Ο «Μινώταυρος» του Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ, η ταινία που κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στις Κάννες και θα εκπροσωπήσει τη Γαλλία στα Όσκαρ, ανοίγει απόψε το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Το οικογενειακό δράμα μετατρέπεται σε αιχμηρή κριτική για την κρατική διαφθορά στη Ρωσία, μέσα από μια προσωπική ματιά στη σημερινή ηθική αποσύνθεση.
Η προβολή θα γίνει στις 7 το απόγευμα στο Ολύμπιον, αμέσως μετά την επίσημη τελετή έναρξης της διοργάνωσης. Στη συνέχεια, το πάρτι έναρξης μεταφέρεται στην Αποθήκη Γ, όπου θα ακολουθήσει συναυλία του Παύλου Παυλίδη με ελεύθερη είσοδο, με την έκδοση μηδενικού εισιτηρίου.
Το φεστιβάλ ξεκινά ένα δεκαήμερο γεμάτο προβολές, συναντήσεις με δημιουργούς και παράλληλες δράσεις. Συνολικά 258 ταινίες θα παρουσιαστούν στις αίθουσες Ολύμπιον και Παύλος Ζάννας, στις τέσσερις αίθουσες του Λιμανιού και στον κινηματογράφο Μακεδονικόν, ενώ 58 ακόμη θα είναι διαθέσιμες διαδικτυακά, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Φεστιβάλ.
Ανάμεσα στα ονόματα που ξεχωρίζουν είναι ο Γαλικιανός σκηνοθέτης Όλιβερ Λάσε, δημιουργός του «Sirāt», ο οποίος έρχεται στη Θεσσαλονίκη ως guest curator του αφιερώματος «Καλώς ήρθατε στην έρημο». Έχει επιλέξει 17 ταινίες που προσεγγίζουν την έρημο ως κινηματογραφικό τοπίο αλλά και ως σύμβολο της ανθρώπινης ύπαρξης, της εσωτερικής αναζήτησης και της επιβίωσης, ενώ το αφιέρωμα επεκτείνεται με πολυμεσική εγκατάσταση στο Δυτικό Φυλάκιο και οπτικοακουστικό έργο στο MOMUS-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών.
Στη Θεσσαλονίκη θα βρεθεί και η Λόρα Μάλβεϊ, σκηνοθέτιδα, συγγραφέας και θεωρητικός, μία από τις σημαντικότερες φωνές της φεμινιστικής θεωρίας του κινηματογράφου. Την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου θα συμμετάσχει σε συζήτηση για το «ανδρικό βλέμμα» (male gaze), εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο ο κινηματογράφος διαμορφώνει αντιλήψεις για το φύλο, την επιθυμία και την εξουσία.
Παρουσία θα έχει επίσης ο Εμίν Αλπέρ, στον οποίο είναι αφιερωμένο ένα από τα μεγάλα αφιερώματα της διοργάνωσης. Το πολιτικό και ταυτόχρονα ανθρώπινο σινεμά του φωτίζει τις αντιφάσεις και τις παθογένειες της τουρκικής κοινωνίας, από το βραβευμένο ντεμπούτο του «Πέρα απ’ τον λόφο» έως το πρόσφατο «Salvation», που απέσπασε την Αργυρή Άρκτο, Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ Βερολίνου.
Τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο για το σύνολο της προσφοράς του στον ελληνικό κινηματογράφο θα απονείμει το φεστιβάλ, την ερχόμενη Δευτέρα στις 20:00, στον σκηνοθέτη και σεναριογράφο Νίκο Γραμματικό. Στο αφιέρωμα για το έργο του θα προβληθούν επτά μεγάλου μήκους και τέσσερις μικρού μήκους ταινίες του, ενώ θα γίνει και ανοιχτή συζήτηση με τον ίδιο και συνεργάτες του. Ξεχωριστή θέση έχει η τριακονταετής επέτειος των «Απόντων», που θα προβληθούν με όρους καθολικής προσβασιμότητας, όπως και τα «Νυχτολούλουδα».
Τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος θα απονεμηθεί και στον Σταύρο Ξαρχάκο, για τη συνολική προσφορά του στον ελληνικό πολιτισμό. Η βράβευση θα γίνει το Σάββατο 7 Νοεμβρίου στις 17:15 στο Ολύμπιον και θα ακολουθήσει ειδική προβολή του «Ρεμπέτικου» (1983) του Κώστα Φέρρη, για την οποία ο συνθέτης δημιούργησε τραγούδια που έμειναν στην ιστορία σαν αυθεντικά ρεμπέτικα.
Στις διεθνείς παρουσίες περιλαμβάνονται ο Φατίχ Ακίν, που επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη για να παρουσιάσει τη νέα του ταινία, ο Δανός ηθοποιός Κλες Μπανγκ, καθώς και η Αμερικανίδα σκηνοθέτις Σάρα Ντράιβερ και η ηθοποιός Τρίνε Ντίρχολμ. Ξεχωρίζει και η παρουσία της δανοελληνικής καταγωγής ηθοποιού Ματίλντε Αρσέλ, πρωταγωνίστριας της ταινίας «Άγνωστη γυναίκα», με την οποία θα πέσει η αυλαία της διοργάνωσης και για την ερμηνεία της οποίας τιμήθηκε με το Κύπελλο Volpi στο Φεστιβάλ Βενετίας.
Στη φετινή Αγορά, τη μεγαλύτερη κινηματογραφική Αγορά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ρόλο ambassador αναλαμβάνει ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης. Με τη διπλή του ιδιότητα ως ηθοποιός και δημιουργός, θα συναντήσει τους ανερχόμενους κινηματογραφιστές που συμμετέχουν στην Αγορά, αναδεικνύοντας τις διαδικασίες και τις ευκαιρίες μέσα από τις οποίες διαμορφώνεται το σινεμά και η τηλεόραση του αύριο.
Οι συναντήσεις του κοινού με σημαντικές προσωπικότητες του κινηματογράφου αποκτούν ενιαία ταυτότητα μέσα από το πρόγραμμα TIFF TALKS. Σκηνοθέτες, ηθοποιοί, σεναριογράφοι και επαγγελματίες του χώρου θα μοιραστούν εμπειρίες και γνώσεις σε ανοιχτές συζητήσεις και masterclasses, με τη συμμετοχή των Όλιβερ Λάσε, Νίκου Γραμματικού, Λόρας Μάλβεϊ, Χριστόφορου Παπακαλιάτη, Ρένου Χαραλαμπίδη και Τομ Ρομπ Σμιθ, σε θεματικές που εκτείνονται από τη σκηνοθεσία έως τη μεταφορά μιας λογοτεχνικής ιστορίας στην τηλεόραση.
Από τις πιο ιδιαίτερες ενότητες της φετινής διοργάνωσης είναι το αφιέρωμα «Βαλκανικός Τρόμος», που εξερευνά το σκοτεινό πρόσωπο των Βαλκανίων μέσα από οκτώ ταινίες. Μύθοι, δοξασίες, οικογενειακά μυστικά, ιστορικά τραύματα και φαντάσματα του παρελθόντος συναντούν το folk horror, το υπερφυσικό, το splatter και τη μαύρη κωμωδία, σε ένα κινηματογραφικό ταξίδι όπου το γνώριμο γίνεται ανοίκειο και η καθημερινότητα μετατρέπεται σε εφιάλτη.
Η αυλαία θα πέσει την Κυριακή 15 Νοεμβρίου με την «Άγνωστη γυναίκα» της Μάι ελ-Τούκι, που απέσπασε τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Η ταινία, με πρωταγωνίστρια τη Ματίλντα Αρσέλ, διαδραματίζεται στη μεταπολεμική Ευρώπη και ακολουθεί μια νεαρή οικιακή βοηθό που ετοιμάζεται να παντρευτεί τον πλούσιο εργοδότη της, ενώ ένα μυστικό από το παρελθόν απειλεί να ανατρέψει τη ζωή της.
Το πρόγραμμα του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που θα διαρκέσει από τις 5 έως τις 15 Νοεμβρίου, είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο www.filmfestival.gr.
