Νέες διαπραγματεύσεις με το Ιράν, που κατά τον Ντόναλντ Τραμπ ξεκινούν σήμερα Δευτέρα, ανακοίνωσε χθες Κυριακή ο αμερικανός πρόεδρος, μία ημέρα αφότου γνωστοποίησε ότι αναβάλλεται η επίθεση που σχεδίαζαν από κοινού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, με την προϋπόθεση να υπάρξει «συμφωνία» και μάλιστα «γρήγορα».
«Φυσικά δεν θέλουν να υποστούν επίθεση. Γνώριζαν το εύρος της, διότι την έβλεπαν να παίρνει μορφή (…) Αυτό που θα κάνουμε τώρα είναι να τους μιλήσουμε, υπό μορφή διαπραγμάτευσης. Αυτή θα αρχίσει αύριο (σ.σ. σήμερα Δευτέρα) το απόγευμα», είπε ο αμερικανός πρόεδρος μιλώντας στον Τύπο μέσα από το αεροσκάφος του, καθώς επέστρεφε από το Νιου Τζέρζι στην Ουάσιγκτον.
Δεν διευκρίνισε πού θα διεξαχθούν οι διαπραγματεύσεις, πόσο θα κρατήσουν ούτε ποιοι θα λάβουν μέρος.
Ούτε η Τεχεράνη ούτε οι χώρες που μεσολαβούν επιβεβαίωσαν ότι οι συνομιλίες θα γίνουν.
Ο ρεπουμπλικάνος επέμεινε ότι «υπάρχει συμφωνία για το Ορμούζ» και ότι θα υπάρξει επίσης συμφωνία για αυτό που χαρακτήρισε «αποπυρηνικοποίηση» του Ιράν. Η Δύση κατηγορεί επί δεκαετίες την Τεχεράνη ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο, κάτι που η άλλη πλευρά αρνείται.
Ο αμερικανός πρόεδρος τόνισε παράλληλα ότι ο στρατός του παραμένει έτοιμος να δράσει όποτε λάβει εντολή.
Μία ημέρα νωρίτερα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ανακοινώσει πως αποφάσισε να ακυρώσει νέους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς «σε επίπεδο στρατιωτικού τρόμου και ισχύος (…) που ο κόσμος είχε να δει από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», με την προϋπόθεση ότι θα συναφθεί γρήγορα συμφωνία, ειδικά για το «πλήρες» άνοιγμα του στενού του Ορμούζ.
Ανέφερε χθες ότι προχώρησε στην αναβολή της επίθεσης έπειτα από «αίτημα» της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ και του ίδιου του Ιράν, υποστηρίζοντας πως θα ήταν «καταστροφική γι’ αυτούς» (σ.σ. τους Ιρανούς).
Κρίσιμο για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, το στενό του Ορμούζ παραμένει de facto κλειστό με απόφαση της Τεχεράνης από την επανέναρξη των εχθροπραξιών με τις ΗΠΑ στις αρχές Ιουλίου, εξέλιξη που προκάλεσε νέες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.
Το λεγόμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», η καταρχήν συμφωνία που άνοιγε θεωρητικά τον δρόμο για διπλωματική λύση μέσα σε προθεσμία 60 ημερών —ανανεώσιμη— και υπογράφτηκε στα μέσα Ιουνίου από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, έμεινε κενό γράμμα και τα μέρη άρχισαν ξανά να ανταλλάσσουν εκτεταμένα πλήγματα στις αρχές του περασμένου μήνα.
Από το ξέσπασμα του πολέμου που άναψε φωτιά στη Μέση Ανατολή, στις 28 Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, ο αμερικανός πρόεδρος έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι θα διατάξει μαζικούς βομβαρδισμούς κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, προτού τελικά υπαναχωρήσει.
Το ίδιο έκανε και το Σάββατο το βράδυ (ώρα Ουάσιγκτον), ανακοινώνοντας την απόφασή του επειδή, όπως είπε, υπάρχει το «περίγραμμα» συμφωνίας.
