Το Animasyros επιστρέφει στην Ερμούπολη από τις 21 έως τις 27 Σεπτεμβρίου, στην 19η διοργάνωσή του, με περισσότερες από 280 ταινίες, αφιερώματα, εργαστήρια και δράσεις. Φέτος, το Διεθνές Φεστιβάλ Κινουμένων Σχεδίων της Σύρου αποκτά ακόμη μεγαλύτερο συμβολισμό, καθώς συμπίπτει με τα 200 χρόνια από την ίδρυση της Ερμούπολης και έχει ως τιμώμενη χώρα την Ιρλανδία.
Σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την πρώτη του διοργάνωση, το Animasyros έχει εξελιχθεί μαζί με την πορεία του animation, με τη Σύρο να παραμένει στο κέντρο αυτής της διαδρομής ως τόπος συνάντησης, έμπνευσης και γιορτής της δημιουργίας. Ο πρόεδρος του φεστιβάλ, Βασίλης Καραμητσάνης, μιλά στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και στη Νάντια Μπακοπούλου για τη φετινή διοργάνωση, τη σχέση του Animasyros με την ιστορία και την ταυτότητα της Ερμούπολης, τη δυναμική της ιρλανδικής σκηνής και την 19χρονη πορεία του θεσμού, πίσω από την οποία υπάρχει μια σταθερή προσπάθεια να μένει ανοιχτό στη διαφορετικότητα, στον διάλογο και στις διεθνείς ανταλλαγές, διατηρώντας ισχυρό τον δεσμό του με την ελληνική δημιουργία.
Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη του Βασίλη Καραμητσάνη στη Νάντια Μπακοπούλου για .
-Η φετινή διοργάνωση συμπίπτει με τα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία και την ίδρυση της Ερμούπολης. Πώς θέλατε να συνομιλήσει το Animasyros με αυτή τη σημαντική επέτειο και, κυρίως, με την ίδια την ιστορία και την ταυτότητα της Σύρου;
Για εμάς, οι εορτασμοί για τα 200 χρόνια από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης δεν είναι απλώς ένας θεματικός καμβάς. Από τη στιγμή που ο Δήμος Σύρου-Ερμούπολης ανακοίνωσε τη σημαντική αυτή επέτειο για την πόλη, προσπαθήσαμε να ενταχθούμε οργανικά στο επίσημο πρόγραμμα δράσεων των 200 χρόνων, αλλά και να ενσωματώσουμε στις δικές μας δράσεις κάτι από τη μνήμη που κουβαλά αυτή η μοναδική πόλη. Μια πόλη που στα μέσα του 19ου αιώνα έγινε, τρόπον τινά, «το Ντουμπάι της εποχής», η σημαντικότερη εμπορική και διπλωματική νησίδα του ελληνισμού για τουλάχιστον 40 χρόνια, φτάνοντας να είναι το σημαντικότερο εμπορικό σημείο για την ανατολική Μεσόγειο περίπου από το 1840 μέχρι το 1870.
Εκτός από το ίδιο το φεστιβάλ, που φέρει αυτόν τον θεματικό μανδύα για τα 200 χρόνια της Ερμούπολης, στις 24 Ιουνίου οργανώσαμε μαζί με το Athens Digital Arts Festival μια ειδική εκδήλωση, ανήμερα της ημέρας της ονοματοδοσίας, στις 24 Ιουνίου 1826. Στην πρόσοψη του Θεάτρου Απόλλων επιμεληθήκαμε ένα αφιερωματικό video projection mapping, μέσα από το οποίο παρουσιάσαμε τις πρωτιές και τις σημαντικές στιγμές της Ερμούπολης σε αυτή τη διαδρομή των 200 χρόνων. Νομίζω, λοιπόν, ότι συνομιλούμε με οικειότητα αλλά και θαυμασμό με μια ιστορία πολύ ιδιαίτερη, όχι μόνο για τις Κυκλάδες αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα, και κυρίως με μια ιστορία που αποτυπώνεται αδιάλειπτα μέσα από την αρχιτεκτονική, στην όψη αυτής της σπουδαίας θαλασσινής πολιτείας, της Ερμούπολης, της πόλης του Ερμή.
-Το φεστιβάλ στρέφει φέτος το βλέμμα του στην Ιρλανδία, φιλοξενώντας ένα αφιέρωμα στη σύγχρονη ιρλανδική σκηνή animation. Τι ήταν αυτό που σας έκανε να επιλέξετε τη συγκεκριμένη χώρα και τι πιστεύετε ότι έχει να προσφέρει στο ελληνικό κοινό η γνωριμία με τη συγκεκριμένη σκηνή;
Κατ’ αρχάς, η Ιρλανδία είναι μια χώρα με αρκετά κοινά με την Ελλάδα, όσο κι αν αυτό δεν φαίνεται και παρότι είναι γεωγραφικά μακριά για τα δεδομένα της Ευρώπης. Είναι μια νησιωτική χώρα, μια χώρα που αντιμετώπισε διαρθρωτικά προβλήματα χρέους, πέρασε κρίση και βγήκε μεν πιο γρήγορα από εμάς, αλλά έζησε τις ίδιες προκλήσεις ως κοινωνία.
