Η Σύνοδος ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη βάζει στο ίδιο τραπέζι τον πόλεμο με το Ιράν, τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τη συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη, με τον Τραμπ να έχει κεντρικό ρόλο στις επαφές και τις ανακοινώσεις. Οι ηγέτες του κόσμου φτάνουν στη Νέα Υόρκη για την ετήσια Γενική Συνέλευση, σε μια στιγμή που τα μεγάλα μέτωπα μένουν ανοιχτά.
Όλα αυτά εξελίσσονται υπό τις οικονομικές πιέσεις των ΗΠΑ, ενώ βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η αναζήτηση του νέου επικεφαλής του ΟΗΕ, ο οποίος θα κληθεί να κρατήσει τον Οργανισμό επίκαιρο και ουσιαστικό.
Οι επτά υποψήφιοι θα αναζητήσουν επαφές με παγκόσμιους ηγέτες και, κυρίως, με τα 15 μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, προκειμένου να προωθήσουν τις υποψηφιότητές τους.
Η Σύνοδος λειτουργεί ως βασικό πεδίο για το παρασκήνιο γύρω από τη διαδοχή. Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, πρώην Αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα και σήμερα επικεφαλής της UNCTAD, της υπηρεσίας του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη, πέρασε οριακά στην πρώτη θέση στην τρίτη άτυπη ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον επόμενο Γενικό Γραμματέα, με εννέα θετικές ψήφους έναντι οκτώ της Carolyn Rodrigues-Birkett από τη Γουιάνα.
Η επιλογή του νέου ΓΓ του ΟΗΕ είναι πιθανό να ολοκληρωθεί κατά την ελληνική προεδρία, τον Οκτώβριο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος άρχισε τις διπλωματικές του επαφές με συνάντηση που είχε με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, σε μια περίοδο όπου ΗΠΑ και Ευρώπη καλούνται να συντονιστούν για την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.
Μετά τη συνάντηση, ο Μακρόν είπε ότι συζήτησε με τον Τραμπ πρωτοβουλίες για μορατόριουμ μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας στις επιθέσεις που συνδέονται με τον ενεργειακό τομέα. Όπως ανέφερε, οι δύο ηγέτες είχαν «πολύ καλή» και «πολύ εποικοδομητική» συζήτηση και συμφώνησαν στην ανάγκη να ενισχυθεί η άμυνα του Κιέβου.
Ο Τραμπ θα μιλήσει στη Γενική Συνέλευση το πρωί της Τρίτης, ώρα Νέας Υόρκης. Αναμένεται να παρουσιάσει το αποτύπωμα της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησής του και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι μεγάλες διεθνείς κρίσεις, με έμφαση στο Ιράν και στη θέση ότι η Τεχεράνη δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Στην ομιλία του αναμένεται επίσης να δώσει βάρος στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, στην ασφάλεια των διεθνών θαλάσσιων οδών και στη δική του αντίληψη για έναν μικρότερο, πιο αποτελεσματικό ΟΗΕ, με προτεραιότητα την ειρήνη και την ασφάλεια.
Αργότερα την ίδια ημέρα, ο Τραμπ θα συναντηθεί με τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, σε μια συζήτηση ιδιαίτερης βαρύτητας λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, ο οποίος έχει ανατρέψει τις ισορροπίες στις αγορές πετρελαίου και έχει προκαλέσει νέα αστάθεια.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Wall Street Journal, επικαλούμενη αξιωματούχους από τις ΗΠΑ και τη Μέση Ανατολή, ανέφερε ότι η κυβέρνηση Τραμπ πρότεινε 5 δισ. δολάρια για Ταμείο που θα βοηθήσει τις χώρες της περιοχής να αποκαταστήσουν ενεργειακές υποδομές που επλήγησαν στον πόλεμο με το Ιράν και να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τα Στενά του Ορμούζ για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, το σχέδιο προβλέπει συνεισφορές από οκτώ εταίρους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή -Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Ομάν, Ιράκ και Ιορδανία- για επενδυτικό ταμείο 10 δισ. δολαρίων, το PACT (Partnership for Allied Trust and Construction).
Ουκρανία-Ρωσία
Στη Νέα Υόρκη, ο Τραμπ σχεδιάζει επίσης να συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με το Κίεβο να επιχειρεί να κρατήσει ψηλά στη διεθνή ατζέντα τον πόλεμο και τις προσπάθειες για διπλωματική διέξοδο. Τη Ρωσία στη Γενική Συνέλευση αναμένεται να εκπροσωπήσει ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.
