Σαν σήμερα, πριν από 86 χρόνια και ανήμερα Δεκαπενταύγουστου, το ιταλικό υποβρύχιο Ντελφίνο τορπίλισε και βύθισε στο λιμάνι της Τήνου το πλοίο του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, Έλλη.
Αποστολή του Ντελφίνο ήταν αρχικά να πλήξει εχθρικά πλοία στην Τήνο και τη Σύρο.
Κατά τον δεύτερο χρόνο του Β Παγκοσμίου Πολέμου, η Ιταλία, που ανήκε στις Δυνάμεις του Άξονα, επιδίωκε να διεκδικήσει την πρωτακαθεδρία στη Μεσόγειο από τη Μεγάλη Βρετανία. Ο ιταλός δικτάτορας Μπενίτο Μουσολίνι, μετά την κατάκτηση της Λιβύης, της Αιθιοπίας και της Αλβανίας, είχε θέσει ως επόμενο στόχο του την Ελλάδα. Την ίδια περίοδο, ισχυρές ιταλικές δυνάμεις κατευθύνθηκαν προς τα ελληνικά σύνορα, δείχνοντας τις προθέσεις του Μουσολίνι.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ιταλός δικτάτορας επέλεξε να προχωρήσει σε επιθέσεις μικρής κλίμακας σε ελληνικά λιμάνια και πλοία. Στις 12 Ιουλίου, στις 6:30 το πρωί, τρία ιταλικά βομβαρδιστικά αεροπλάνα χτύπησαν με βόμβες και πολυβόλα το βοηθητικό πλοίο του ελληνικού ναυτικού Ωρίων, της υπηρεσίας των φάρων. Η επίθεση έγινε κατά τον ανεφοδιασμό του φάρου της Γραμβούσας, στον κόλπο του Κισσάμου, στη δυτική Κρήτη.
Τα ίδια αεροπλάνα επιτέθηκαν στη συνέχεια και στο αντιτορπιλικό Ύδρα, το οποίο είχε λάβει εντολή να σπεύσει σε βοήθεια του πλοίου Ωρίων.
Στις 30 Ιουλίου, στις 6:50, ιταλικό αεροπλάνο που προερχόταν από τα Δωδεκάνησα έριξε τέσσερις βόμβες κατά των ελληνικών αντιτορπιλικών Βασιλεύς Γεώργιος και Βασίλισσα Όλγα, καθώς και κατά δύο ελληνικών υποβρυχίων που βρίσκονταν μέσα στο λιμάνι της Ναυπάκτου. Από τη χημική ανάλυση θραυσμάτων της επίθεσης προέκυψε ότι οι βόμβες ανήκαν στο ίδιο είδος με εκείνες που είχαν πλήξει στις 12 Ιουλίου 1940 και το αντιτορπιλικό Ύδρα.
Τη διαταγή για τον τορπιλισμό της Έλλης έδωσε ο Ιταλός διοικητής των Δωδεκανήσων Τσέζαρε Μαρία Ντε Βέκι. Τη νύχτα της 14ης Αυγούστου, το ιταλικό υποβρύχιο Ντελφίνο με διοικητή τον υποπλοίαρχο Τζουζέπε Αϊκάρντι αναχώρησε από τη ναυτική βάση στο Παρθένι της Λέρου. Αποστολή του ήταν να πλήξει εχθρικά πλοία στην Τήνο και τη Σύρο, ενώ στη συνέχεια θα προχωρούσε σε αποκλεισμό της διώρυγας της Κορίνθου.
Τις πρώτες πρωινές ώρες της 15ης Αυγούστου 1940, το ιταλικό υποβρύχιο βρέθηκε εν καταδύσει έξω από το λιμάνι της Τήνου. Χρησιμοποιώντας το περισκόπιο, ο υποπλοίαρχος Αϊκάρντι είδε ότι έφτανε στο λιμάνι ένα ελληνικό πολεμικό πλοίο. Το καταδρομικό Έλλη κατέπλεε στην Τήνο για τις εορταστικές εκδηλώσεις της Μεγαλόχαρης.
Το ρολόι έδειχνε 8:25 π.μ., λίγα μόνο λεπτά πριν από τη λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας, ενώ στην παραλία του νησιού είχε συγκεντρωθεί πλήθος κόσμου. Το ιταλικό υποβρύχιο εξαπέλυσε τρεις τορπίλες. Μόνο μία βρήκε τον στόχο, καθώς οι άλλες δύο εξερράγησαν στην προκυμαία. Το πλήγμα στο ελληνικό καταδρομικό ήταν καίριο, καθώς η τορπίλη χτύπησε το μηχανοστάσιο και τις δεξαμενές καυσίμων της Έλλης. Μία ώρα αργότερα, το ελληνικό καταδρομικό βυθίστηκε.
