Το στενό του Ορμούζ παραμένει το πιο κρίσιμο σημείο του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να ξεκαθαρίζουν το σαββατοκύριακο ότι θα μείνει κλειστό όσο η Ουάσιγκτον δεν αποδέχεται «όλους» τους όρους που θέτει η Τεχεράνη. Η στάση αυτή φαίνεται να απομακρύνει κάθε ελπίδα για γρήγορη αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.
Υποβαθμίζοντας τις ιρανικές απαιτήσεις, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είπε σε συνέντευξή του στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios χθες ότι οι ΗΠΑ παραμένουν «διακριτικές» και απλώς «παρατηρούν το Ιράν με τον καλπάζοντα πληθωρισμό του» και την οικονομία του σε «πολύ κακή κατάσταση», σε σημείο που, όπως είπε, υπάρχει κίνδυνος να μην μπορεί να πληρώνει μισθούς στους στρατιωτικούς του.
Οι ΗΠΑ επέβαλαν εκ νέου τον Ιούλιο αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο, ο οποίος, σύμφωνα με τον αμερικανό πρόεδρο, επιδείνωσε την οικονομική κρίση στο Ιράν.
«Θα φέρει αποτέλεσμα. Πάντα φέρνει αποτέλεσμα», υποστήριξε ο ρεπουμπλικάνος, που έχει διατυπώσει πολλές και συχνά αντιφατικές δηλώσεις για τον πόλεμο. «Είναι σαν παρτίδα σκακιού», πρόσθεσε.
Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκεται πλέον το στενό του Ορμούζ, το οποίο έχει κλείσει η Τεχεράνη και για το οποίο οι ισχυροί Φρουροί της Επανάστασης είπαν ότι το θεωρούν «θέατρο του πολέμου κι όχι μόνο θαλάσσια οδό».
«Η τρέχουσα στρατηγική μας είναι να διατηρήσουμε αυτό το στενό κλειστό ωσότου ο εχθρός να αποδεχτεί όλους τους όρους μας», ανέφεραν χαρακτηριστικά.
Πάνω ακόμη και από τα ζητήματα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας και των πυραύλων του Ιράν, τα οποία επικαλέστηκε –μεταξύ άλλων– όταν εξαπέλυε την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στα τέλη Φεβρουαρίου, το να ανοίξει ξανά αυτό το πέρασμα ζωτικής σημασίας για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων αποτελεί την προτεραιότητα υπ’ αριθμόν 1 για τον Ντόναλντ Τραμπ.
Τις τελευταίες ημέρες επαναλάμβανε ότι οι υποτιθέμενες διαπραγματεύσεις για αυτό πήγαιναν πολύ καλά και ότι το στενό θα άνοιγε άμεσα.
Όμως οι όροι που έθεσε προχθές Σάββατο η Τεχεράνη δείχνουν να οδηγούν σε νέο μπραντεφέρ: οι ΗΠΑ πρέπει να «βάλουν οριστικά τέλος στον πόλεμο και στην επιθετικότητα» εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του, μεταξύ αυτών στην Υεμένη και στο Ιράκ, να προχωρήσουν στην άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, στην άρση των οικονομικών κυρώσεων και να αποδεσμεύσουν «χωρίς όρους» τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.
Πολλά από αυτά τα ζητήματα περιλαμβάνονταν ήδη στο μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν οι πρόεδροι των δύο κρατών στα μέσα Ιουνίου και το οποίο, υποτίθεται, άνοιξε τον δρόμο για ευρύτερες διαπραγματεύσεις, ενώ επέτρεψε να ανοίξει για μερικές ημέρες το στενό και να υποχωρήσουν οι τιμές του πετρελαίου, προτού η διαδικασία εκτροχιαστεί.
Παρότι έχουν αποκαλυφθεί διαφωνίες ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ισραήλ στο πλαίσιο του πολέμου, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επέμεινε χθες στο θέμα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας του Ιράν, λέγοντας πως «με συμφωνία ή χωρίς», η Ισλαμική Δημοκρατία, ορκισμένος εχθρός του εβραϊκού κράτους, «δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα».