Συμφωνία ΗΠΑ-Δανίας για τη Γροιλανδία
Αύριο, οι ΗΠΑ, η Δανία και η Γροιλανδία αναμένεται να υπογράψουν στη Νέα Υόρκη τη νέα συμφωνία για την ασφάλεια της Γροιλανδίας και της Αρκτικής, με ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα. Ο Τραμπ θα συναντηθεί για την υπογραφή με την Πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και τον Πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, ενώ η πρώτη ανάγνωση αναλυτών στις ΗΠΑ είναι ότι πρόκειται για συμβιβασμό που επιτρέπει και στις δύο πλευρές να μιλούν για κέρδος.
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, προβλέπεται ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ, ενώ η Δανία και η Γροιλανδία διατηρούν την κυριαρχία τους. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να κάνουν ό,τι θεωρούν αναγκαίο για την άμυνα της Γροιλανδίας και της Βόρειας Αμερικής, με στόχο να αποκλειστεί στρατιωτική παρουσία ή ευαίσθητες επενδύσεις από τη Ρωσία και την Κίνα.
Συνάντηση Τραμπ-Πεζεσκιάν στο περιθώριο της Συνόδου;
Το Ιράν είναι ίσως το θέμα που μπορεί να καθορίσει πολιτικά τη φετινή Σύνοδο. Σε αντίθεση με την παλαιστινιακή αρχή, οι ΗΠΑ επέτρεψαν στην ιρανική αντιπροσωπεία να ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη υπό αυστηρούς περιορισμούς, ανάμεσά τους ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, οι οποίοι -σύμφωνα με πληροφορίες- βρίσκονται ήδη στη Νέα Υόρκη.
Το ερώτημα είναι αν ο Αμερικανός πρόεδρος θα συναντηθεί με τον Ιρανό ομόλογό του, κάτι που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την έναρξη της αποκλιμάκωσης. Διπλωματικές πηγές από τον ΟΗΕ μιλούν για ένα παράθυρο ευκαιρίας που ανοίγει στο περιθώριο της Συνόδου για τη διευθέτηση της σύγκρουσης που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Όπως ανακοινώθηκε, οι ΗΠΑ θα αρχίσουν αυτή την εβδομάδα να επιβάλλουν αυστηρές κυρώσεις σε χώρες που επιτρέπουν στο Ιράν να ανεφοδιάζει ή να συντηρεί τα αεροπλάνα του. Αμερικανοί αξιωματούχοι είπαν ότι η κίνηση αυτή «θα παραλύσει τις ιρανικές αερομεταφορές». Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον θα προχωρήσει στο σχέδιο αποκόπτοντας από το αμερικανικό νόμισμα τις χώρες που συντηρούν ή ανεφοδιάζουν με καύσιμα ιρανικά αεροπλάνα.
Παλαιστινιακό
Το Παλαιστινιακό παραμένει ένα από τα βασικά θέματα της Συνόδου. Παρά την εκεχειρία του 2025, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ συνεχίζονται οι ελλείψεις, τα προβλήματα στην είσοδο κρίσιμου εξοπλισμού και οι μεγάλες ανάγκες στους τομείς της υγείας και της ενέργειας.
Η αμερικανική κυβέρνηση, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, αρνήθηκε βίζα στον Μαχμούντ Αμπάς και σε άλλα υψηλόβαθμα στελέχη της Παλαιστινιακής Αρχής και της PLO, επικαλούμενη μεταξύ άλλων τις προσφυγές κατά του Ισραήλ σε διεθνή δικαστήρια και αυτό που χαρακτηρίζει μη εκπλήρωση δεσμεύσεων στην ειρηνευτική διαδικασία. Η Γενική Συνέλευση, ωστόσο, ενέκρινε με 152 ψήφους υπέρ, τρεις κατά και τέσσερις αποχές τη δυνατότητα του Αμπάς να συμμετάσχει μέσω βιντεοσκοπημένης παρέμβασης.
Την Τετάρτη, το Συμβούλιο Ειρήνης αναμένεται να ενημερώσει τον ΟΗΕ για την πρόοδο στη Λωρίδα της Γάζας, σε μία από τις πολλές εκδηλώσεις για το Παλαιστινιακό, ενώ η Γαλλία, ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο, που βρίσκονται πίσω από νέες κυρώσεις κατά ισραηλινών εποικισμών, διοργανώνουν την Τρίτη συνάντηση με θέμα τη λύση των δύο κρατών.
Το παζλ της αμερικανικής στρατηγικής θα συμπληρωθεί στην Ουάσιγκτον, όταν ο Τραμπ θα συναντηθεί με τον Κινέζο πρόεδρο Σι, με ατζέντα που περιλαμβάνει το εμπόριο και τους δασμούς, τους πολέμους σε Ιράν και Ουκρανία, την Ταϊβάν και την ασφάλεια στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
της ανταποκρίτριάς μας Γαραντζιώτη Γ.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
