Σύνοδος της «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Βερολίνο: συνεχιζόμενη στήριξη στην Ουκρανία και μήνυμα ότι χωρίς την Ευρώπη δεν υπάρχει ειρήνη

Σύνοδος της «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Βερολίνο: συνεχιζόμενη στήριξη στην Ουκρανία και μήνυμα ότι χωρίς την Ευρώπη δεν υπάρχει ειρήνη

Η σύνοδος της Συμμαχίας των Προθύμων για την Ουκρανία στο Βερολίνο παρουσιάστηκε από Γερμανούς αναλυτές ως «αντι-σύνοδος» του Φρίντριχ Μερτς και ως «μονομαχία εξ αποστάσεως» με την τριμερή συνάντηση στην Σεντζέν. Το βασικό ζητούμενο ήταν οι Πρόθυμοι να επαναβεβαιώσουν την προθυμία τους να συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία και να δείξουν ότι χωρίς αυτούς δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη.

Παρά το κρύο και τη συνεχή βροχόπτωση στο Βερολίνο, ο καγκελάριος Μερτς εμφανίστηκε το μεσημέρι ιδιαίτερα ευδιάθετος στην είσοδο της καγκελαρίας για να υποδεχτεί περισσότερους από 40 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων. Τον αποκαλούν άλλωστε «Καγκελάριο των Εξωτερικών» οι επικριτές του. Η συνάντηση, που διοργανώθηκε από κοινού με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ, δεν είναι βέβαιο ότι κατάφερε να κλέψει τον προβολέα από την τριμερή των τριών πυρηνικών δυνάμεων στην Κίνα, πέτυχε όμως όπως φαίνεται να ενισχύσει την πεποίθηση ότι η Ευρώπη πρέπει οπωσδήποτε να βρίσκεται στο τραπέζι των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, όποτε κι αν γίνουν.

«Ένα σχήμα Γιάλτας δεν θα φέρει ειρήνη», δήλωσε ο κ. Μερτς μετά τη σύνοδο, αναφερόμενος στη συνάντηση των ηγετών της Κίνας, των ΗΠΑ και της Ρωσίας στην Σεντζέν. «Επρόκειτο απλώς για ένα ραντεβού για φωτογραφία, μια εκδήλωση αποκλειστικά για εικονολήπτες και φωτογράφους», είπε δηκτικά. Αντίθετα, η δική του σύνοδος επιβεβαίωσε την αξίωσή της να διαδραματίσει αποφασιστικό ρόλο στην ειρηνευτική διαδικασία, αλλά και την προσήλωση της Ευρώπης – και όχι μόνο – να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία «για όσο χρειαστεί», αφενός επειδή το τελικό διακύβευμα είναι η ασφάλεια όλων και αφετέρου προκειμένου το Κίεβο να βρεθεί σε ισχυρή θέση σε ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις.

«Θέλουμε μια διαρκή και δίκαιη ειρήνη για την Ουκρανία και ασφάλεια για την Ευρώπη και τον κόσμο», δήλωσε ο κ. Μερτς, επιμένοντας ότι «ειρήνη χωρίς την Ευρώπη δεν υπάρχει» και καλώντας τη Ρωσία να καταθέσει τα όπλα. «Πρόεδρε Πούτιν, τερματίστε τον πόλεμο στην Ουκρανία!», είπε χαρακτηριστικά, παραφράζοντας τη φράση του Ρόναλντ Ρέιγκαν στο Βερολίνο προς τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ: «Κύριε Πρόεδρε, γκρεμίστε αυτό το Τείχος!», ενώ κρατούσε ένα κομμάτι του Τείχους του Βερολίνου από αυτά που δώρισε στους καλεσμένους του. «Δεν θέλουμε να ζήσουμε ξανά μια διχασμένη Ευρώπη. Θέλουμε να ζήσουμε ελεύθεροι και ειρηνικά, μαζί με την Ουκρανία», υπογράμμισε και απέρριψε ως μαξιμαλιστικές τις απαιτήσεις του Κρεμλίνου για απόσυρση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ από την ανατολική πλευρά της Συμμαχίας.