Από την επίθεση σκοτώθηκαν ένας υπαξιωματικός και οκτώ ναύτες της Έλλης, ενώ συνολικά 24 ήταν οι τραυματίες στο ελληνικό καταδρομικό. Η δεύτερη τορπίλη του Ντελφίνο που εξερράγη στην προκυμαία στοίχισε τη ζωή σε μια γυναίκα που βρισκόταν στην παραλία και πέθανε από καρδιακή προσβολή.
Αμέσως μετά τον τορπιλισμό, το ιταλικό υποβρύχιο απομακρύνθηκε χωρίς να αναγνωριστεί η ταυτότητά του. Λίγες ώρες αργότερα κατέπλευσε στη Σύρο, από όπου αναχώρησε χωρίς να πραγματοποιήσει κάποια επίθεση, καθώς δεν εντόπισε ελληνικό πλοίο στο λιμάνι του νησιού. Στη συνέχεια, το υποβρύχιο Ντελφίνο επέστρεψε εσπευσμένα στη Λέρο, με διαταγή των ιταλικών αρχών, και δεν πραγματοποίησε την αποστολή του στη διώρυγα της Κορίνθου.
Η επιχείρηση ενδέχεται να μην ήταν σε γνώση των πολιτικών αρχών της Ρώμης, χωρίς να αποκλείεται να είχε ενημερωθεί μόνο ο δικτάτορας Μουσολίνι, καθώς, όπως έγραψε ο τότε υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Γκαλεάτσο Τσιάνο, στα απομνημονεύματά του, η βύθιση του ελληνικού πλοίου οφείλεται στη θρασύτητα του Ντε Βέκι.
Το καταδρομικό Έλλη ήταν πολεμικό πλοίο του Ελληνικού Ναυτικού και πήρε το όνομά του από τη ναυμαχία της Έλλης, που είχε γίνει στη διάρκεια του Α Βαλκανικού Πολέμου. Τα καταδρομικά ήταν πολεμικά πλοία διαφόρων μεγεθών, μεγάλης ταχύτητας και ελαφρύτερου οπλισμού σε σχέση με τα θωρηκτά, τα οποία σταδιακά εκτόπισαν.
Στις 15 Αυγούστου, το Έλλη, με εκτόπισμα 2.115 τόνους και πλήρωμα 232 ανδρών, βρισκόταν στον όρμο της Τήνου όταν δέχτηκε αιφνιδιαστικό πλήγμα με τορπίλες. Στις 9:45 π.μ. της ίδιας ημέρας βυθίστηκε.
Πρός διατήρησιν ακμαίου του ελληνικού φρονήματος καί της θρησκευτικής πίστεως, ο Έλλην Πρωθυπουργός διέταξε, παρά τήν βύθισιν του εύδρομου, νά μή ματαιωθή η λιτανεία. Αυτό ήταν το μήνυμα του Ιωάννη Μεταξά αμέσως μετά την επίθεση στο ελληνικό καταδρομικό.
Η ενέργεια είχε βυθίσει σε θλίψη ολόκληρη την Ελλάδα. Ταυτόχρονα, ο πατριωτισμός, η τιμή και η αξιοπρέπεια των Ελλήνων είχαν πληγεί σημαντικά, ενώ το αίσθημα μίσους κατά των Ιταλών ήταν ιδιαίτερα έντονο, καθώς είχαν επιλέξει τη μεγάλη γιορτή του χριστιανισμού για να πραγματοποιήσουν την επίθεση στο καταδρομικό Έλλη.
Ο τορπιλισμός της Έλλης απασχόλησε τον διεθνή Τύπο, ενώ ακόμη και γερμανικές εφημερίδες εκφράστηκαν με συμπάθεια προς την Ελλάδα. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η ιταλική κυβέρνηση επιχείρησε να παρουσιάσει τον τορπιλισμό ως έργο της Μεγάλης Βρετανίας, με το επιχείρημα ότι στόχος ήταν να προκληθεί αναστάτωση στα Βαλκάνια και στις σχέσεις Ελλάδας και Ιταλίας.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
![]()