«Μισο-διαπραγματευόμαστε»
Διαψεύδοντας για ακόμη μια φορά ότι γίνονται διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον –όπως υποστηρίζει επανειλημμένα ο αμερικανός πρόεδρος– ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας μίλησε χθες για «ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω ενδιάμεσων».
«Δεν θα μιλούσα για διαπραγμάτευση. Θα μιλούσα για ανταλλαγή μηνυμάτων», ανέφερε ο Αμπάς Αραγτσί. Απέκλεισε επίσης κάθε συνέχιση των συνομιλιών όσο δεν σταματούν «οι αμερικανικές παραβιάσεις» της καταρχήν συμφωνίας, του λεγόμενου μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ.
Το Ιράν λέει πως δεν συνομιλεί παρά μόνο με το Ομάν, το σουλτανάτο στην άλλη πλευρά του Ορμούζ, για να καθοριστεί το μελλοντικό δρομολόγιο των πλοίων που θα περνούν από εκεί. Οι συνομιλίες αυτές βρίσκονται στην «τελική φάση» τους, επανέλαβε ο κ. Αραγτσί.
«Μισο-διαπραγματευόμαστε μαζί τους», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ στη συνέντευξή του στον Axios.
Η Τεχεράνη αρνείται την επιστροφή στο status quo ante, στην προπολεμική κατάσταση, και επιμένει να επιβάλει τέλη για παρεχόμενες υπηρεσίες στο Ορμούζ, παρά τη ρητή εναντίωση των ΗΠΑ.
Παύση των βομβαρδισμών
Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν σταματήσει εδώ και πάνω από μία εβδομάδα, όμως ο Ντόναλντ Τραμπ είχε θέσει ως προϋπόθεση για την αναστολή τους τη σύναψη «συμφωνίας» ώστε το στενό να ανοίξει «γρήγορα».
Σε άλλο μέτωπο του πολέμου, που μόλις ξανάνοιξε, το υεμενίτικο κίνημα Ανσαραλά, γνωστό επίσης με το επώνυμο της οικογένειας των ηγετών του, των Χούθι, ανακοίνωσε χθες Κυριακή ότι χτύπησε με drones διυλιστήριο της σαουδαραβικής ARAMCO στην Ερυθρά θάλασσα.
Το Ριάντ, που στηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη υεμενίτικη κυβέρνηση στον πόλεμο κατά των ανταρτών, ανακοίνωσε ότι πυρκαγιά –της οποίας την αιτία δεν ξεκαθάρισε– τέθηκε υπό έλεγχο επιτόπου.
Οι Χούθι εκτόξευσαν επίσης βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα εναντίον «στρατευμάτων του σαουδάραβα εχθρού και αποθήκες όπλων στην περιοχή όπου βρίσκεται η Μόκα», λιμάνι στη νότια Υεμένη· σύμφωνα με ιατρική πηγή, τουλάχιστον 11 άνθρωποι σκοτώθηκαν, στρατιωτικοί και άμαχοι.
Ύστερα από τέσσερα χρόνια σχετικής ηρεμίας, οι εχθροπραξίες ξανάρχισαν τον Ιούλιο, καθώς άνοιξε νέο κεφάλαιο στην περιφερειακή ανάφλεξη μετά τον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου.
Οι Χούθι ανακοίνωσαν στη συνέχεια αποκλεισμό των σαουδαραβικών πλοίων και λιμανιών στην Ερυθρά θάλασσα, η οποία απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη σημασία για το εμπόριο υδρογονανθράκων μετά την παράλυση του Ορμούζ. Έπληξαν επίσης επανειλημμένα το σουνιτικό βασίλειο, για πρώτη φορά έπειτα από την κατάπαυση του πυρός που είχε διαπραγματευτεί ο ΟΗΕ το 2022 και τηρούνταν, παρότι τυπικά η ισχύς της είχε εκπνεύσει.
Η Σαουδική Αραβία, σύμμαχος των ΗΠΑ, που είχε βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου, υπέγραψε την Παρασκευή συμφωνία με το Πακιστάν και την Τουρκία που προβλέπει αμοιβαία άμυνα.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