Από την ευρωπαϊκή οπτική γωνία, το σημείο εκκίνησης είναι το υπάρχον μέτωπο και όχι η απαίτηση της Ρωσίας για εδαφικές παραχωρήσεις, συνέχισε, ενώ ανέφερε τις εγγυήσεις ασφαλείας και την ενσωμάτωση της Ουκρανίας στην ΕΕ ως προϋποθέσεις για την υπό όρους άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, έπειτα από εκεχειρία και ειρηνευτική συμφωνία. Άλλωστε, όπως είπε, οι ρωσικές δυνάμεις μόνο τον περασμένο μήνα έχασαν πάνω από 50.000 στρατιώτες στον πόλεμο με την Ουκρανία, όσους έχασαν οι ΗΠΑ όλα τα χρόνια στο Βιετνάμ, ενώ και το ουκρανικό πλήγμα στη Γέφυρα του Κερτς δείχνει πλέον τις αδυναμίες της. «Πρέπει λοιπόν να καταλάβει η Ρωσία ότι ήρθε η ώρα να καταθέσει τα όπλα της», είπε εμφατικά ο καγκελάριος. Επιπλέον, απέρριψε και το ενδεχόμενο διεξαγωγής συνομιλιών στη Ρωσία, τις οποίες είχε προηγουμένως προτείνει ο Βλαντίμιρ Πούτιν. «Θα πρέπει να είναι προφανές ότι αναζητούμε τοποθεσίες σε ουδέτερο έδαφος», ξεκαθάρισε.

Ο Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε περισσότερη στρατιωτική υποστήριξη για την Ουκρανία, ειδικά σε νέα αντιπυραυλικά συστήματα και συστήματα αναχαίτισης. «Οι σύμμαχοι πρέπει να κάνουν το παν για να ενισχύσουν την αντιαεροπορική άμυνα της Ουκρανίας. Όλοι όσοι έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν πόρους για την άμυνα και την προστασία των Ουκρανών πολιτών, πρέπει να το κάνουν τώρα», τόνισε και ζήτησε την αναθέρμανση των συνομιλιών για την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, «δεδομένων των μαξιμαλιστικών απαιτήσεων της Μόσχας».

Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Άντι Μπέρναμ περιέγραψε από την πλευρά του τη σημερινή σύνοδο στο Βερολίνο ως «σημαντικό βήμα προς τα εμπρός, το οποίο προωθεί την προοπτική ουσιαστικών διαπραγματεύσεων». Η Ευρώπη, υπογράμμισε, «έχει μια σαφή, συνεπή και ενιαία διαπραγματευτική θέση και οι συνομιλίες ήταν ισχυρότερες, πιο ενωμένες και πιο αποφασιστικές από ποτέ». Ο κ. Μπέρναμ ανακοίνωσε επίσης ότι η βοήθεια προς την Ουκρανία θα αυξηθεί περαιτέρω και έκανε λόγο για «μήνυμα που θα ακουστεί σε όλον τον κόσμο».

Ευγνώμων για την αδιάλειπτη στήριξη από τους συμμάχους του εμφανίστηκε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος έκανε ειδική μνεία στην πρόθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καλύψει με δανεισμό τα 45 από τα 70 δισεκατομμύρια που χρειάζεται η Ουκρανία το 2027. Επανέλαβε το πάγιο αίτημα για ένταξη της χώρας του στην ΕΕ, ενώ ανέδειξε ως κορυφαία προτεραιότητα την ενίσχυση της αεράμυνας της Ουκρανίας, καθώς, όπως είπε, «οι Ουκρανοί σκοτώνονται» από τις επιθέσεις της Ρωσίας σε πολιτικούς στόχους και αμάχους. Επιπλέον, τόνισε και εκείνος την ανάγκη συμμετοχής της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη και ζήτησε από την Ουάσιγκτον να ασκήσει την επιρροή της στη Μόσχα.

Στη συνάντηση συμμετείχαν ακόμη οι ειδικοί απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Ο τελευταίος προσπάθησε να διαλύσει την καχυποψία για τις προθέσεις της Ουάσιγκτον, διαβεβαιώνοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ «δεν θέλει να επιβάλει οτιδήποτε μονομερώς» και ότι επιθυμεί κοινή προσπάθεια με την Ουκρανία και την Ευρώπη. Ο κ. Κούσνερ επαίνεσε επίσης την ενότητα και την αποφασιστικότητα των Ευρωπαίων και ανέφερε ότι θα μεταφέρει τις εντυπώσεις του στον Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος τηλεφώνησε στο Βερολίνο κατά τη διάρκεια της πτήσης του από την Κίνα προς τις ΗΠΑ, φέρεται, σύμφωνα με παρόντες στη συνομιλία τους οποίους επικαλείται το Politico, να εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με την παροχή περαιτέρω οικονομικής βοήθειας από τους Ευρωπαίους προς την Ουκρανία. Είχε μάλιστα, αναφέρουν οι ίδιες πηγές, έντονο ξέσπασμα, επικρίνοντας το σχέδιο της ΕΕ και άλλων υποστηρικτών της Ουκρανίας να στηρίξουν με 70 δισεκατομμύρια ευρώ το Κίεβο, υπογραμμίζοντας ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν θέλει ειρήνη και ότι η προσοχή πρέπει να επικεντρωθεί στις ειρηνευτικές προσπάθειες και όχι στην παροχή περαιτέρω οικονομικής βοήθειας στην Ουκρανία.