Είναι μια χώρα που δεν βρίσκεται στο κέντρο της ευρωπαϊκής ηπείρου και θα έλεγα ότι, πολλές φορές, αυτό αντανακλάται και στην πολιτισμική δραστηριότητα των δύο χωρών. Και οι δύο είχαν ισχυρό πολιτισμικό στίγμα, αλλά βρίσκονταν στο απόκεντρο των ζυμώσεων του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Κι όμως, σήμερα η Ιρλανδία κάνει πολύ σημαντικά βήματα στο animation, με αποτέλεσμα το ιρλανδικό animation να θεωρείται από τα πιο σημαντικά, με πολλές βραβεύσεις εντός και εκτός Ευρώπης. Έχει φτάσει μέχρι και τα Όσκαρ με υποψηφιότητες και βραβεία.
Εδώ και 10-12 χρόνια, στο Animasyros είχαμε εντοπίσει ότι η Ιρλανδία διαθέτει σπουδαία δυναμική και παρουσία, και είχαμε ανταλλαγές που ξεκίνησαν από το θρυλικό πλέον στούντιο Cartoon Saloon. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα να γίνει κάποια στιγμή ένα θεματικό αφιέρωμα για τη χώρα. Φέτος, η Πρεσβεία της Ιρλανδίας στην Αθήνα, με την οποία συνεργαζόμαστε εδώ και πολλά χρόνια, μας εξέφρασε το ενδιαφέρον να είναι η Ιρλανδία η τιμώμενη χώρα στο πλαίσιο του προγράμματος πολιτιστικών εκδηλώσεων με αφορμή την Ιρλανδική Προεδρία στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και για εμάς ήταν μια εξαιρετική ευκαιρία. Υπήρξε και υποστήριξη από την Πρεσβεία μέσω του Culture Ireland, του διεθνούς πολιτισμικού οργανισμού της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, και από το Animation Ireland, τον εθνικό φορέα για την προώθηση των κινουμένων σχεδίων. Έτσι μπορέσαμε να φτιάξουμε ένα αφιέρωμα που αγγίζει σχεδόν όλα τα προγραμματικά καλλιτεχνικά στοιχεία του φεστιβάλ, με μέλη στις κριτικές επιτροπές, εκπαιδευτές στα εργαστήρια, πολλές ταινίες, στούντιο και μια ειδική επαγγελματική εκδήλωση για τους προσκεκλημένους από την Ιρλανδία, που θα είναι πάνω από δέκα και δεν είναι μόνο δημιουργοί αλλά και παραγωγοί, διανομείς, χρηματοδότες και άνθρωποι που ασχολούνται με την προώθηση αυτής της τέχνης παγκοσμίως. Οπότε πιστεύουμε ότι το ιρλανδικό χρώμα θα υπάρχει παντού και για εμάς είναι πολύ σημαντικό που έχουμε αυτή τη χώρα ως τιμώμενη.
Τέλος, θα τολμούσαμε να αποκαλύψουμε μόνο για το ΑΠΕ ότι για του χρόνου έχει ήδη προγραμματιστεί ως τιμώμενη χώρα το Βέλγιο, μια άλλη σπουδαία χώρα στον τομέα του animation με πολύ μακρά παράδοση.
