Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ εξελίσσονται σε μεγάλη δοκιμασία για τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η αναμέτρηση αναμένεται να γίνει σε δύσκολο κλίμα για τον ίδιο και συνολικά για τους Ρεπουμπλικανούς.
Πέρα από τις αρνητικές δημοσκοπήσεις, όπως αυτή της Ipsos/Reuters στις 21 Σεπτεμβρίου που έδειξε διαφωνία των ψηφοφόρων για την εξωτερική πολιτική και την οικονομία, η ακρίβεια που τροφοδοτεί η άνοδος των καυσίμων διαμορφώνει βαρύ πολιτικό κλίμα. Η τιμή της βενζίνης έχει ξεπεράσει τα 6,5 δολάρια το γαλόνι, έναντι 3,2 τον Σεπτέμβριο του 2025, προκαλώντας ανησυχία σε υποψηφίους σε αρκετές αμερικανικές πολιτείες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, και με στόχο τη μείωση των τιμών καυσίμων για τους καταναλωτές και τους ψηφοφόρους, ο Αμερικανός πρόεδρος διατύπωσε την ιδέα της απαγόρευσης εξαγωγής ντίζελ από τις ΗΠΑ. Οι αρμόδιοι εξετάζουν το ενδεχόμενο ενός προσωρινού περιορισμού 90 ημερών, χωρίς να έχουν ξεκαθαρίσει έως τώρα οι νομικές και λειτουργικές λεπτομέρειες.
Ωστόσο, πολλοί στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα εκφράζουν ανησυχία, μεταξύ των οποίων και στελέχη μέσα στην κυβέρνηση Τραμπ, όπως ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ.
Μπούμερανγκ
Μια πολιτική που έχει ως στόχο τη μείωση των εγχώριων τιμών καυσίμων, αν και φαίνεται ελκυστική, θα μπορούσε τελικά να αποδειχθεί αντιπαραγωγική.
Η πρόταση έρχεται μετά την απότομη άνοδο των τιμών του ντίζελ στις ΗΠΑ, ως αποτέλεσμα των προβλημάτων στον εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή μέσω των Στενών του Ορμούζ και των δυσκολιών που προκαλούν στην παγκόσμια αγορά οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, ακόμη και σε περιοχές μακριά από τη γραμμή του μετώπου, στη ρωσική ενδοχώρα. Σε αυτό το πλαίσιο, ο περιορισμός των εξαγωγών προβάλλεται ως μέτρο για να μείνει μεγαλύτερη ποσότητα ντίζελ στην εγχώρια αγορά και να ανακουφιστούν οι Αμερικανοί καταναλωτές.
The U.S. has used 4.1 million barrels of diesel per day this year and exported 1.5 million per day. https://t.co/mQFvHR1EZy
— ABC7 News (@abc7newsbayarea) September 24, 2026
Η δομή του συστήματος διύλισης στις ΗΠΑ σημαίνει ότι ο περιορισμός των εξαγωγών δεν θα φέρει αυτόματα επιπλέον βαρέλια στους καταναλωτές, σημειώνει σε ανάλυσή της η Societe Generale. Τα διυλιστήρια της Ακτής στον Κόλπο του Μεξικού (Κόλπο της Αμερικής, μετά την απόφαση Τραμπ) παράγουν σχεδόν 3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (mb/d) ντίζελ, αλλά καταναλώνουν τοπικά μόνο περίπου 0,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (mb/d). Περίπου 1,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (mb/d) από την πλεονάζουσα παραγωγή εξάγονται, καθώς η εγχώρια υποδομή και η περιφερειακή ζήτηση δεν μπορούν να την απορροφήσουν άμεσα.
Στην αρχή, τα διυλιστήρια θα προσπαθούσαν να ισορροπήσουν την παραγωγή αντί να συνεχίσουν να βγάζουν ντίζελ για το οποίο δεν υπάρχει ζήτηση. Θα μπορούσαν να κατευθύνουν περίπου 200 kb/d (χιλιάδες βαρέλια ανά ημέρα) το καθένα προς τη βενζίνη και τα καύσιμα αεροσκαφών, αυξάνοντας ταυτόχρονα τις αποστολές προς άλλες περιοχές των ΗΠΑ. Αυτές οι κινήσεις θα μπορούσαν να μειώσουν το πλεόνασμα ντίζελ στην Ακτή του Κόλπου σε περίπου 0,4 mb/d, χωρίς όμως να το εξαφανίσουν πλήρως.
