Η κατάσταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ εξελίσσεται σε νέο πεδίο πίεσης για τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η Τεχεράνη εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει σκληρή στάση στις διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον.
Ο νέος γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζάι, έθεσε σαφείς προϋποθέσεις για την επαναλειτουργία των Στενών, συνδέοντας το ζήτημα με την αποδοχή από τις ΗΠΑ των όρων που θέτει η Τεχεράνη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ουάσινγκτον θα πρέπει να τερματίσει τον πόλεμο, να προχωρήσει στην άρση των κυρώσεων και να ξεπαγώσει τα ιρανικά κεφάλαια. Η θέση αυτή ουσιαστικά σημαίνει ότι το Ιράν ζητά την πλήρη εφαρμογή των συμφωνηθέντων, χωρίς περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες.
Η επιλογή του Ρεζάι στη συγκεκριμένη θέση θεωρείται ενδεικτική της κατεύθυνσης που επιλέγει η ιρανική ηγεσία. Ο 71χρονος πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης θεωρείται σκληροπυρηνικό στέλεχος και βρίσκεται κοντά στον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Η ανάδειξή του ενισχύει την εικόνα ότι η σκληρή πτέρυγα της Τεχεράνης αποκτά μεγαλύτερη επιρροή, την ώρα που οι διπλωματικές προσπάθειες εμφανίζονται να αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια.
Ο Ρεζάι έχει, άλλωστε, εκφράσει επανειλημμένα επιφυλάξεις για την αξιοπιστία των ΗΠΑ στις διαπραγματεύσεις, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον δεν είναι δεδομένο πως θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της.
Οι δηλώσεις Τραμπ για το Ιράν
Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε να δίνει μια διαφορετική εικόνα για την κατάσταση, σε συνέντευξή του στον σχολιαστή Γουέιν Αλιν Ρουτ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε τρεις διαφορετικές επιλογές για την αντιμετώπιση του Ιράν: τη συνέχιση της υφιστάμενης πολιτικής, την άσκηση ακόμη μεγαλύτερης στρατιωτικής πίεσης ή την οικονομική εξουθένωση της Τεχεράνης.
«Κάνω κάτι σαν διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Τραμπ στο Real America’s Voice. «Είναι πολύ πανούργοι διαπραγματευτές… Εχουμε τρεις στρατηγικές. Να κάνουμε αυτό που κάνουμε τώρα – απλώς συνεχίζουμε και δείτε πόσο άσχημα τα πάνε, επειδή έχουν πληθωρισμό 300%. Το νόμισμά τους δεν έχει σχεδόν καμία αξία. Δεν πληρώνουν τους στρατιώτες τους. Οι στρατιώτες τους φεύγουν!
Οπότε απλώς συνεχίζουμε ό,τι κάνουμε, γιατί αυτό δεν είναι βιώσιμο… Μπορούμε να τους χτυπήσουμε δυνατά, πραγματικά δυνατά, ή η τρίτη (στρατηγική) είναι απλώς να τους νικήσεις οικονομικά. Αλλά αυτό κάνουμε ούτως ή άλλως. Αυτό είναι κάπως μέρος της πρώτης! Ετσι, οικονομικά, είναι σε χάος (το Ιράν).
Δεν μπορούν να δανειστούν χρήματα. Ελέγχουμε τα χρήματά τους, αυτά που είχαν, τα οποία είναι πολλά. Είχαν πολλά και έχουμε τον απόλυτο έλεγχό τους. Είμαι ο τραπεζίτης σας. Είμαι ο τραπεζίτης τους!», επέμεινε.
Παράλληλα, ο Τραμπ υποστήριξε ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ, παρά τις αντίθετες αναφορές για την κατάσταση στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, η τιμή του Brent κινήθηκε ανοδικά, φτάνοντας περίπου στα 88 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι εξελίξεις γύρω από το Ορμούζ εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία στις αγορές ενέργειας.
Η συζήτηση για τα αμερικανικά πυραυλικά αποθέματα
Σε άλλο σημείο της συνέντευξης, ο Τραμπ αναφέρθηκε στα αμερικανικά αποθέματα πυρομαχικών και πυραύλων, υποστηρίζοντας ότι έχουν μειωθεί εξαιτίας της μεγάλης στρατιωτικής βοήθειας που παρείχε η προηγούμενη αμερικανική κυβέρνηση στην Ουκρανία.
«Δεν έχουμε πρόβλημα με τα πυρομαχικά… Ο λόγος όμως που τα αποθέματα είναι χαμηλά –αν και τα κατασκευάζουμε σαν τρελοί– είναι επειδή αυτός [ο Μπάιντεν] έδωσε πυρομαχικά αξίας 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Ουκρανία… Δεν τους αρέσει ποτέ να το αναφέρουν αυτό… Τώρα, δίνω κι εγώ στην Ουκρανία, αλλά πρέπει να πληρώσουν! Εννοώ ότι τα δίνω στην Ευρωπαϊκή Ενωση – δεν ασχολούμαι με την Ουκρανία…
Τα δίνω στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Εχουν χρήματα και πληρώνουν μέχρι και το τελευταίο δολάριο. Πουλάμε πυρομαχικά, πουλάμε μαχητικά, πουλάμε τα πάντα στην Ευρωπαϊκή Ενωση και αυτοί τα κάνουν ό,τι θέλουν. Τα δίνουν στην Ουκρανία. Αλλά ο Μπάιντεν τα έδωσε σε αριθμούς που ήταν απλώς τρελοί»!
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με προηγούμενες τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος είχε απορρίψει τις αναφορές περί προβλημάτων στα αμερικανικά αποθέματα.
Οι χώρες του Κόλπου και η νέα πραγματικότητα
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, οι χώρες του Κόλπου φαίνεται να προσαρμόζονται σε μια νέα πραγματικότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Προτεραιότητά τους, σύμφωνα με το δημοσίευμα, είναι να τερματιστούν οι εχθροπραξίες και να ανοίξουν ξανά τα Στενά το συντομότερο δυνατό, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις στις οικονομίες τους.
Η ίδια ανάλυση αναφέρει ότι οι χώρες του Κόλπου εμφανίζονται διατεθειμένες ακόμη και να αποδεχθούν μεγαλύτερη επιρροή της Τεχεράνης στην περιοχή, εφόσον διασφαλιστεί η ομαλή μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Για τις μοναρχίες του Κόλπου, όπως μεταφέρεται, η επιστροφή σε μια νέα πολεμική σύγκρουση θα είχε πολύ μεγαλύτερο οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος. Έτσι, η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εξελίσσεται σε κρίσιμο ζητούμενο για ολόκληρη την περιοχή, ενώ η Τεχεράνη επιχειρεί να αξιοποιήσει τον έλεγχο των Στενών ως βασικό διαπραγματευτικό όπλο απέναντι στις ΗΠΑ.
