Με κεντρικό άξονα την πρόληψη της βίας και την προστασία του παιδιού, ξεκίνησε στην Αθήνα το 1ο Διεθνές Συνέδριο για την Προστασία του Παιδιού και την Πρόληψη της Βίας, με τίτλο «Connect to Protect – Children & Youth at Risk». Το διήμερο συνέδριο, που πραγματοποιείται στις 5-6 Οκτωβρίου 2026 και διοργανώνεται από την ΑΜΚΕ ΙΑΣΙΣ, φέρνει σε κοινό βήμα ερευνητές, επαγγελματίες και φορείς της κοινωνίας των πολιτών.
Την πρώτη ημέρα των εργασιών κυριάρχησε η ανάγκη να περάσουμε από τις διακηρύξεις στη συντονισμένη πράξη, με αφετηρία την κοινότητα. Μέσα από τις μαρτυρίες νέων ανθρώπων που ήρθαν σε σύγκρουση με τον νόμο και τις παρεμβάσεις στελεχών του ΟΗΕ και ακαδημαϊκών, αναδείχθηκαν η δικαιοσύνη φιλική προς το παιδί, η διατομεακή συνεργασία και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη.
Βιώματα επανένταξης: Η φωνή των νέων της ΑΜΚΕ ΙΑΣΙΣ
Στην τελετή λήξης της πρώτης ημέρας μίλησαν πρώτοι δύο νέοι που συμμετέχουν στα προγράμματα της ΙΑΣΙΣ, δίνοντας εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο η ΑΜΚΕ έχει στηρίξει έμπρακτα νέα παιδιά.
Ο Δημήτρης περιέγραψε τη δική του διαδρομή, λέγοντας ότι μπήκε σε παραβατική συμπεριφορά στα 16 του χρόνια, οδηγήθηκε στη φυλακή για τέσσερις μήνες και αποφυλακίστηκε με περιοριστικούς όρους. «Βγαίνοντας από τη φυλακή δεν ήξερα τι να κάνω. Πήγα στο κέντρο Connect της ΙΑΣΙΣ στη Θεσσαλονίκη, όπου οι άνθρωποι, οι ψυχολόγοι και οι κοινωνικοί λειτουργοί με βοήθησαν και μου έδειξαν ότι μπορώ να κάνω πολλά περισσότερα. Έτσι βρήκα τον σωστό δρόμο», ανέφερε, εκφράζοντας την επιθυμία του να εργαστεί και να χτίσει μια καλύτερη ζωή, αφήνοντας πίσω το παρελθόν. Παράλληλα, απηύθυνε μήνυμα προς την κοινωνία και τους γονείς: «Δεν είναι ‘μαγκιά’ να κάνεις παρανομίες, να μαλώνεις και να κλέβεις. Οι γονείς πρέπει να είναι πιο κοντά στα παιδιά τους, να τα ακούν. Πρέπει να γίνουν περισσότερα κέντρα υποστήριξης, ώστε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να μην καταλήγουν νέα παιδιά στη φυλακή».
Ο δεύτερος νέος, μιλώντας για την εμπειρία του με τη δικαιοσύνη, ανέφερε ότι στα 15-16 του χρόνια βρέθηκε αντιμέτωπος με βαριές κατηγορίες, εκ των οποίων -όπως είπε- οι περισσότερες δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα. Με εντολή εισαγγελέα παραπέμφθηκε σε ψυχολόγο της ΙΑΣΙΣ. «Στην αρχή πίστευα ότι και ο ψυχολόγος θα με αντιμετώπιζε ως εγκληματία. Μετά από τρεις συνεδρίες άρχισα να μιλάω για τη ζωή μου και κατάλαβα ότι δεν με έβλεπε έτσι», εξομολογήθηκε. Στη συνέχεια στάθηκε στις μεγάλες ελλείψεις των σχολικών δομών σε ψυχοκοινωνική μέριμνα: «Στο ΕΠΑΛ όπου φοιτούσα, ένας ψυχολόγος ερχόταν μόλις μία φορά τον μήνα για 500-600 παιδιά. Είναι αναγκαίο να υπάρχουν περισσότεροι ψυχολόγοι στα σχολεία και να δημιουργηθούν περισσότερα κέντρα Connect».
Η προστασία του παιδιού δεν είναι δαπάνη, είναι επένδυση: Η παρέμβαση της Dr Najat Maalla M’jid
Η Ειδική Εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για τη Βία κατά των Παιδιών, Dr Najat Maalla M’jid, που έχει επισκεφθεί 65 χώρες μέσα σε επτά χρόνια στη θέση αυτή, υπογράμμισε ότι όλη η δουλειά της διαμορφώνεται από την άμεση ακρόαση των ίδιων των παιδιών.
«Πρέπει να κάνουμε τα παιδιά και τους νέους να εμπιστευτούν ξανά τους θεσμούς», σημείωσε η κ. M’jid, θέτοντας το ερώτημα πώς το «Connect to Protect» μεταφράζεται σε πρακτικές λύσεις σε επίπεδο τοπικής κοινότητας. «Τα παιδιά δεν ζουν μέσα σε υπουργεία ή σε αίθουσες συνεδρίων. Ζουν στις κοινότητες», είπε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι τα συστήματα κοινωνικής φροντίδας, υγείας και εκπαίδευσης πρέπει να συνεδριάζουν και να συντονίζονται από κοινού.
