Η δυτική Ευρώπη μπήκε στο καλοκαίρι του 2026 με καύσωνα-ρεκόρ, καθώς ο Ιούνιος και ο Ιούλιος συνοδεύτηκαν από επαναλαμβανόμενα κύματα ζέστης, εκτεταμένη ξηρασία και καταστροφικές πυρκαγιές. Το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο κλιματικής αλλαγής αποδίδει την ένταση των φαινομένων και στην κλιματική αλλαγή.
Την ίδια ώρα, οι ωκεανοί του πλανήτη κατέγραψαν τον Ιούλιο του 2026 θερμοκρασίες χωρίς προηγούμενο για οποιονδήποτε άλλο αντίστοιχο μήνα, αναφέρει σήμερα το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο κλιματικής αλλαγής στο μηνιαίο δελτίο του.
«Δεν είχαμε γνωρίσει ποτέ τέτοιο κλίμα κατά τη διάρκεια της ζωής μας, και πιθανόν από την έναρξη του πολιτισμού», προειδοποίησε δημοσιογράφους ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής της υπηρεσίας του Κοπέρνικου για την κλιματική αλλαγή (C3S).
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Ιούλιος του 2026 έγινε, ισοφαρίζοντας τον αντίστοιχο μήνα του 2024, ο δεύτερος θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ, πίσω μόνο από τον Ιούλιο του 2023.
Ξηρασία
Ωστόσο, η δυτική Ευρώπη, η περιοχή της ηπείρου που θερμαίνεται πιο γρήγορα από κάθε άλλη, ήταν αυτή που επλήγη εντονότερα.
Η μέση θερμοκρασία για τον Ιούνιο και τον Ιούλιο μαζί στην περιοχή έφτασε τους 21,62 ° Κελσίου, ξεπερνώντας το ρεκόρ του 2022 και αποτυπώνοντας την εξαιρετική επιμονή της ζέστης αυτό το καλοκαίρι, σύμφωνα με τον Κοπέρνικο.
Τον Ιούνιο είχε ήδη σημειωθεί ρεκόρ ζέστης στην περιοχή, ενώ ο Ιούλιος κατατάσσεται δεύτερος στην ιστορία. Με μέση θερμοκρασία 22,48 ° Κελσίου, δηλαδή 2,53 ° Κελσίου πάνω από το φυσιολογικό επίπεδο της περιόδου 1991-2020, βρίσκεται πίσω μόνο από τον Ιούλιο του 2006, όταν η μέση θερμοκρασία ήταν 22,54 ° Κελσίου.
Από τον Μάιο, η δυτική Ευρώπη βίωσε τέσσερα επεισόδια ακραίας ζέστης, εκ των οποίων τα δύο τον Ιούλιο.
Τις θερμές ημέρες επιδείνωσε η ξηρασία, σχεδόν γενικευμένη, από τη Γαλλία και την Ισπανία έως τμήματα της Γερμανίας και ακόμη και της Βρετανίας.
Ο Κοπέρνικος επισημαίνει ότι τον Ιούλιο το επίπεδο υγρασίας στα εδάφη στη δυτική Ευρώπη ήταν «καθαρά κατώτερο από αυτό του Ιουλίου του 2022, του τελευταίου που είχε σημαδευτεί από σοβαρή ξηρασία» στη συγκεκριμένη περιοχή.
Πρόκειται για «ξεκάθαρο παράδειγμα του πώς η κλιματική αλλαγή εντείνει (…) την ακραία ζέστη», η οποία αλληλοτροφοδοτείται «με την ξηρασία» και ενισχύονται αμοιβαία, συνοψίζει η Σαμάνθα Μπέρτζες, στέλεχος του Κοπέρνικου.
Άμεσες συνέπειες: τα επίπεδα των υδάτων στα ποτάμια είναι «εξαιρετικά χαμηλά», ειδικά στον Σηκουάνα, στον Ρήνο και στον Δούναβη. Αυτό αυξάνει την πίεση στον εφοδιασμό με νερό, την άρδευση, τα οικοσυστήματα των ποταμών, τις ποτάμιες μεταφορές και την παραγωγή ενέργειας στις χώρες από τις οποίες διέρχονται.
Οι συνθήκες αυτές «ευνόησαν εξαιρετική δραστηριότητα ως προς τις δασικές πυρκαγιές στην περιοχή αυτή, τόσο σε όρους επιφάνειας που κάηκε, όσο και εκπομπών» διοξειδίου του άνθρακα, σύμφωνα με τον Κοπέρνικο.
Στη Γαλλία, περίπου 420.000 στρέμματα επλήγησαν από τη γιγαντιαία πυρκαγιά στη Ζιρόντ, ενώ στην Ισπανία 440.000 στρέμματα απανθρακώθηκαν στην επαρχία Άβιλα.
Έρχονται νέα ρεκόρ;
Τον Ιούλιο, οι ωκεανοί του πλανήτη κατέγραψαν θερμοκρασίες-ρεκόρ για δεύτερο συνεχόμενο μήνα. Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια των θαλασσών έφτασε τους 20,96 ° Κελσίου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ που χρονολογούνταν από το 2023.
Η ωκεάνια ζέστη έφτασε σε «επίπεδα εξαιρετικά υψηλά» σε μεγάλο μέρος του τροπικού Ειρηνικού, όπου οι τρέχουσες συνθήκες του φυσικού κυκλικού κλιματικού φαινομένου Ελ Νίνιο, που τείνει να θερμαίνει τα νερά και να ανεβάζει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες προκαλώντας ακραία φαινόμενα όπως οι ξηρασίες ή οι πλημμύρες, «αναμένεται να ενταθούν ακόμη περισσότερο κατά τη διάρκεια των επόμενων μηνών».
«Είμαστε αντιμέτωποι με πολύ μεγάλο Ελ Νίνιο, η ένταση του οποίου μπορεί να είναι άνευ προηγουμένου», σημείωσε ο κ. Μπουοντέμπο, εκτιμώντας πως μπορεί να προκαλέσει νέο ρεκόρ παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας ως το τέλος της χρονιάς ή στις αρχές του 2027.
Πάντως, «ο βασικός κινητήρας της αύξησης της θερμοκρασίας –όπως γνωρίζουμε– είναι τα αέρια του θερμοκηπίου» που εκπέμπονται από την ανθρωπότητα στην ατμόσφαιρα, πρόσθεσε.
Ήδη γύρω από την Ευρώπη, τα νερά της δυτικής Μεσογείου και της ακτογραμμής της στον Ατλαντικό κατέγραψαν ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες τον Ιούλιο, σε επεισόδια θαλάσσιων καυσώνων.
Το Ελ Νίνιο φτάνει κατά κανόνα στην κορύφωσή του στο τέλος της χρονιάς, όταν η θερμότητα που έχει συσσωρευτεί στον ωκεανό εκλύεται στην ατμόσφαιρα και ανεβάζει τις θερμοκρασίες σε παγκόσμια κλίμακα.
Το προηγούμενο επεισόδιο του φαινομένου Ελ Νίνιο συνέβαλε ώστε το 2023 και το 2024 να είναι αντίστοιχα το δεύτερο πιο θερμό και το θερμότερο έτος που καταγράφηκαν ποτέ.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