Ενώ οι διαπραγματεύσεις που ανήγγειλε ο αμερικανός πρόεδρος δεν έχουν επιβεβαιωθεί από την άλλη πλευρά, η Ισλαμική Δημοκρατία ανέφερε χθες πως βρίσκεται κοντά σε συμφωνία για το στενό του Ορμούζ με το Ομάν.
Η Τεχεράνη, που δεν θέλει επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση, δεν επιτρέπει στα πλοία που περνούν από το θαλάσσιο πέρασμα να ακολουθούν παρά μόνο μία πορεία, κατά μήκος των ακτών της, επιδιώκοντας να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού.
Τον Ιούνιο, η δημιουργία άλλου δρομολογίου κοντά στις ακτές του Ομάν προκάλεσε οργή στις ιρανικές αρχές, όμως πλέον μοιάζει να διαμορφώνεται συμβιβασμός, αν επιβεβαιωθούν όσα λέει η Τεχεράνη· η Μούσκατ δεν έχει μέχρι στιγμής ούτε επιβεβαιώσει ούτε διαψεύσει.
«Είμαστε στο σημείο να καταλήξουμε σε συμφωνία για πορεία αποδεκτή και από τα δύο μέρη -ούτε τη βόρεια, ούτε τη νότια-, με σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων κάθε χώρας και την εγγύηση των εθνικών συμφερόντων μας και της ασφάλειάς μας», ανέφερε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, μιλώντας στην ιρανική κρατική τηλεόραση.
Η τιμή του πετρελαίου υποχωρεί
Την ανακοίνωση του προέδρου Τραμπ ακολούθησε πτώση των τιμών του πετρελαίου τις πρώτες πρωινές ώρες: το βαρέλι του Μπρεντ, της διεθνούς ποικιλίας αναφοράς, υποχωρούσε κατά σχεδόν 5%, στα 84 δολάρια.
Είχε ξεπεράσει τα 100 στα τέλη Ιουλίου.
Εν αναμονή των διαπραγματεύσεων και μιας λύσης, η κατάσταση στο στενό του Ορμούζ παραμένει τεταμένη.
Χθες βράδυ σημειώθηκε έκρηξη κοντά σε πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο στην περιοχή, χωρίς να υπάρξουν θύματα, όπως ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δυσκολεύεται να βάλει τέλος στον πόλεμο, ο οποίος προκαλεί δυσαρέσκεια στους αμερικανούς ψηφοφόρους.
Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, η κυβέρνησή του σχεδίαζε νέους μαζικούς βομβαρδισμούς στο Ιράν το σαββατοκύριακο, με στόχο κυρίως ιρανικές ενεργειακές υποδομές, μεταξύ των οποίων διυλιστήρια και ηλεκτροπαραγωγικοί σταθμοί· κατά το CBS News, θα συμμετείχε και το Ισραήλ, που δεν ενεπλάκη ξανά στον πόλεμο αφότου ξανάρχισαν οι εχθροπραξίες.
Το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων της Σαουδικής Αραβίας SPA μετέδωσε ότι ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν κάλεσε τον αμερικανό πρόεδρο Τραμπ σε τηλεφωνική τους συνομιλία να προτιμήσει τον «διάλογο», ώστε να «μειωθούν οι εντάσεις».
Η ένοπλη σύρραξη επεκτάθηκε τις τελευταίες ημέρες σε νέο μέτωπο, στην Ερυθρά θάλασσα, όπου το σιιτικό ένοπλο κίνημα Ανσαραλά —γνωστότερο στη Δύση με το επώνυμο της οικογένειας των ηγετών του, των Χούθι—, που πρόσκειται στο Ιράν, ανακοίνωσε αρχικά αποκλεισμό στα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας και στη συνέχεια επιθέσεις εναντίον πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων και λιμανιών του σουνιτικού βασιλείου, το οποίο έχει τις μεγαλύτερες εξαγωγές αργού στον πλανήτη.
Οι εξελίξεις προκάλεσαν απειλή για την εμπορική ναυσιπλοΐα στο στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, στο νότιο άκρο της Ερυθράς θάλασσας, ακόμη πιο κρίσιμης σημασίας μετά το κλείσιμο του Ορμούζ, στην άλλη πλευρά της αραβικής χερσονήσου.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