Η κ. M’jid προειδοποίησε και για τις αποσπασματικές πολιτικές: «Το πρόβλημα είναι ότι βλέπουμε συνεχώς παράλληλες στρατηγικές που ορισμένες από αυτές δεν εφαρμόζονται ποτέ. Γιατί δεν χαρτογραφούμε τις υπάρχουσες δομές ώστε να τις ταιριάξουμε με τις πραγματικές ανάγκες;», ανέφερε.
«Αν δεν δούμε την παιδική προστασία ως επένδυση, το σύστημα δεν θα λειτουργήσει», πρόσθεσε, επιμένοντας στην ανάγκη για νομική κατοχύρωση και ταυτοποίηση κάθε παιδιού, οικονομική ενδυνάμωση των οικογενειών, καθολική πρόσβαση στην υγεία και σαφή καταμερισμό αρμοδιοτήτων με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα μεταξύ κρατικών φορέων και ΜΚΟ.
Το σκοτάδι κάνει τις χαραμάδες φωτός που υπάρχουν πιο φωτεινές: Το μήνυμα του Prof. Philip D. Jaffé
Στην εισήγησή του με τίτλο «Children’s Rights: The Skies are Darkening!» («Τα δικαιώματα των παιδιών: Οι ουρανοί σκοτινιάζουν»), ο καθηγητής Philip D. Jaffé, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, αξιοποίησε μια έντονη μεταφορά: ανέφερε ότι οι επιστήμονες ανακάλυψαν μόρια ζάχαρης στο μεσοαστρικό διάστημα, όμως αυτή η ανακάλυψη δεν γλυκαίνει τις ζωές εκατομμυρίων παιδιών που βιώνουν εγκατάλειψη, εκμετάλλευση και κακοποίηση στη Γη.
«Δεν αρκεί να συγκεντρώνουμε ειδικούς στην ίδια αίθουσα. Το “Connect” σημαίνει να αναγνωρίσουμε ότι κάθε παιδί έχει το εγγενές δικαίωμα στη ζωή, την επιβίωση και την ανάπτυξη», είπε ο κ. Jaffé.
Ο καθηγητής περιέγραψε τη σύνθετη κρίση που αντιμετωπίζουν τα παιδιά σήμερα -συγκρούσεις, κλιματική αλλαγή, οικονομική αβεβαιότητα, ψηφιακές απειλές- σημειώνοντας πως το 2025 καταγράφηκαν 4,8 εκατομμύρια θάνατοι παιδιών κάτω των πέντε ετών. Απέναντι στη «σκληρότητα και τη συναισθηματική απάθεια» της εποχής, αντιπρότεινε τη «φροντίδα ως υποδομή».
«Ένα σύστημα αποτυγχάνει όταν διασπά την ευθύνη, καθυστερεί τη δράση και αφήνει το παιδί εκτεθειμένο», υπογράμμισε, ενώ αναφέρθηκε ειδικά στην Τεχνητή Νοημοσύνη, λέγοντας πως πρέπει να περνά από ένα «τεστ δικαιωμάτων του παιδιού»: κάνει τα παιδιά πιο ασφαλή, πιο ίσα και πιο ελεύθερα; Και κατέληξε πως «το σκοτάδι κάνει τις χαραμάδες φωτός που υπάρχουν ακόμα πιο φωτεινές».
Η Εθνική Στρατηγική 2025-2030 για την Πρόληψη της Βίας: Η τοποθέτηση της Βασιλικής Αρτινοπούλου
Τις βασικές πλευρές της Εθνικής Στρατηγικής για την Πρόληψη της Βίας κατά των Παιδιών και την Προώθηση της Φιλικής προς το Παιδί Δικαιοσύνης (2025-2030) παρουσίασε η καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και πρόεδρος της Επιτροπής παρά τω πρωθυπουργώ για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων, Βασιλική Αρτινοπούλου.
Η κ. Αρτινοπούλου αναφέρθηκε στα περιστατικά νεανικής παραβατικότητας που καταγράφηκαν στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, επισημαίνοντας ότι στα περιστατικά βίας μεταξύ ανηλίκων κυριαρχεί συχνά ο ηθικός πανικός. Με πρωτοβουλία της κυβέρνησης, όπως είπε, συγκροτήθηκε επταμελής επιτροπή εμπειρογνωμόνων που σχεδίασε μια ολοκληρωμένη εθνική πολιτική, βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα και χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις.
Όπως εξήγησε, η Εθνική Στρατηγική στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
1. Πρόληψη της βίας.
2. Δικαιοσύνη προσανατολισμένη στο παιδί.
3. Κοινωνική κινητοποίηση.
«Η πρόληψη είναι μετασχηματισμός. Η θυματοποίηση μπορεί να οδηγήσει στον κοινωνικό αποκλεισμό και την εγκληματικότητα, ενώ η πρώιμη πρόληψη οδηγεί στην επανένταξη και τη διακοπή επιβλαβών διαδρομών», τόνισε η κ. Αρτινοπούλου.
Η στρατηγική περιλαμβάνει συνολικά 29 προτεινόμενες πολιτικές, επτά εμβληματικές δράσεις, πέντε οριζόντιες παρεμβάσεις και 69 συγκεκριμένα μέτρα, μαζί με πενταετές επιχειρησιακό σχέδιο και δείκτες αξιολόγησης. Μεταξύ των βασικών αξόνων της περιλαμβάνονται η επέκταση των «Σπιτιών του Παιδιού» για ανήλικα θύματα, η ενίσχυση της διατομεακής συνεργασίας, η διεύρυνση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και η αλλαγή νοοτροπίας. «Πίσω από τους αριθμούς και τις στρατηγικές, στο τέλος της ημέρας, υπάρχουν πραγματικά παιδιά», κατέληξε η καθηγήτρια.
