Στις αρχές Σεπτεμβρίου Αμερικανοί αξιωματούχοι σε Ιερουσαλήμ και Ουάσινγκτον ετοίμασαν προσχέδιο ανακοίνωσης για εμπάργκο στα προϊόντα από τους ισραηλινούς οικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, το οποίο θα αποδιδόταν στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Η ανακοίνωση, όμως, δεν δημοσιεύθηκε ποτέ.
Την πρωτοβουλία για το έγγραφο, με ημερομηνία 8 Σεπτεμβρίου και μέχρι τώρα άγνωστη ύπαρξη, είχε ο Ντέιβιντ Μίλστιν, βοηθός του Αμερικανού πρεσβευτή στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι. Στο κείμενο ο Ρούμπιο χαρακτήριζε τις ενέργειες της Βρετανίας, της Γαλλίας και του Καναδά εχθρικά μέτρα εις βάρος του Ισραήλ που τροφοδοτούν τον αντισημιτισμό.
«Οι τακτικές αυτές αντλούν απαράδεκτα στοιχεία από τη στρατηγική του αντισημιτικού κινήματος μποϊκοτάζ, αποεπένδυσης και κυρώσεων», ανέφερε το προσχέδιο του εγγράφου, το οποίο είδε το Reuters.
Σύμφωνα με τρεις ανθρώπους που γνωρίζουν την υπόθεση και ζήτησαν να παραμείνουν ανώνυμοι, η ανακοίνωση δεν είχε τη στήριξη του Λευκού Οίκου και ανώτερων στελεχών του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Αντίθετα, μιλώντας σε δημοσιογράφους στις 8 Σεπτεμβρίου, ο Ρούμπιο απέφυγε να επικρίνει ξεκάθαρα την απόφαση ή κάποια από τις τρεις χώρες. «Προφανώς δεν θα κάνουμε αυτό που έκανε η Βρετανία. Είδαμε την ανακοίνωσή τους σήμερα, αλλά δεν έχω να κάνω κάποιο σχόλιο αυτή τη στιγμή», είπε ο Αμερικανός υπουργός.
Το περιστατικό δείχνει ένα ολοένα και μεγαλύτερο χάσμα ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και τους ανώτερους Αμερικανούς διπλωμάτες στο Ισραήλ, με φόντο την αντίδραση της Ουάσινγκτον στην επέκταση των εβραϊκών οικισμών επί της κυβέρνησης του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Αναδεικνύει επίσης ένα αυξανόμενο ιδεολογικό ρήγμα μέσα στην αμερικανική δεξιά για τη στήριξη προς το Ισραήλ, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι νεότεροι Ρεπουμπλικάνοι διαμορφώνουν όλο και πιο αρνητική άποψη για τον στενότερο σύμμαχο της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή.
Νωρίτερα φέτος, ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την αντίθεσή του στην επέκταση των οικισμών, που αποτελεί πηγή έντασης με τους Άραβες γείτονες του Ισραήλ, όμως η κυβέρνησή του έχει ασκήσει πολύ μικρή πίεση στο Ισραήλ για να αλλάξει πολιτική.
Αυτό τον έχει φέρει κατά καιρούς σε αντιπαράθεση με τον Χάκαμπι, έναν Βαπτιστή ιερέα και ένθερμο υποστηρικτή των εποικισμών, ο οποίος αποκαλεί τη Δυτική Όχθη με τη βιβλική ονομασία «Ιουδαία και Σαμάρεια» – όρο που χρησιμοποιεί η ισραηλινή κυβέρνηση, αλλά δεν έχει υιοθετήσει επίσημα η κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Ο Μίλστιν είχε ταχθεί πέρυσι υπέρ της επιβολής αμερικανικών κυρώσεων σε ολόκληρο το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ώστε να πειστεί να αποσύρει τις κατηγορίες του για εγκλήματα πολέμου εις βάρος του Νετανιάχου – μέτρο που η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει υιοθετήσει ακόμη.
Απαντώντας σε ερώτηση του Reuters, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος είπε ότι το προσχέδιο της ανακοίνωσης δεν είχε συνταχθεί σε συνεργασία με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ή τον Λευκό Οίκο.
Η αμερικανική πρεσβεία στο Ισραήλ παρέπεμψε στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ όταν ρωτήθηκε σχετικά, ενώ ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε.
Υπό αμφισβήτηση η υποστήριξη του Ισραήλ από τους Αμερικανούς
Η στήριξη των Αμερικανών προς το Ισραήλ έχει υποχωρήσει μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα το 2023, κυρίως μεταξύ των Δημοκρατικών. Δημοσκόπηση του πανεπιστημίου Quinnipiac τον Ιούνιο έδειξε ότι το 48% των ψηφοφόρων και το 66% των Δημοκρατικών πιστεύουν πως οι ΗΠΑ παρέχουν υπερβολική στήριξη στο Ισραήλ – ποσοστά αυξημένα από το 16% και το 20% που είχαν καταγραφεί όταν τέθηκε για πρώτη φορά το ερώτημα το 2017.
Παρότι η μεγάλη πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών άνω των 50 ετών βλέπει θετικά το Ισραήλ, οι νεότεροι συντηρητικοί Αμερικανοί έχουν γίνει πιο επικριτικοί, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Pew Research Center στα τέλη Μαρτίου. Το 57% των Ρεπουμπλικανών ηλικίας 18-49 ετών έχουν αρνητική άποψη για το Ισραήλ, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 50% πέρυσι.
Τον Δεκέμβριο ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι δεν συμφωνεί απολύτως με τον Νετανιάχου στο ζήτημα της Δυτικής Όχθης, μετά τη συνάντηση των δύο ανδρών. Τον Σεπτέμβριο είχε ήδη προειδοποιήσει ότι δεν θα επιτρέψει στο Ισραήλ να προσαρτήσει αυτό το παλαιστινιακό έδαφος.
Το Ισραήλ κατέλαβε τη Δυτική Όχθη το 1967 και έχει δημιουργήσει εκεί οικισμούς που ο ΟΗΕ και οι περισσότερες χώρες θεωρούν παράνομους βάσει του διεθνούς δικαίου. Παράλληλα, η βία των Ισραηλινών εποίκων στη Δυτική Όχθη έχει αυξηθεί κατακόρυφα μετά την πρωτοφανή επίθεση της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023, που αποτέλεσε έναυσμα για τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας, με σχεδόν καθημερινές επιδρομές σε χωριά, εκφοβισμούς και παρενοχλήσεις σε βάρος Παλαιστινίων.
Ο Χάκαμπι έχει καταδικάσει δημόσια τη βία και έχει ζητήσει να διωχθούν ποινικά οι υπεύθυνοι, ενώ έχει χαρακτηρίσει μειονότητα τους βίαιους εποίκους, υποστηρίζοντας ότι δεν εκπροσωπούν όλη την κοινότητα.
Εκτός της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, που έχει καταληφθεί και προσαρτηθεί από το Ισραήλ, περισσότεροι από 500.000 Ισραηλινοί έποικοι ζουν σε οικισμούς στη Δυτική Όχθη ανάμεσα σε περίπου τρία εκατομμύρια Παλαιστινίους.
ΕΜ