-Το Animasyros έχει εξελιχθεί σε μια από τις μεγαλύτερες διεθνείς πλατφόρμες για το animation. Ποιος είναι σήμερα ο ρόλος που θέλετε να διαδραματίζει το φεστιβάλ στην ανάπτυξη της ελληνικής και ευρύτερης ευρωπαϊκής animation σκηνής;
Κατ’ αρχάς ευχαριστούμε για τα κολακευτικά λόγια. Η αλήθεια είναι ότι προσπαθούμε να εξελισσόμαστε με baby steps, με μικρά βηματάκια κάθε χρόνο. Το Animasyros προσπάθησε περίπου στα 10 του χρόνια —και τώρα βρισκόμαστε στη 19η του έκδοση— να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση του ελληνικού ταλέντου σε ευρωπαϊκό και μεσογειακό επίπεδο, να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στο μεσογειακό κοινό και ειδικά στην ανατολική Μεσόγειο, και νομίζω ότι αυτό το πετύχαμε. Είμαστε σημείο αναφοράς για μεγάλο μέρος της μεσογειακής δημιουργικής σκηνής στο animation και στις τρεις πλευρές της Μεσογείου. Τώρα, πώς όλο αυτό εντάσσεται σε κάποια φιλοδοξία… Πρέπει να σας πω ότι η απήχηση και το μέγεθος του φεστιβάλ έχουν ξεπεράσει και τις δυνατότητες αλλά και τις φιλοδοξίες μας. Άρα το μέλλον πρέπει να έχει μια πιο διαρθρωτική διάσταση, με την έννοια ότι το ίδιο το νησί —και αυτό είναι το υπέροχο στην Ελλάδα— σου επιβάλλει μια κλίμακα που πρέπει να κρατήσεις. Αν ξεφύγεις από αυτή την κλίμακα, παύει να είναι λειτουργικό. Δεύτερον, στόχος μας είναι η στήριξη της ελληνικής δημιουργικότητας. Στο Animasyros συχνά αναφέρουμε το ελληνικό ως «hellenic animation», περιλαμβάνοντας δηλαδή και Έλληνες που δεν ζουν στην Ελλάδα, αλλά και στην Κύπρο, στη διασπορά κ.λπ. Άρα στόχος μας είναι το ελληνικό animation να έχει αυτήν και πιο ξεχωριστή θέση στο φεστιβάλ. Γι’ αυτό συνεργαζόμαστε στενά με όλους τους δημιουργούς και τους επαγγελματίες και, βεβαίως, με την ASIFA Hellas – Ελληνική Ένωση Κινουμένων Σχεδίων. Στην ερώτηση ποιος είναι ο βασικότερος ρόλος που θα οραματιζόμουν να διαδραματίζει τώρα και στο άμεσο μέλλον το Animasyros, θα έλεγα ότι θα ήταν να διατηρήσει κάτι που είχε κατακτήσει από την αρχή: να είναι μια εστία αποδοχής της διαφορετικότητας, εστία διαλόγου, εστία ανταλλαγών και εστία ανακάλυψης νέων ερεθισμάτων στον τομέα του animation και, βεβαίως, μια εορταστική εβδομάδα σε ένα πολύ όμορφο ελληνικό νησί, σε μια υπέροχη πόλη όπως είναι η Ερμούπολη στο υπέροχο νησί της Σύρου, προσβάσιμη σε όλους και όλες.
-Φέτος καταγράφηκαν περισσότερες από 3.000 υποβολές από 120 χώρες, ενώ η τελική επιλογή περιλαμβάνει περισσότερες από 280 ταινίες. Τι σας δείχνει αυτή η ανταπόκριση για τη θέση που έχει πλέον το Animasyros στον διεθνή χάρτη του animation και ποιο είναι το επόμενο βήμα που θέλετε να κάνετε;
Η αθρόα συμμετοχή είναι κάτι που φυσικά μας ικανοποιεί και μας τιμά, αλλά δεν αποτελεί εγγύηση ότι το υλικό που υποβάλλεται είναι πάντα ποιοτικά αντάξιο αυτής της εντυπωσιακής ποσοτικής επίδοσης. Για πολλά χρόνια, το Animasyros ήταν από τα φεστιβάλ που δεν είχαν κανένα τέλος συμμετοχής για τις ταινίες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υποβάλλονται πάρα πολλές ταινίες και η πλατφόρμα που εξυπηρετεί τις υποβολές να μας επιβάλει υποχρεωτικά τέλος συμμετοχής, το οποίο μέχρι και σήμερα παραμένει σε πολύ χαμηλή ονομαστική τιμή, πολύ χαμηλότερη από πολλά φεστιβάλ. Και βεβαίως, παρέχουμε στους Έλληνες δωρεάν συμμετοχή. Η πραγματικότητα είναι ότι τα νούμερα συχνά στα οπτικοακουστικά φεστιβάλ είναι σημαντικά, σίγουρα ενδεικτικά και μπορεί να εντυπωσιάζουν, όμως στην πράξη κάποιος πρέπει να βλέπει, ανάμεσα στα εντυπωσιακά μεγέθη, και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των υποβολών. Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι, χρόνο με τον χρόνο, το φεστιβάλ αποκτά μια θέση στον παγκόσμιο χάρτη των φεστιβάλ, έχει καταστεί ένα από τα σημαντικά φεστιβάλ στην Ευρώπη και το σημαντικότερο γεγονός για τα κινούμενα σχέδια στην Ελλάδα και στη Μεσόγειο. Η πραγματικότητα είναι ότι δεν έχουμε απόλυτη εικόνα γι’ αυτό που έχει συμβεί, γιατί η ομάδα του φεστιβάλ, τόσο εγώ και η Μαρία Ανεστοπούλου όσο και πολλοί από τους παλιούς συνεργάτες που παραμένουν για χρόνια στο Animasyros, το διαχειριζόμαστε ακόμα με την αγάπη και τη στοργή — θα έλεγα με αίσθηση ευαλωτότητας — σαν να έχουμε το μικρό μας παιδί στα χέρια μας. Άρα, όσα κάστρα κι αν έχουμε κατακτήσει, το φεστιβάλ θα είναι πάντα το παιδάκι μας και πάντα θα το θεωρούμε ένα οικείο, προσιτό και εύκολο να κατακτήσεις επίτευγμα.
Νάντια Μπακοπούλου