Αναφερόμενος στις δύο σημερινές συνόδους, ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ εμφανίστηκε πάντως αισιόδοξος για την προοπτική ειρήνης στην Ουκρανία. «Αυτές τις μέρες, αυτές οι ώρες και στις δύο πλευρές του κόσμου έδειξαν ότι έχουμε καλές πιθανότητες να σημειώσουμε πρόοδο. Τώρα μένει να δούμε αν ο ηγέτης του Κρεμλίνου Βλαντίμιρ Πούτιν είναι έτοιμος για ειρήνη. Αλλά πιστεύω ότι η ευκαιρία δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη από ό,τι είναι τώρα», δήλωσε σε συνέντευξή του στο ARD και εκτίμησε ότι μια τέτοια συνάντηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ήδη πριν από τα Χριστούγεννα.

Η σύνοδος του Βερολίνου με σχεδόν 40 κράτη δεν περνά απαρατήρητη, σύμφωνα με τους σχολιαστές. «Το γεγονός ότι ο Μερτς κατάφερε να συγκεντρώσει έναν τόσο μεγάλο συνασπισμό υποστηρικτών της Ουκρανίας έχει μεγάλη συμβολική σημασία. Χάρη στις νέες δεσμεύσεις βοήθειας από τους Ευρωπαίους αυτή την εβδομάδα, η συνάντηση έχει και πρακτική αξία για την Ουκρανία», δήλωσε ο Στέφαν Μάιστερ, ειδικός για την Ανατολική Ευρώπη στο Γερμανικό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (DGAP), εμφανίστηκε ωστόσο επιφυλακτικός σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ειρηνευτικών προσπαθειών των ΗΠΑ. «Δεν πρόκειται για γνήσιες διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός. Αντιθέτως, οι συζητήσεις αφορούν μόνο παλιές ρωσικές θέσεις που έχουν πλέον υιοθετήσει οι Γουίτκοφ και Κούσνερ και τις οποίες απορρίπτουν οι Ευρωπαίοι. Αυτό δεν θα οδηγήσει πουθενά», υποστήριξε ο κ. Μάιστερ, μιλώντας στην Handelsblatt, και πρόσθεσε ότι «οι διαπραγματεύσεις αυτές είναι μια εκστρατεία παραπληροφόρησης από τους Ρώσους και ο Πούτιν την χρησιμοποιεί για να κερδίσει χρόνο και να συνεχίσει τον πόλεμό του».

Το περιοδικό Der Spiegel κάνει λόγο για «χειμώνα της αλήθειας», αναφερόμενο στο ερώτημα εάν όλα τα κράτη θα τηρήσουν τις οικονομικές δεσμεύσεις τους έναντι της Ουκρανίας. Αυτό, επισημαίνει το περιοδικό, αποτελεί ανησυχία και του Φρίντριχ Μερτς. «Το Βερολίνο είχε όμως και ως στόχο να στείλει ένα μήνυμα υποστήριξης προς την Ουκρανία, δείχνοντας την αποφασιστικότητα των Ευρωπαίων και να καταστήσει σαφές στις ΗΠΑ και στη Ρωσία ότι η Ευρώπη είναι έτοιμη να διαπραγματευτεί τον τερματισμό του πολέμου – αλλά όχι με τους όρους της Ρωσίας», συνεχίζει το σχόλιο.

Ο βετεράνος διπλωμάτης και πρώην σύμβουλος της Άνγκελα Μέρκελ Κρίστοφ Χόισγκεν δήλωσε στην WELT ότι η τριμερής συνάντηση στην Κίνα «δεν παρήγαγε πολλή ουσία, αλλά μόνο κοινοτοπίες» και ανέδειξε σαφή νικητή τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ. «Παρουσιάστηκε ως η νέα παγκόσμια δύναμη. Αλλά και ο Πούτιν κέρδισε, στον βαθμό που του επιτρέπεται να εμφανίζεται ξανά σε τέτοιες συναντήσεις και δεν είναι πλέον απομονωμένος», σχολίασε ο κ. Χόισγκεν.

Loading

Play