Σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα βρίσκεται η Περιφέρεια Αττικής για την αντιμετώπιση των κουνουπιών, με πρόσθετες δράσεις για την προστασία της δημόσιας υγείας. Φέτος έχει ήδη αυξήσει κατά 30% τους ψεκασμούς από αέρος και από εδάφους, ποσοστό που θα ισχύσει και στο νέο τριετές πρόγραμμα 2027-2029, για το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη η διαγωνιστική διαδικασία.
Η Περιφέρεια εφαρμόζει το Πρόγραμμα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Κουνουπιών σε όλη την Αττική, με παρεμβάσεις που βασίζονται σε επιστημονικά στοιχεία και προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε περιοχής. Κεντρικός συνεργάτης είναι το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, το οποίο παρακολουθεί και ερευνά συστηματικά τα κουνούπια σε όλο το Λεκανοπέδιο. Τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών δείχνουν πού και πότε χρειάζονται παρεμβάσεις και βοηθούν τις αρμόδιες Διευθύνσεις Υγειονομικού Ελέγχου & Περιβαλλοντικής Υγιεινής να ενεργούν γρήγορα και στοχευμένα.
Συγκεκριμένοι ρόλοι, κοινή προσπάθεια με τους Δήμους
Σε ό,τι αφορά τον ιό του Δυτικού Νείλου, διευκρινίζεται ότι μεταδίδεται στον άνθρωπο από το τσίμπημα του κοινού κουνουπιού (Culex pipiens), το οποίο ζει και αναπτύσσεται κυρίως μέσα στις πόλεις, κοντά σε σπίτια και σε χώρους με καθημερινή ανθρώπινη δραστηριότητα. Είναι ιδιαίτερα ανθρωπόφιλο και για την αναπαραγωγή του αξιοποιεί κυρίως εστίες στάσιμου νερού που δημιουργούνται στο αστικό περιβάλλον. Τέτοιες εστίες μπορεί να υπάρχουν σε φρεάτια, βόθρους, δοχεία ή άλλες μικρές συλλογές νερού, καθώς και σε αυλές και κήπους.
Ως περιοχή συστηματικής παρέμβασης της Περιφέρειας κατά των κουνουπιών ορίζεται ρητά το φυσικό και περιαστικό περιβάλλον της Αττικής και όχι ο αστικός ιστός κάθε πόλης. Μέσα στον αστικό ιστό η διαχείριση των ανθρωπογενών εστιών και η εφαρμογή των τοπικών προγραμμάτων καταπολέμησης των εντόμων είναι πρωτίστως αρμοδιότητα των κατά τόπους Δήμων.
Η Περιφέρεια συνδράμει μέσα στις πόλεις μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις, με επιχειρησιακές δράσεις σε όλες τις εν δυνάμει εστίες, τόσο σε κοινόχρηστους όσο και σε ιδιωτικούς χώρους. Η ύπαρξη ενεργού και συστηματικού προγράμματος σε κάθε Δήμο θεωρείται επιστημονικά κρίσιμος κρίκος για την αποτελεσματική προστασία των αστικών γειτονιών.
Η προστασία της δημόσιας υγείας δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό. «Οι συνθήκες αλλάζουν και ο σχεδιασμός μας πρέπει να προσαρμόζεται άμεσα στα νέα δεδομένα», δηλώνει ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς και συνεχίζει: «Η εμφάνιση κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου σε συνδυασμό με τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την κλιματική αλλαγή, μας οδήγησαν στην απόφαση να ενισχύσουμε τις στοχευμένες δράσεις κατά των κουνουπιών κατά 30%, προσθέτοντας νέους ψεκασμούς από εδάφους και αέρος κατά των εντόμων. Φέτος πραγματοποιούμε περισσότερες δράσεις από κάθε άλλη χρονιά, ενώ την ίδια ενίσχυση έχουμε προβλέψει και για το νέο τριετές πρόγραμμα 2027 – 2029».
«Η επιστημονική παρακολούθηση του προγράμματός μας από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο και η άψογη συνεργασία μας τόσο με τον ΕΟΔΥ όσο και με τους Δήμους της Αττικής, δημιουργούν τα εχέγγυα για την καλύτερη αντιμετώπιση του προβλήματος. Παράλληλα από το 2025 λειτουργεί το Παρατηρητήριο Ενημέρωσης Κουνουπιών attica-mosquito.gr, όπου οι πολίτες μπορούν να βρουν ενημερωτικό υλικό, καμπάνιες και πληροφορίες για τις δράσεις μας. Όλες οι ενέργειες του προγράμματος δημοσιοποιούνται επίσης στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας Αττικής (www.patt.gov.gr/category/koinonia/perivallon/kounoupia/), όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανατρέχουν και να ενημερώνονται. Εργαζόμαστε με σχέδιο, επιστημονικά στοιχεία και ξεκάθαρους ρόλους, με κοινό στόχο την προστασία των πολιτών».
Από 58 αυξήθηκαν σε 78 οι κύκλοι ψεκασμών στην Ανατολική Αττική
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Τεχνικής Επιτροπής Παρακολούθησης του προγράμματος καταπολέμησης κουνουπιών της Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, Γιώργος Κώσταντος, υγιεινολόγος MSc – επόπτης Δημόσιας Υγείας, αναφέρει: «Για την άμεση αντιμετώπιση των κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου, έχουμε αυξήσει τους έκτακτους ψεκασμούς κατά 20. Συγκεκριμένα, στο πρόγραμμα εφαρμογών από εδάφους για το 2026, από τις 58 εφαρμογές (24 στις περιαστικές περιοχές των Δήμων της Ανατολικής Αττικής, 24 στις Οικολογικά Προστατευμένες Περιοχές και 10 έκτακτες) ανεβήκαμε στις 78. Παράλληλα σε έκτακτες περιπτώσεις παρεμβαίνουμε άμεσα στο αστικό περιβάλλον σε συνεργασία με τους Δήμους, με σειρά επιχειρησιακών δράσεων».
Η επιστημονική παρακολούθηση καθορίζει τις παρεμβάσεις
Ο δρ. Αντώνιος Μιχαηλάκης, ερευνητής Α΄ και προϊστάμενος του Εργαστηρίου Εντόμων και Παρασίτων Υγειονομικής Σημασίας του Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, σημειώνει:
«Τα στοιχεία της έρευνάς μας δείχνουν ότι το κοινό κουνούπι υπάρχει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Οι ολοένα και πιο ήπιοι χειμώνες, λόγω της κλιματικής αλλαγής, το βοηθούν να προσαρμόζεται γρηγορότερα και να παραμένει ενεργό για μεγαλύτερο διάστημα. Στις δειγματοληψίες μπορεί επίσης να εντοπίζονται κουνούπια θετικά στον ιό. Το ερευνητικό πρόγραμμα που εκτελεί η Περιφέρεια Αττικής και το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο αφορά στην υλοποίηση δράσεων εντομολογικής επιτήρησης και έρευνας, αλλά και παρεμβάσεων σε όλη την έκταση της Περιφέρειας Αττικής. Παράγει αξιόπιστα στοιχεία, τα οποία είναι άμεσα διαθέσιμα σε κάθε ενδιαφερόμενο φορέα. Με βάση αυτά τα στοιχεία καθορίζονται οι παρεμβάσεις, κυρίως μέσα στις πόλεις. Το πρόγραμμά μας συμμορφώνεται πλήρως με τους στόχους που έχουν τεθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, γεγονός που το αναδεικνύει ως σημαντική καλή πρακτική, σε ευρωπαϊκό επίπεδο».
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
