Γεραπετρίτης – Φιντάν: Χαμηλοί τόνοι στις Βρυξέλλες, αλλά το καλώδιο και η «Γαλάζια Πατρίδα» παραμένουν αγκάθια
(ΓΡ ΤΥΠΟΥ ΥΠ. ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ/EUROKINISSI)

Γεραπετρίτης – Φιντάν: Χαμηλοί τόνοι στις Βρυξέλλες, αλλά το καλώδιο και η «Γαλάζια Πατρίδα» παραμένουν αγκάθια

Σε καλό κλίμα, αλλά χωρίς να γεφυρωθούν οι ουσιαστικές διαφωνίες μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες η συνάντηση του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Χακάν Φιντάν.

Η συζήτηση, διάρκειας περίπου μισής ώρας, έγινε λίγες ημέρες μετά το διπλωματικό μπρα ντε φερ και την ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω ασυρμάτου νότια της Κάσου, με βασικό ζητούμενο τη διατήρηση ανοιχτών των διαύλων επικοινωνίας και την αποφυγή νέας κλιμάκωσης.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν δύο ζητήματα που έχουν επαναφέρει την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις: οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών κράτησε χαμηλούς τόνους, παρά τις δημόσιες τοποθετήσεις της Άγκυρας και την ανταλλαγή NAVTEX των προηγούμενων ημερών.

Η εικόνα που αποκόμισε η ελληνική πλευρά είναι ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, να μετατρέψει την υπόθεση του καλωδίου σε νέα ελληνοτουρκική κρίση. Η στάση αυτή αποτυπώθηκε και στην αντίδρασή της κατά την είσοδο του γαλλικού ερευνητικού πλοίου στα διεθνή ύδατα, όταν δεν υπήρξε ουσιαστική κλιμάκωση επί του πεδίου.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης επανέλαβε στον ομόλογό του ότι οι εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου πρέπει να ολοκληρωθούν απρόσκοπτα και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι πρόκειται για έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και σημασίας. Οι δύο υπουργοί συμφώνησαν, σύμφωνα με ελληνικές διπλωματικές πηγές, στην ανάγκη διασφάλισης της ασφάλειας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, που συνδέονται άμεσα με την ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια.

Από την πλευρά του, ο Χακάν Φιντάν απέφυγε να δεσμευτεί για τη στάση που θα τηρήσει η Τουρκία στη συνέχεια των ερευνών. Η συγκρατημένη αντίδρασή του, πάντως, δεν συνοδεύτηκε από κάποια ένδειξη ότι η Άγκυρα σχεδιάζει άμεση κλιμάκωση.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η επόμενη κίνηση της Άγκυρας

Στη συνάντηση τέθηκε και το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου, με τον Έλληνα υπουργό να επαναλαμβάνει ότι αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε, σύμφωνα με διπλωματική πηγή, η αντίδραση του Χακάν Φιντάν, ο οποίος φέρεται να εξέφρασε απορία για την έκταση της διεθνούς κινητοποίησης της Αθήνας μετά την κύρωση του μνημονίου.

Η Τουρκία θεωρεί ότι το συγκεκριμένο κείμενο μπορεί να παράγει αποτελέσματα ήδη από την υπογραφή του, ανεξάρτητα από την κύρωσή του. Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, επιμένει στη θέση ότι πρόκειται για ανυπόστατη συμφωνία, η οποία δεν δημιουργεί έννομα αποτελέσματα.

Πέρα από τις γνωστές διαφωνίες, η συζήτηση στις Βρυξέλλες έδωσε στην Αθήνα τη δυνατότητα να αποτιμήσει τις προθέσεις της Άγκυρας και σε σχέση με το επόμενο πιθανό σημείο τριβής: το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Με τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία η Τουρκία αναμένεται να επιχειρήσει να προσδώσει νομοθετική υπόσταση στις διεκδικήσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες διπλωματικές πηγές, από τη συνάντηση δεν προέκυψε η εκτίμηση ότι η Άγκυρα σκοπεύει να προχωρήσει άμεσα στην κατάθεση του νομοσχεδίου. Η Αθήνα, πάντως, προετοιμάζεται να απαντήσει αναλόγως, καθώς η συγκεκριμένη κίνηση ενδέχεται να προκαλέσει νέο κύκλο αντιπαράθεσης, εφόσον προχωρήσει.

Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο και η επόμενη δοκιμασία

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην επανέναρξη των ερευνών για το καλώδιο. Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo έχει επιστρέψει μετά τις εργασίες βυθομέτρησης και αναμένεται να αποπλεύσει εκ νέου, έπειτα από τις αλλαγές στο πλήρωμά του. Σύμφωνα με τις διπλωματικές πληροφορίες, σε διάστημα μεγαλύτερο της μίας εβδομάδας αναμένεται να εισέλθει στην κυπριακή υφαλοκρηπίδα, συνεχίζοντας τις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Τουρκία θα διατηρήσει την έως τώρα συγκρατημένη στάση της ή εάν θα επιχειρήσει να παρέμβει πιο ενεργά στη νέα φάση των ερευνών. Η Άγκυρα έχει ήδη εκδώσει NAVTEX, προβάλλοντας τις δικές της διεκδικήσεις και υποστηρίζοντας ότι οι εργασίες πραγματοποιούνται με τη συγκατάθεσή της. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι κινήσεις του γαλλικού πλοίου δεν έχουν προκαλέσει ουσιαστική αντίδραση επί του πεδίου.

Η διατήρηση ή όχι της αποκλιμάκωσης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις γύρω από το καλώδιο. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι ακόμη και ένα περιστατικό περιορισμένης πρακτικής σημασίας, όπως η δημοσιοποίηση κάποιου υπηρεσιακού εγγράφου ή ένα μεμονωμένο συμβάν κατά τη διάρκεια των εργασιών, θα μπορούσε να αποκτήσει μεγαλύτερες πολιτικές διαστάσεις, εφόσον αξιοποιηθεί από τις δύο πλευρές. Σε ένα ήδη φορτισμένο κλίμα, η πολιτική διαχείριση μιας εξέλιξης μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα περιθώρια διπλωματικών χειρισμών.

Στην Κύπρο ο Μητσοτάκης την Τετάρτη

Μέσα σε αυτό το διπλωματικό περιβάλλον, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Κύπρο, την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου. Ο πρωθυπουργός θα μεταβεί στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου θα έχει προηγηθεί σύσκεψη υπουργών των δύο χωρών στο πλαίσιο της 4ης Διακυβερνητικής Διάσκεψης. Στη συνέχεια θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, ενώ περίπου στις 12:30 οι δύο ηγέτες θα προχωρήσουν σε κοινές δηλώσεις.

Το ταξίδι εντάσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των εξελίξεων και η στάση της Τουρκίας παραμένει καθοριστικός παράγοντας για τη συνέχεια του έργου.

Το διπλωματικό πρόγραμμα του πρωθυπουργού περιλαμβάνει ακόμη τη συμμετοχή του, την Πέμπτη, στη Σύνοδο της Συμμαχίας των Προθύμων για την Ουκρανία στο Βερολίνο, καθώς και ομιλία την Παρασκευή σε εκδήλωση της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΕΛΚ, με θέμα τη στρατηγική σημασία της ναυτιλίας σε ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Loading

Play