Σε μια δύσκολη προεκλογική μάχη για την επανεκλογή του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου στρέφει πλέον το βλέμμα του στην Τουρκία, μετά από δύο χρόνια σφοδρών επιθέσεων κατά αντιπάλων του Ισραήλ σε όλη τη Μέση Ανατολή. Το αντιτουρκικό χαρτί μπαίνει πιο έντονα στο παιχνίδι της καμπάνιας του.
Την Τρίτη, πολεμικά αεροσκάφη βομβάρδισαν και έθεσαν εκτός λειτουργίας στρατιωτικό αεροδρόμιο στη βορειοδυτική Συρία, αμέσως μετά την επίσκεψη επίσημης τουρκικής αντιπροσωπείας.
Ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι η Τουρκία επιδίωκε να εγκαθιδρύσει στρατιωτική παρουσία, παρά τις ισραηλινές προειδοποιήσεις, κάτι που η Άγκυρα αρνήθηκε.
Σήμερα, ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραελ Κατς κατηγόρησε τον Ταγίπ Ερντογάν ότι «εμπλέκεται σε επικίνδυνες περιπέτειες στην Συρία», προειδοποιώντας ότι «το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει σε καμία οντότητα να απειλήσει την ασφάλειά του».
Στο πλαίσιο της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Νετανιάχου έχει χρησιμοποιήσει φωτογραφίες πολλών ηγετών, ανάμεσά τους και του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν, με το σύνθημα: «Θέλουν να χάσει ο Νετανιάχου».
Ο Ερντογάν έχει επικρίνει σφοδρά την ισραηλινή επίθεση στη Γάζα και οι σχέσεις των δύο χωρών επιδεινώθηκαν ακόμη περισσότερο μετά τη βίαιη αναχαίτιση από τις ισραηλινές δυνάμεις στολίσκου που είχε αποπλεύσει από την Τουρκία για να μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα.
Όμως, σε αντίθεση με άλλες χώρες της περιοχής που βρίσκονται στο στόχαστρο του Νετανιάχου, η Τουρκία έχει ισχυρά στηρίγματα. Είναι μέλος του ΝΑΤΟ, διατηρεί καλές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Άγκυρα καταδίκασε τις ισραηλινές επιθέσεις κατά της αεροπορικής βάσης στη Συρία.
Η Τουρκία ήταν η πρώτη κατά κύριο λόγο μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το κράτος του Ισραήλ και διατηρεί μαζί του σταθερές εμπορικές σχέσεις, παρότι η Άγκυρα δήλωνε ότι επιδιώκει τη διακοπή τους κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα.
Ο Γιαΐρ Γκολάν, ηγέτης του κόμματος των Δημοκρατών της ισραηλινής κεντροαριστεράς, χαρακτήρισε την ισραηλινή επίθεση στη Συρία «προκλητική και επικίνδυνη». «Μας φέρνει κοντά σε μία σύγκρουση με την Τουρκία και επιδεινώνει το ρήγμα με τους συμμάχους και πρώτα απ’ όλα με τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε. «Για μία ακόμη φορά, η στρατιωτική ισχύς χρησιμοποιείται για να απαντήσει σε πολιτικούς υπολογισμούς».
Η απορριπτική στάση απέναντι στον Ερντογάν, ο οποίος επέτρεψε στα μέλη της ηγεσίας της Χαμάς να ζήσουν στην Τουρκία, δεν περιορίζεται στο περιβάλλον του Νετανιάχου. Νωρίτερα φέτος, ο Ναφτάλι Μπένετ, προσωπικότητα της κεντροδεξιάς ισραηλινής αντιπολίτευσης και πρώην πρωθυπουργός, κατηγόρησε τον Νετανιάχου ότι αγνοεί «την νέα τουρκική απειλή επικεντρωνόμενος αποκλειστικά στο Ιράν».
Σύμφωνα με την Gallia Lindenstrauss, ερευνήτρια στο Institute for National Security Studies του Τελ Αβίβ, από τη στιγμή που η Τουρκία υποδέχεται τη Χαμάς, το Ισραήλ φοβάται επίσης ότι θα επιτρέψει σε ένοπλες οργανώσεις να είναι ενεργές στη Συρία, κάτι που μελλοντικά θα μπορούσε να συνιστά απειλή για το Ισραήλ.
Ωστόσο, τονίζει ότι το Ισραήλ, το οποίο έχει δημιουργήσει μία «ζώνη ασφαλείας» στα υψίπεδα του Γκολάν στη νότια Συρία, ως επί το πλείστον έχει συμμεριστεί τα τουρκικά συμφέροντα στον βορρά.
«Ο Νετανιάχου παίζει το αντιτουρκικό χαρτί. Πιστεύω ότι θεωρεί ότι είναι κάτι γύρω από το οποίο μπορεί να συνασπίσει την βάση του».
Ο Νετανιάχου επικρίνεται στο Ισραήλ επειδή δεν πέτυχε τους στόχους για τους οποίους ξεκίνησε τους πολέμους του: δεν κατέστρεψε την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, δεν κατέστρεψε τη Χαμάς, λέει η Gönül Tol, ερευνήτρια του Middle East Institute της Ουάσινγκτον.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου βέβαια ο Ερντογάν έχει αρκετούς αντιπάλους, οποιαδήποτε επιπλέον απευθείας ενέργεια του Ισραήλ κατά της Τουρκίας κινδυνεύει να δώσει στον Νετανιάχου την εικόνα ενός «απερίσκεπτου ηγέτη, έτοιμου να κάνει τα πάντα για να αγκιστρωθεί στην εξουσία», λέει η Gönül Tol.
Τονίζοντας ότι η τουρκική διάψευση είναι ένας τρόπος για την άμβλυνση της έντασης, προσθέτει ότι «ο Ερντογάν θα μπορούσε θαυμάσια να τραβήξει το σκοινί και να δηλώσει Θα επιτεθούμε, θα απαντήσουμε, αλλά δεν το κάνει».
Στην ιστορική τους διαδρομή, τα συμφέροντα της Τουρκίας στη Συρία επικεντρώνονταν πάντοτε στην αντιμετώπιση του κουρδικού αυτονομισμού, καθώς η βάση του εκτείνεται στις δύο χώρες.
Σήμερα, προτεραιότητα της Τουρκίας είναι η ανάκαμψη της συριακής οικονομίας, ώστε οι σύροι πρόσφυγες που έχουν καταφύγει στο τουρκικό έδαφος να μπορέσουν να επιστρέψουν, αλλά και η εξασφάλιση ενός σταθερού περιφερειακού συμμάχου απέναντι στο μπλοκ Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ στην ανατολική Μεσόγειο, λέει η Gönül Tol.
Η Άγκυρα υποστήριξε τον πρόεδρο της Συρίας Αχμαντ αλ-Σαρά, πρώην τζιχαντιστή και επικεφαλής του συνασπισμού των ένοπλων οργανώσεων που οδήγησε στην πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Άσαντ, τερματίζοντας τον 13ετή εμφύλιο πόλεμο.
Για τη Συρία, η πρόκληση είναι να πάψει να αποτελεί το θέατρο των συγκρούσεων των άλλων, λέει ο Maher Tamran, συγγραφέας και ερευνητής από τη Δαμασκό. «Θα πρέπει να επωφεληθεί από την τουρκοϊσραηλινή αντιπαλότητα για να ανακτήσει την κυριαρχία της».
