Στη βιβλιοθήκη «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας» της ΕΣΗΕΑ εγκαινιάζεται την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου η ομαδική έκθεση «Αστοχίες», σε επιμέλεια του Δημήτρη Τρίκα. Οκτώ καλλιτέχνες και ένας πανεπιστημιακός διαβάζουν την Αθήνα μέσα από τις αστοχίες της, τεχνικές, πολιτικές και γλωσσικές, ενώ η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 24 Δεκεμβρίου με την υποστήριξη του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ.
Συμμετέχουν οι Μπάμπης Καραλής, Αγγελική Λόη, Μάνια Μπενίση, Μυρτώ Παπαδοπούλου, Δημήτρης Πλάντζος, Γιάννης Σκαλτσάς, Ελίζα Σόρογκα, Doreida Xhogu και Κώστας Χριστόπουλος.
Τρία στρώματα, το υλικό, το πολιτικό και το γλωσσικό, λειτουργούν ως βάση για να στηθεί η έκθεση ως μια τομή της Αθήνας: από τα έγκατα που ανοίγουν για τις πολλές κατασκευές που «μαστίζουν» την πόλη έως το πανό χωρίς συνθήματα που ξεχάστηκε σε μια κολόνα και την οκτάμετρη επιγραφή «ενάντια στην αστική ορθογραφία», εμπνευσμένη από σύνθημα γραμμένο σε τοίχο των Εξαρχείων, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση.
Αστοχία λέει ο μηχανικός τη στιγμή που ένα υλικό, μια κατασκευή ή ένα έδαφος παύει να κάνει αυτό για το οποίο υπολογίστηκε. Αστοχώ λέει ο τοξότης που δεν πετυχαίνει τον στόχο, και πίσω του στέκεται η αρχαία αμαρτία, το σφάλμα στο οποίο ο Αριστοτέλης στηρίζει την τραγική πράξη, αλλά και ο «Στόχος» του Μανόλη Αναγνωστάκη, η συλλογή του 1970 που κράτησε για μια γενιά τη γλώσσα της ήττας της Αριστεράς. Στη φιλοσοφία της γλώσσας, ο Τζον Όστιν ονομάζει misfires τις πράξεις λόγου που δεν πραγματοποιούν αυτό που λένε, όπως το σύνθημα που δεν πείθει κανέναν, την υπόσχεση που δεν δεσμεύει και την κραυγή που δεν βρίσκει παραλήπτη, αναφέρει ακόμη η ίδια ανακοίνωση.
Οι αστοχίες μιας πόλης
Η Αθήνα χτίστηκε με αστοχίες και επέζησε χάρη σε αυτές. Η αντιπαροχή αντικατέστησε το νεοκλασικό με την πολυκατοικία και παρέδωσε την πόλη στη μικρή ιδιοκτησία.
Το αποτέλεσμα ήταν μια πόλη ασφυκτική και ταυτόχρονα ζωντανή, όπου το σπίτι, η δουλειά, ο δρόμος και η αυθαιρεσία συγκατοικούν. Σήμερα η ίδια η ακαταστασία της γίνεται εμπόρευμα, τα διαμερίσματα γίνονται βραχυχρόνιες μισθώσεις, οι γειτονιές σκηνικό αυθεντικότητας και το κέντρο προορισμός.
Η έκθεση δεν υποστηρίζει ότι η αταξία είναι καλή και η τάξη κακή. Ρωτά όμως ποιες από τις αστοχίες της πόλης θα επιτραπεί να εξακολουθήσουν να υπάρχουν, αφού κάθε μία διαβάζεται ως ίχνος μιας απόφασης, ενός συμφέροντος ή μιας ανάγκης.
Δημόσιο πρόγραμμα
Στο πλαίσιο της έκθεσης οργανώνεται δημόσια συζήτηση με τίτλο «Σε ποιον ανήκει η πόλη;» την Τετάρτη 25 Νοεμβρίου 2026, στις 19.00, στον δεύτερο όροφο της βιβλιοθήκης. Συμμετέχουν ο Δημήτρης Πλάντζος, καθηγητής κλασικής αρχαιολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ, η Πέννυ Κουτρολίκου, καθηγήτρια στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ, η Ελένη Κατρίνη, εντεταλμένη διδάσκουσα και μεταδιδακτορική ερευνήτρια στην ίδια σχολή, και ο Τηλέμαχος Δουφεξής Αντωνόπουλος, εκδότης των Affect Editions.
Λίγα λόγια για τον επιμελητή
Ο Δημήτρης Τρίκας είναι ανεξάρτητος επιμελητής, δημοσιογράφος και μουσειολόγος με έδρα την Αθήνα, μέλος της AICA Hellas και ιδρυτής της πλατφόρμας Art For Society, που εστιάζει στη σύγχρονη τέχνη με κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις. Παράγει και παρουσιάζει την εκπομπή «Factory. Ιδέες / Τέχνες» στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ.
Πληροφορίες
Αστοχίες, ομαδική έκθεση. Επιμέλεια: Δημήτρης Τρίκας. Εγκαίνια: Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026, 18.30 έως 21.00. Διάρκεια: 11 Νοεμβρίου έως 24 Δεκεμβρίου 2026, κατά τις ημέρες και ώρες λειτουργίας της βιβλιοθήκης. Χώρος: βιβλιοθήκη «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας» της ΕΣΗΕΑ, Ακαδημίας 20, Αθήνα. Είσοδος: ελεύθερη.
*Στη φωτογραφία έργο της Μάνιας Μπενίση. Τίτλος σειράς έργων: The quiet study of ordinary failures. Υλικά: Φωτογραφικά έργα σε Περγαμηνή Ιταλίας, σε Japanese paper και σε μουσειακό χαρτί Materica. Χρονολογία: 2026
