Μια αντίληψη εξουσίας που αγγίζει τα όρια της απόλυτης αυτοαναφοράς περιέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας ευθέως ότι στο διεθνές πεδίο δεν αναγνωρίζει δεσμεύσεις πέρα από τη δική του κρίση.
Σύμφωνα με τους New York Times, πρόκειται για την πιο ξεκάθαρη και απερίφραστη διατύπωση της πολιτικής του φιλοσοφίας μέχρι σήμερα.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε το βράδυ της Τετάρτης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ κλήθηκε να απαντήσει αν υπάρχουν θεσμικά ή νομικά όρια στην άσκηση της αμερικανικής ισχύος διεθνώς. Η απάντησή του ήταν αποκαλυπτική:
«Υπάρχει ένα μόνο όριο: η δική μου ηθική και ο τρόπος που σκέφτομαι. Αυτό και μόνο μπορεί να με σταματήσει».
Σε ερώτηση για το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες υποχρεούνται να τηρούν το διεθνές δίκαιο, απάντησε αρχικά καταφατικά, για να αναδιπλωθεί αμέσως μετά, διευκρινίζοντας πως η εφαρμογή του εξαρτάται από τη δική του κρίση.
«Όλα εξαρτώνται από το πώς το ερμηνεύει κανείς», ανέφερε, αποδίδοντας ουσιαστικά στον εαυτό του ρόλο τελικού κριτή.
Οι New York Times σχολιάζουν ότι η θέση αυτή συνιστά την πιο ειλικρινή παραδοχή μιας κοσμοθεωρίας που αντιμετωπίζει τη στρατιωτική, οικονομική και πολιτική ισχύ ως εργαλεία χωρίς εξωτερικούς περιορισμούς, με μοναδικό στόχο την εδραίωση της αμερικανικής υπεροχής.
Παρότι στο εσωτερικό παραδέχθηκε την ύπαρξη ορισμένων φραγμών, η πρακτική του δείχνει διαφορετικά: από την επιβολή πολιτικών αντιποίνων σε θεσμούς και αντιπάλους έως την ανάπτυξη της Εθνοφρουράς σε πόλεις χωρίς τη συναίνεση τοπικών αρχών.
Ο ίδιος μάλιστα δεν έκρυψε ότι αξιοποιεί συνειδητά τη φήμη του «απρόβλεπτου ηγέτη» και την ετοιμότητά του να προσφύγει άμεσα στη στρατιωτική δράση ως μέσο διπλωματικής πίεσης.
Ενδεικτικό του κλίματος ήταν και τηλεφώνημα που δέχθηκε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης από τον πρόεδρο της Κολομβίας Γκουστάβο Πέτρο, ο οποίος είχε εκφράσει ανοιχτά ανησυχία για αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή, μετά τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα.
«Η απειλή είναι πραγματική», είχε δηλώσει νωρίτερα ο Πέτρο, αναφερόμενος στις δηλώσεις Τραμπ.
Η επαφή αυτή εκλήφθηκε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα «εξαναγκαστικής διπλωματίας» και πραγματοποιήθηκε την ίδια ημέρα που ο Τραμπ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσαν την αποχώρηση των ΗΠΑ από πλήθος διεθνών οργανισμών πολυμερούς συνεργασίας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επικαλέστηκε ακόμη την επίθεση στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα, αλλά και τα σχέδιά του για τη Γροιλανδία — έδαφος της Δανίας και κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ.
Όταν κλήθηκε να απαντήσει αν για τον ίδιο προέχει η διατήρηση του ΝΑΤΟ ή η απόκτηση της Γροιλανδίας, απέφυγε σαφή τοποθέτηση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιλογών, ενώ τόνισε πως —κατά την εκτίμησή του— η Συμμαχία δεν μπορεί να υφίσταται χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες στον πυρήνα της.
Η εικόνα που αναδύεται, σημειώνουν αμερικανικές αναλύσεις, είναι αυτή ενός προέδρου που αντιλαμβάνεται το διεθνές σύστημα όχι ως πλέγμα κανόνων, αλλά ως πεδίο άσκησης βούλησης.
