Παύλος Μαρινάκης: «Ένα παιδί που δεν μπορεί να οργανώσει τη σκέψη του, δυσκολεύεται και να υπερασπιστεί την κρίση του»
Την ανάγκη για ένα ασφαλέστερο ψηφιακό περιβάλλον για τα παιδιά, με σαφείς κανόνες στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αλλά και ενίσχυση της κριτικής σκέψης, της ανάγνωσης και της γραφής, υπογραμμίζει ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, σε άρθρο του στο «Liberal».
Με αφορμή τη δικαστική διαμάχη στις ΗΠΑ, όπου 29 πολιτείες κατηγορούν τη Meta ότι σχεδίασε το Facebook και το Instagram με τρόπο που ενισχύει τον εθισμό των ανηλίκων, κατηγορίες που η εταιρεία απορρίπτει, ο κ. Μαρινάκης θέτει στο επίκεντρο την ευθύνη των ψηφιακών πλατφορμών απέναντι στα παιδιά.
Παράλληλα, αναφέρεται σε περιστατικό σε σχολείο του Τέξας, όπου εκπαιδευτικός διαπίστωσε δυσκολίες τελειόφοιτων μαθητών να ολοκληρώσουν μια απλή γραπτή άσκηση, συνδέοντας το πρόβλημα με την περιορισμένη συγκέντρωση και οργάνωση της σκέψης σε ένα ψηφιακό περιβάλλον που διεκδικεί διαρκώς την προσοχή τους.
Όπως επισημαίνει, η λύση δεν βρίσκεται ούτε στην τεχνοφοβία ούτε στην αδράνεια απέναντι στους κινδύνους, αλλά στη θέσπιση κανόνων που προστατεύουν τα παιδιά χωρίς να τα αποκλείουν από την ψηφιακή πραγματικότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρεται στην ελληνική πρωτοβουλία για την επιβολή, από την 1η Ιανουαρίου 2027, ορίου ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Την κύρια ευθύνη για την αξιόπιστη επαλήθευση της ηλικίας θα έχουν οι ίδιες οι πλατφόρμες.
Ο κ. Μαρινάκης σημειώνει ακόμη ότι η ελληνική πρόταση για τη δημιουργία πανευρωπαϊκής ψηφιακής ενηλικίωσης έχει ήδη τη στήριξη 13 κρατών-μελών, επισημαίνοντας πως ένα πρόβλημα χωρίς σύνορα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά από μία μόνο χώρα.
Ωστόσο, διευκρινίζει ότι το ηλικιακό όριο αποτελεί μόνο την αρχή. Το ευρύτερο ζήτημα αφορά τη σχέση των παιδιών με τις οθόνες, την πληροφορία, τη γλώσσα και τη μαθησιακή διαδικασία.
Ως παράδειγμα αναφέρει τη Σουηδία, η οποία, μετά από χρόνια έντονης ψηφιοποίησης της εκπαίδευσης, επιστρέφει σταδιακά στα έντυπα βιβλία και το χαρτί, επιδιώκοντας περισσότερο χρόνο για διάβασμα, περιορισμό της έκθεσης στις οθόνες και σχολεία χωρίς κινητά.
Στην ίδια λογική εντάσσεται και το πρόγραμμα «Καλλιεργώντας Κριτικούς Αναγνώστες», που υλοποιείται σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Το πιλοτικό πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές 12 έως 18 ετών και στοχεύει στην αντιμετώπιση των fake news μέσω της καλλιέργειας κριτικής σκέψης και ψηφιακής υπευθυνότητας, με προοπτική επέκτασης σε όλη τη χώρα.
«Ένα παιδί που δεν μπορεί να οργανώσει τη σκέψη του, δυσκολεύεται και να υπερασπιστεί την κρίση του», σημειώνει ο κ. Μαρινάκης, προειδοποιώντας ότι η διαρκής έκθεση σε γρήγορες, αποσπασματικές και αλγοριθμικά επιλεγμένες πληροφορίες ενισχύει την ευαλωτότητα απέναντι στη χειραγώγηση και την παραπληροφόρηση.
Παράλληλα, αναφέρεται στην πρότασή του για την ταυτοποίηση των χρηστών στο διαδίκτυο, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν αφορά τον περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης ή της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Όπως εξηγεί, η ανωνυμία δεν θα πρέπει να ισοδυναμεί με ατιμωρησία. Σε περιπτώσεις σοβαρών αδικημάτων, και μόνο μέσω των προβλεπόμενων δικαστικών διαδικασιών, θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα εντοπισμού του προσώπου πίσω από ένα ανώνυμο ή ψευδώνυμο προφίλ. Η ταυτότητα δεν θα είναι ορατή στους υπόλοιπους χρήστες, αλλά θα μπορεί να αποκαλύπτεται μέσω ασφαλών θεσμικών μηχανισμών, όταν υπάρχει σοβαρή παρανομία και σχετική δικαστική εντολή.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος καταλήγει επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας και ένα χρήσιμο εργαλείο, δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει την ανθρώπινη σκέψη.
«Το ζητούμενο δεν είναι να κρατήσουμε τα παιδιά μακριά από την ψηφιακή εποχή. Είναι να τα βοηθήσουμε να μπουν σε αυτήν με γερές βάσεις», αναφέρει, τονίζοντας την ανάγκη τα παιδιά να μάθουν να διαβάζουν, να γράφουν, να αναζητούν την αλήθεια, να σκέφτονται και να αμφισβητούν.
«Ένα παιδί που ξέρει να σκέφτεται, να διαβάζει και να γράφει, δεν είναι απλώς καλύτερα προστατευμένο στο διαδίκτυο. Είναι καλύτερα προετοιμασμένο για τη ζωή», καταλήγει ο κ. Μαρινάκης.
