Η παγκόσμια ανισότητα πλούτου φτάνει σε ιστορικά επίπεδα, σύμφωνα με το World Inequality Report 2026. Οι αριθμοί δείχνουν ότι το 0,001% των ενηλίκων κατέχει περισσότερο πλούτο από το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας.
Αν συγκεντρωθεί ο μισός ενήλικος πληθυσμός της Γης, περίπου 2,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι, και υπολογιστούν όλα όσα τους ανήκουν, από σπίτια και αποταμιεύσεις έως προσωπικά αντικείμενα, αφαιρώντας τα χρέη, προκύπτει ένα συγκεκριμένο ποσό.
Αν γίνει ο ίδιος υπολογισμός για τους 56.000 πλουσιότερους ενήλικες του πλανήτη, δηλαδή μια ομάδα που θα χωρούσε άνετα στις κερκίδες ενός ποδοσφαιρικού γηπέδου, το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: ο πλούτος τους είναι τρεις φορές μεγαλύτερος από εκείνον του μισού πλανήτη μαζί.
Όπως αναφέρει η Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου, αυτό είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και δυσοίωνα ευρήματα του World Inequality Report 2026, μιας μεγάλης έρευνας που βασίζεται σε δεδομένα περισσότερων από 200 ερευνητών του World Inequality Database και του World Inequality Lab. Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: ο κόσμος παραμένει εξαιρετικά άνισος και στην κορυφή της πυραμίδας η ακραία ανισότητα πλούτου συνεχίζει να αυξάνεται με ταχύτητα.
Το κορυφαίο 10% εισπράττει περίπου το 53% του παγκόσμιου εισοδήματος, ενώ το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας λαμβάνει μόλις το 8%. Σε επίπεδο πλούτου, το κορυφαίο 10% κατέχει τα τρία τέταρτα όσων υπάρχουν προς ιδιοκτησία, την ώρα που το φτωχότερο μισό διαθέτει μόλις το 2%.
Παράλληλα, το κορυφαίο 1% ελέγχει μόνο του το 37% του συνολικού πλούτου, δηλαδή περίπου 18 φορές περισσότερο από ό,τι ολόκληρο το κατώτερο 50%. Ακόμη πιο έντονη είναι η πορεία του κορυφαίου 0,001% του ενήλικου πληθυσμού, δηλαδή των περίπου 56.000 ατόμων που αναφέρθηκαν παραπάνω.
Το 1995 αυτή η μικροσκοπική ομάδα κατείχε περίπου το 4% του παγκόσμιου προσωπικού πλούτου. Έως το 2025 το μερίδιό της είχε ανέβει στο 6%. Στο ίδιο διάστημα, το ποσοστό που κατείχε το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας έμεινε ουσιαστικά αμετάβλητο, κοντά στο 2%, με την ακραία ανισότητα πλούτου να παραμένει επίμονη και να εντείνεται.
Η εικόνα γίνεται πιο καθαρή όταν εξεταστεί ο ρυθμός με τον οποίο αυξάνεται ο πλούτος των διαφορετικών στρωμάτων. Για το φτωχότερο μισό του κόσμου, ο πλούτος αυξήθηκε περίπου 3,4% τον χρόνο, μετά τον πληθωρισμό. Για το κορυφαίο 10%, η αύξηση ήταν 2,9%.
Με μια πρώτη ματιά, αυτή η σύγκριση θα μπορούσε να οδηγήσει στο λανθασμένο συμπέρασμα ότι η ανισότητα μειώνεται, αφού ο πλούτος των φτωχότερων νοικοκυριών φαίνεται να αυξάνεται ελαφρώς γρηγορότερα. Όμως η σύγκριση είναι παραπλανητική, επειδή βάζει στο ίδιο καλάθι εντελώς διαφορετικές κατηγορίες.
Αν το κορυφαίο 10% διαχωριστεί, η εικόνα αλλάζει πλήρως. Το κορυφαίο 0,001% είδε τον πλούτο του να αυξάνεται κοντά στο 5% ετησίως μεταξύ 1995 και 2025, ενώ οι λίγες χιλιάδες δισεκατομμυριούχοι του κόσμου αύξησαν τον πλούτο τους με ρυθμό άνω του 8% ετησίως.
Οι ποσοστιαίοι ρυθμοί ανάπτυξης, όμως, κρύβουν το ουσιαστικό στοιχείο: την αφετηρία. Ένα άτομο που ανήκει στο κατώτερο 50% διαθέτει κατά μέσο όρο περιουσιακά στοιχεία περίπου 6.500 δολαρίων. Μια ετήσια αύξηση 3,4% του αποδίδει περίπου 220 δολάρια επιπλέον πλούτο σε έναν χρόνο.
Αντίθετα, ένα μέλος του κορυφαίου 0,001%, με μέση καθαρή αξία που αγγίζει το 1 δισεκατομμύριο δολάρια, κερδίζει πάνω από 48 εκατομμύρια δολάρια την ίδια χρονιά. Οι 50 πλουσιότεροι άνθρωποι του πλανήτη, με μέσο πλούτο περίπου 53 δισ. δολάρια ο καθένας, κερδίζουν πάνω από 4,5 δισ. δολάρια ετησίως ο καθένας. Με απλά λόγια, ενώ ο μέσος άνθρωπος στο φτωχότερο μισό θα κέρδιζε σε έναν χρόνο μόλις τα χρήματα για ένα μεταχειρισμένο ψυγείο, κάποιος στην κορυφή θα πρόσθετε στον πλούτο του ολόκληρο το ΑΕΠ μιας χώρας χαμηλού εισοδήματος.
Η ανισότητα του πλούτου δεν περιορίζεται σε ακραίες εξαιρέσεις, αναφέρει η έκθεση. Είναι έντονη σε κάθε περιοχή του κόσμου. Ακόμη και στην Ευρώπη, που εμφανίζει τη χαμηλότερη ανισότητα πλούτου παγκοσμίως, το κορυφαίο 1% κατέχει το 25% του συνολικού πλούτου, δηλαδή υπεροκταπλάσιο από ό,τι κατέχει αθροιστικά το κατώτερο 50%.
Η ανισότητα δεν είναι αναπόφευκτη, αλλά πολιτική επιλογή, υποστηρίζει η έκθεση. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το σημερινό σύστημα δεν προέκυψε τυχαία και δεν πρόκειται να διορθωθεί μόνο του, καθώς είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων αποφάσεων για τη φορολογία, την ιδιοκτησία και τον θεσμικό σχεδιασμό.
Για τη μείωση των ανισοτήτων, η έκθεση προτείνει δύο βασικούς μοχλούς πολιτικής. Ο πρώτος είναι η προοδευτική φορολόγηση μέχρι τα υψηλότερα κλιμάκια της κατανομής, ώστε να επιβραδύνεται η ανεξέλεγκτη συσσώρευση κεφαλαίου και να εξασφαλίζονται πόροι για δημόσια αγαθά με οφέλη για όλους.
Ο δεύτερος είναι οι δημόσιες επενδύσεις στην εκπαίδευση, την οποία οι ερευνητές περιγράφουν ως τον βασικό μηχανισμό ισορροπίας. Με επενδύσεις στις ανθρώπινες ικανότητες, οι κοινωνίες μπορούν να περιορίσουν την ανισότητα και ταυτόχρονα να ενισχύσουν την οικονομία. Η ακραία ανισότητα, όπως σημειώνεται, υπάρχει εξαιτίας των κανόνων και οι κανόνες αυτοί μπορούν να ξαναγραφτούν.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
