Η κλιματική αλλαγή έχει αυξήσει τη συχνότητα και την ένταση των καυσώνων, κάτι που θέτει σοβαρές προκλήσεις για τη δημόσια υγεία. Σύμφωνα με τον δρ Γιάννη Κουτεντάκη, ομότιμο καθηγητή Εργοφυσιολογίας, η ικανότητα του ανθρώπινου οργανισμού να αντεπεξέρχεται στις υψηλές θερμοκρασίες εξαρτάται από παράγοντες όπως η ηλικία και η σωματική κατάσταση. Η συστηματική άσκηση ενισχύει τη λειτουργία του οργανισμού και διευκολύνει την αντιμετώπιση της θερμικής καταπόνησης.
Η θερμορρύθμιση του σώματος, όπως εξηγεί ο δρ Κουτεντάκης, ελέγχεται από τον υποθάλαμο και επιτυγχάνεται κυρίως μέσω της αγγειοδιαστολής και της εφίδρωσης. Όταν οι θερμοκρασίες περιβάλλοντος αυξάνονται, τα αιμοφόρα αγγεία διαστέλλονται για να αποβληθεί θερμότητα, ενώ η εξάτμιση του ιδρώτα συμβάλλει στην ψύξη. Αυτοί οι μηχανισμοί επηρεάζονται άμεσα από το επίπεδο σωματικής κατάστασης του ατόμου.
Τα άτομα που ασκούνται τακτικά έχουν καλύτερη καρδιοαναπνευστική λειτουργία και αποτελεσματικότερη λειτουργία των ιδρωτοποιών αδένων. Αυτό σημαίνει ότι αποβάλλουν τη θερμότητα πιο εύκολα και ανακάμπτουν γρηγορότερα μετά από έκθεση στη ζέστη. Η αερόβια άσκηση, σε συνδυασμό με τη μυϊκή ενδυνάμωση, βελτιώνει τη σωματική κατάσταση και ενισχύει τους μηχανισμούς θερμορρύθμισης.
Η ηλικία είναι επίσης σημαντικός παράγοντας, καθώς οι ηλικιωμένοι παρουσιάζουν μείωση της λειτουργίας του καρδιαγγειακού συστήματος και της εφίδρωσης. Ωστόσο, οι ηλικιωμένοι που διατηρούν καλή σωματική κατάσταση μέσω άσκησης έχουν καλύτερη αντοχή στις υψηλές θερμοκρασίες σε σύγκριση με τους καθιστικούς συνομηλίκους τους. Η βελτίωση της σωματικής κατάστασης συμβάλλει όχι μόνο στην υγεία αλλά και στην αντοχή απέναντι στη ζέστη.
Παρά τα οφέλη της καλής σωματικής κατάστασης, κανείς δεν είναι πλήρως προστατευμένος από τις επιπτώσεις της ακραίας ζέστης. Ο δρ Κουτεντάκης προτείνει την επαρκή ενυδάτωση, την αποφυγή έντονης δραστηριότητας τις θερμές ώρες, την επιλογή ελαφρών ρούχων και την παραμονή σε δροσερούς χώρους ως μέτρα πρόληψης. Η υιοθέτηση ενός πιο δραστήριου τρόπου ζωής είναι κρίσιμη, καθώς οι ακραίοι καύσωνες αναμένονται να γίνουν πιο συχνοί.
