Ένας νέος δεινόσαυρος με φτέρωμα, του οποίου το απολίθωμα βρέθηκε στη βορειοανατολική Κίνα, ενισχύει την εκτίμηση ότι ο εξέλιξη του τρόπου πτήσης δεινοσαύρων και πτηνών δεν φαίνεται να προέκυψε από μία κοινή αναπτυξιακή διαδικασία.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Nature Communications», βασίζονται στην ανάλυση ενός εξαιρετικά καλοδιατηρημένου απολιθώματος μικρόσωμου σαρκοφάγου δεινόσαυρου που έμοιαζε με πτηνό, από την ομάδα των μικροραπτορίνων. Το απολίθωμα εντοπίστηκε σε γεωλογικό σχηματισμό της Κατώτερης Κρητιδικής περιόδου, ηλικίας μεταξύ 145 και 100 εκατομμυρίων ετών.
Ο δεινόσαυρος έχει ονομαστεί «Norellraptor barsboldi». Ο πλήρης σκελετός έχει μήκος 57 εκατοστά και διατηρούνται τμήματα του φτερώματός του. Η ανάλυση του απολιθώματος δείχνει ότι το ζώο ήταν τουλάχιστον τριών ετών όταν πέθανε.
Αυτοί οι δεινόσαυροι με φτέρωμα έχουν εντοπιστεί κυρίως στη βορειοανατολική Κίνα. Τα απολιθώματα δείχνουν ότι ορισμένοι μικροραπτορίνοι διέθεταν μακριά φτερά τόσο στα μπροστινά όσο και στα πίσω άκρα τους, γεγονός που σημαίνει ότι ενδέχεται να πετούσαν. Η ανακάλυψη δεινοσαύρων με φτέρωμα βοήθησε στη μελέτη της προέλευσης των πτηνών και της εξέλιξης της πτήσης τους. Το ερώτημα όμως που παραμένει ανοιχτό είναι αν τα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την ικανότητά τους να πετούν είναι αποτέλεσμα ενός κοινού αναπτυξιακού μηχανισμού στην ευρύτερη οικογένεια Paraves, στην οποία περιλαμβάνονται οι μικροραπτορίνοι και τα πτηνά, ή αν εξελίχθηκαν ανεξάρτητα.
Η ερευνητική ομάδα από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της Κίνας, της Ιταλίας και της Σλοβακίας συνέκρινε τα αποτελέσματα της μελέτης του συγκεκριμένου δεινόσαυρου στο πλαίσιο ενός εξελικτικού δέντρου. Διαπίστωσε ότι περίπου το 30% των ανατομικών αλλαγών που εντοπίστηκαν στην εξέλιξη των μικροραπτορίνων εμφανίστηκαν επίσης στη γενεαλογική γραμμή των πτηνών, όμως η σειρά με την οποία εμφανίστηκαν αυτά τα κοινά χαρακτηριστικά διέφερε ανάμεσα στις δύο ομάδες.
Όπως προκύπτει από τα ευρήματα, οι μικροραπτορίνες και τα πτηνά δεν είχαν εξαρχής μια κοινή αναπτυξιακή διαδικασία ή έναν κοινό μηχανισμό πτήσης. Οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι διαφορετικές εξελικτικές διαδικασίες διαμόρφωσαν πιθανότατα τα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την πτήση σε κάθε εξελικτική γραμμή.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:
https://www.nature.com/articles/s41467-026-77804-6
Μ. Κουζινοπούλου
Σ.Σ. Επισυνάπτεται αναπαράσταση του Norellraptor. Credit: Mr. Zhao Chuang
