Η συγκέντρωση σκόνης έχει παρουσιάσει σταθερή αύξηση σε πολλές περιοχές της Ευρώπης από το 2012 έως το 2021, με τη νότια Ευρώπη και την περιοχή της Μεσογείου να καταγράφουν τις μεγαλύτερες ανησυχητικές αυξήσεις, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Πέτρο Βασιλάκο από το Paul Scherrer Institute (PSI), συνεργάστηκε με ερευνητές από το ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Κρήτης, συγκεντρώνοντας περίπου 18.500 ημερήσιες μετρήσεις σκόνης κυρίως από τη Σαχάρα και άλλες ερημικές περιοχές της Βόρειας Αφρικής. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν σε 103 αγροτικές και αστικές περιοχές σε όλη την Ευρώπη κατά την εν λόγω περίοδο.
Οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα μοντέλο μηχανικής μάθησης για να επεξεργαστούν τις μετρήσεις, χρησιμοποιώντας δορυφορικά δεδομένα και μετεωρολογικές παραμέτρους. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία ενός αξιόπιστου πανευρωπαϊκού χάρτη σωματιδίων ερημικής σκόνης, αποκαλύπτοντας ότι οι συγκεντρώσεις σκόνης αυξήθηκαν στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να σημειώνονται στην Ιταλία, την Αδριατική Θάλασσα και το Αιγαίο Πέλαγος.
Στην Ελλάδα, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η ανατολική Ελλάδα συγκαταλέγεται στις περιοχές με τη μεγαλύτερη αύξηση σκόνης, με την ένταση των επεισοδίων αφρικανικής σκόνης να έχει αυξηθεί κατά περίπου δύο μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Αντίθετα, ορισμένες περιοχές όπως τα βουνά της Πίνδου παρουσίασαν μείωση της συγκέντρωσης σκόνης.
Η μελέτη καταδεικνύει ότι η ποσότητα σκόνης έχει αυξηθεί κατά μέσο όρο μισό μικρογραμμάριο ανά κυβικό μέτρο κατά την τελευταία δεκαετία, με τη μέση συγκέντρωση στη νότια Ευρώπη να ανέρχεται σε 5,3 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, γεγονός που υποδηλώνει σοβαρές επιπτώσεις στην ποιότητα του αέρα και τη δημόσια υγεία.