Οι ομάδες πίεσης στις ΗΠΑ
Αρκετοί νομοθέτες από αγροτικές πολιτείες έχουν ζητήσει από τον Τραμπ να περιορίσει τις εξαγωγές αμερικανικού ντίζελ στην κορύφωση της φθινοπωρινής περιόδου συγκομιδής, καθώς οι παγκόσμιες αγορές καυσίμων ταράζονται από τις διαταραχές που προκαλεί η μείωση των διελεύσεων μέσω των Στενών του Ορμούζ και από τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Αμερικανός πρόεδρος, αναγνωρίζοντας τον κρίσιμο ρόλο αυτών των υποδομών στη διαμόρφωση της προσφοράς, ζήτησε από τον Βολοντιμίρ Ζελένσκι να σταματήσει τις επιθέσεις στα διυλιστήρια της Ρωσίας.
Trump:
I told Zelensky, “You gotta take it easy on the refineries.”
There are other things he can do. pic.twitter.com/WLCjAh2c6o
— Clash Report (@clashreport) September 27, 2026
Το ντίζελ είναι απαραίτητο για τα αγροτικά μηχανήματα, τις εμπορικές αμαξοστοιχίες και τα φορτηγά διανομής, τη στιγμή που οι τιμές λιανικής στις ΗΠΑ έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ την περασμένη εβδομάδα, με μέσο όρο περίπου 6,50 δολάρια ανά γαλόνι. Η εξέλιξη αυτή εντείνει την ανησυχία των ψηφοφόρων για το κόστος ζωής ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
The price of diesel is hitting record highs just when many U.S. farmers need it to power combines, tractors and other equipment to harvest two of the nation’s largest commodities, soybeans and corn. pic.twitter.com/wTPAvZzxoI
— AgriNews (@AgNews) September 28, 2026
Την ίδια ώρα, ανώτατα στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών προτείνουν την αναστολή του ομοσπονδιακού ειδικού φόρου κατανάλωσης στο ντίζελ, υποστηρίζοντας ότι έτσι οι τιμές θα μειωθούν χωρίς τα μειονεκτήματα μιας απαγόρευσης εξαγωγών.
Η πρόταση αυτή έχει προκαλέσει εσωτερικές συζητήσεις για τον τρόπο κατάργησης του φόρου, δεδομένου ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων βρίσκεται σε προεκλογική διακοπή εργασιών.
Ο κίνδυνος για την Ευρώπη
Τα σχέδια Τραμπ για περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ προκαλούν ήδη πονοκέφαλο στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και κυρίως στις Βρυξέλλες, όπου στην έδρα της Κομισιόν έχουν παραδεχτεί την εξάρτηση των 27 από το αμερικανικό ντίζελ: σχεδόν το ήμισυ του ντίζελ που καταναλώνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από την Αμερική.
Pourquoi une interdiction d’exportation du diesel américain serait catastrophique pour l’Europe https://t.co/0xRyGzNnrb pic.twitter.com/EoVrTIVPdA
— Les Echos (@LesEchos) September 28, 2026
Αν η Ουάσιγκτον αποφασίσει να επιβάλει ή ακόμη και να διακόψει τις εξαγωγές ντίζελ για 90 ημέρες, αυτό θα ασκήσει τεράστια πίεση στις χώρες της Ενωσης, καθώς οι εισαγωγές από τη Ρωσία έχουν σχεδόν μηδενιστεί, η συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή έχει ανατρέψει τους σχεδιασμούς και την αλυσίδα εφοδιασμού, ενώ οι τιμές και η προσφορά έχουν επηρεαστεί περαιτέρω από τις επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου.
Αν ο Ντόναλντ Τραμπ αποφασίσει να ακούσει τους υποψηφίους των Ρεπουμπλικάνων στις μεγάλες αγροτικές πολιτείες, όπως το Τενεσί, η Βόρεια και η Νότια Ντακότα και το Ιλινόις, και να ενισχύσει τους αγρότες που βλέπουν το κόστος καυσίμων να έχει εκτοξευτεί για τα απαραίτητα μηχανήματα, τότε η πίεση θα φτάσει στην Ευρώπη, υποχρεώνοντας την Ευρωπαϊκή Ένωση σε έκτακτα μέτρα που θα επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο καταναλωτές και επιχειρήσεις που ήδη πληρώνουν ακριβά για το ντίζελ, ενώ ο απαιτητικός χειμώνας μόλις αρχίζει.
