουν μια θέση για τον εαυτό τους.
Οι γυναίκες της μελέτης συνέδεσαν τη μετανάστευση με την αδυναμία των ανδρών να ανταποκριθούν στον ρόλο του οικονομικού παρόχου. Στην Ουγκάντα, ένας γάμος επισημοποιείται παραδοσιακά με την καταβολή προίκας από την οικογένεια του άνδρα προς την οικογένεια της γυναίκας, όμως οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι άνδρες δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να την καταβάλουν.
Έτσι, πολλές γυναίκες περνούν την ενήλικη ζωή τους με άνδρες να μπαίνουν και να βγαίνουν από τη ζωή τους, ενώ οι ίδιες μένουν με τα παιδιά τους.
Γι’ αυτό είδαν τη μετανάστευση ως τρόπο να αποκτήσουν έλεγχο πάνω στους πόρους, αντί να περιμένουν να επισημοποιηθεί μια σχέση με έναν άνδρα που στη συνέχεια θα τις συντηρούσε. «Πρώτα βρες χρήματα για τον εαυτό σου — ο γάμος θα είναι πάντα εκεί», είπε μία από τις γυναίκες που συμμετείχαν στην έρευνα.
Όπως αναφέρουν στο The Conversation οι συντάκτριες της έρευνας Χάνε Ο. Μόγκενσεν και Τζουλαΐνα Ομπίκα, οι γυναίκες ένιωθαν ότι είχαν πάρει το μέλλον τους στα χέρια τους.
Αναγνώριζαν χωρίς περιστροφές τη σκληρή πραγματικότητα της εργασίας. Πολλές μίλησαν για απώλεια της ελευθερίας τους, για υποτιμητικές συμπεριφορές απέναντι στις γυναίκες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, για ρατσισμό. Παρ’ όλα αυτά, ήλπιζαν ότι η μεταναστευτική εργασία θα ήταν το πρώτο βήμα προς μια νέα ζωή.
Όπως σημειώνουν οι δύο επιστήμονες, για ορισμένες γυναίκες της μελέτης αυτό πράγματι συνέβη. Βρήκαν καλύτερες δουλειές σε άλλες χώρες, όμως πολλές δεν τα κατάφεραν και επέστρεψαν αρκετές φορές στη Μέση Ανατολή, πριν εγκατασταθούν ξανά στην Ουγκάντα.
«Πρώτα απόκτησε την αραβική εμπειρία και μετά ίσως να είσαι από τις τυχερές που θα καταφέρουν να προχωρήσουν σε κάτι άλλο», είπε μία γυναίκα.
Ορισμένες επέστρεψαν στην πατρίδα τους με αποταμιεύσεις, κάτι που δεν θα μπορούσαν να πετύχουν με έναν μισθό στην Ουγκάντα. Οι απολαβές στη Μέση Ανατολή διαφέρουν σημαντικά, γι’ αυτό και ήταν δύσκολο να προσδιοριστούν ακριβή ποσά. Παράλληλα, στην πατρίδα τους είχαν να αντιμετωπίσουν ανταγωνιστικές οικονομικές απαιτήσεις, όπως το μοίρασμα πόρων με συγγενείς και την προσπάθεια να χτίσουν μια μόνιμη κατοικία για τις ίδιες.
Από την έρευνα προέκυψε ότι στην Ουγκάντα πολλές γυναίκες είναι επικεφαλής των νοικοκυριών τους, ακόμη κι αν ένας άνδρας βρίσκεται περιστασιακά στο σπίτι.
Στην Ουγκάντα λέγεται ότι μια γυναίκα λειτουργεί ως πατέρας του σπιτιού, με την έννοια ότι χτίζει ένα σπίτι για την ίδια και τα παιδιά της, παίρνει αποφάσεις και ελέγχει το εισόδημά της. Όπως παρατηρούν οι επιστήμονες, κάποιες τα καταφέρνουν μετά από χρόνια εργασίας στη Μέση Ανατολή και η ελπίδα παραμένει.
Τα γραφεία εύρεσης εργασίας και άλλοι μεσάζοντες κερδίζουν από αυτές τις ελπίδες. Τα αφεντικά τους από τον αραβικό κόσμο μπορεί να κάνουν δυνατή τη ζωή που οι γυναίκες θέλουν να χτίσουν, αλλά ταυτόχρονα συντηρούν εκμεταλλευτικές και καταπιεστικές εργασιακές σχέσεις.
*Στην κύρια φωτογραφία: Επιζώσες εμπορίας ανθρώπων ποζάρουν για μια φωτογραφία στην Ουγκάντα (Everfree/Thomson, Reuters)
Πηγή περιεχομένου: in.gr
