Από την υπόσχεση ότι θα γίνει ο πρόεδρος που θα σταματήσει τους πολέμους, στις απειλές για αφανισμό του Ιράν και στις πιέσεις προς την Ουκρανία να αποδεχθεί μια συμφωνία με τη Ρωσία.
Η δεύτερη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ εξελίχθηκε πολύ διαφορετικά από την εικόνα του ειρηνοποιού που είχε καλλιεργήσει προεκλογικά. Τώρα, όμως, μετά τη βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να αλλάζει τόνο, επιχειρώντας να εμφανιστεί ξανά ως ο ηγέτης που μπορεί να βάλει τέλος στις πολεμικές συγκρούσεις.
Η χρονική συγκυρία δεν περνά απαρατήρητη. Οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, σε μια αναμέτρηση που ανέδειξε τη δυσαρέσκεια των Αμερικανών για την οικονομία, το αυξημένο κόστος ζωής και τον πόλεμο στο Ιράν. Και λίγες μόλις ημέρες μετά την εκλογική ήττα, ο Τραμπ άρχισε να μιλά για το ουσιαστικό τέλος της στρατιωτικής σύγκρουσης με την Τεχεράνη, ενώ επανέφερε στο προσκήνιο τη διπλωματική προσπάθεια για την Ουκρανία.
Το ερώτημα είναι εάν πρόκειται για πραγματική αλλαγή στρατηγικής ή για έναν πολιτικό ελιγμό ενός προέδρου που αντιλαμβάνεται ότι η πολεμική κλιμάκωση και οι οικονομικές της συνέπειες κοστίζουν πλέον στο ίδιο του το κόμμα.
Από τον «πρόεδρο της ειρήνης» στις απειλές για αφανισμό του Ιράν
Το αφήγημα της ειρήνης αποτέλεσε έναν από τους βασικούς πυλώνες της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ το 2024. Υποσχόταν ότι η επιστροφή του στον Λευκό Οίκο θα έβαζε τέλος στις διεθνείς συγκρούσεις, με χαρακτηριστικότερη τη δέσμευσή του ότι θα τερμάτιζε τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας μέσα σε 24 ώρες. Παρουσίαζε, μάλιστα, τον εαυτό του ως τον ηγέτη που θα αποκαθιστούσε την αμερικανική ισχύ χωρίς να εμπλέξει τη χώρα σε νέους πολέμους.
Στους πρώτους μήνες της δεύτερης θητείας του, η εικόνα αυτή έμοιαζε να ενισχύεται. Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα, τον Οκτώβριο του 2025, αποτέλεσε σημαντική διπλωματική εξέλιξη, την οποία ο ίδιος αξιοποίησε επικοινωνιακά. Τον Ιανουάριο του 2026, ακολούθησε η αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, με τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.
Ωστόσο, το Ουκρανικό παρέμενε άλυτο, παρά τις διαβεβαιώσεις του για μια γρήγορη συμφωνία. Οι πιέσεις προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, η συχνά ευνοϊκότερη αντιμετώπιση των ρωσικών θέσεων και η απουσία ουσιαστικής προόδου στις διαπραγματεύσεις απείχαν αισθητά από τις προεκλογικές του υποσχέσεις.
Την ίδια στιγμή, δεν ικανοποιήθηκε ούτε η προσωπική του επιθυμία να συνδέσει το όνομά του με το Νόμπελ Ειρήνης. Το 2025 το βραβείο απονεμήθηκε στη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, επικεφαλής της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας. Τον Ιανουάριο του 2026, η Ματσάδο παρέδωσε στον Τραμπ το χρυσό μετάλλιο του βραβείου, υποστηρίζοντας ότι του άξιζε η διάκριση, χωρίς φυσικά να μεταβιβαστεί ο τίτλος του βραβευμένου.
Ακολούθησε η στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν, από τις 28 Φεβρουαρίου 2026, η οποία ανέτρεψε οριστικά την εικόνα του ειρηνοποιού. Ο Τραμπ δεν περιορίστηκε στην υπεράσπιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά προχώρησε σε πρωτοφανείς απειλές. Στις 7 Απριλίου, με ανάρτησή του στο Truth Social, προειδοποίησε ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε», εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία με την Τεχεράνη.
Οι απειλές για πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, γέφυρες και κρίσιμες υποδομές του Ιράν προκάλεσαν διεθνείς αντιδράσεις και έθεσαν σοβαρά ζητήματα νομιμότητας υπό το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Ο πρόεδρος που είχε υποσχεθεί ότι θα κρατήσει τις ΗΠΑ μακριά από νέους πολέμους απειλούσε πλέον με καταστροφή ολόκληρης χώρας.
Η εκλογική ήττα και τα πρώτα σημάδια αναδίπλωσης
Η πολεμική εμπλοκή στο Ιράν είχε, όμως, και άμεσο οικονομικό κόστος. Η άνοδος των τιμών των καυσίμων και η γενικότερη επιβάρυνση του κόστους ζωής ενίσχυσαν τη δυσαρέσκεια των Αμερικανών.
Στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026, οι Ρεπουμπλικανοί υπέστησαν βαριά ήττα, με τους Δημοκρατικούς να εξασφαλίζουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας. Το αποτέλεσμα αποτέλεσε ένα ισχυρό μήνυμα προς τον Λευκό Οίκο, καθώς η οικονομία, η ακρίβεια και ο πόλεμος στο Ιράν βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκλογικής αναμέτρησης.
Ο Τραμπ επιχείρησε αρχικά να υποβαθμίσει την προσωπική του ευθύνη, υποστηρίζοντας ότι ένας από τους λόγους της ήττας ήταν πως ο ίδιος δεν βρισκόταν στο ψηφοδέλτιο. Ωστόσο, στη συνέντευξή του στην εκπομπή «60 Minutes» του CBS News προχώρησε σε ορισμένες αξιοσημείωτες παραδοχές.
Αναγνώρισε ότι η μεταναστευτική πολιτική του υπήρξε υπερβολικά αυστηρή, παραδεχόμενος ότι μεταξύ των ανθρώπων που απελάθηκαν βρίσκονταν και εργαζόμενοι με σταθερή απασχόληση, χωρίς άλλα αδικήματα πέρα από την παράνομη είσοδό τους στη χώρα.
«Νομίζω ότι ήταν πολύ σκληρή», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεννόησης με τους Δημοκρατικούς για διαφορετική προσέγγιση στο μεταναστευτικό.
Η παραδοχή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι μαζικές απελάσεις και η αντιμεταναστευτική ρητορική αποτέλεσαν κεντρικά στοιχεία της πολιτικής του ταυτότητας. Μετά την εκλογική ήττα, όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται διατεθειμένος να αναζητήσει συμβιβασμούς ακόμη και σε ζητήματα που μέχρι πρότινος αποτελούσαν κόκκινες γραμμές για την κυβέρνησή του.
Το Ιράν «τελείωσε» για τον Τραμπ – Από τις απειλές στη διπλωματία
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η μεταστροφή του στη Μέση Ανατολή. Λίγες ημέρες μετά τις εκλογές, ο Τραμπ άρχισε να εκπέμπει διαφορετικά μηνύματα για την πορεία του πολέμου, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο τις απειλές για νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, μετά τη συνάντησή του στον Λευκό Οίκο με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, δήλωσε ότι η στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν έχει ουσιαστικά τελειώσει.
«Το Ιράν στρατιωτικά έχει ουσιαστικά τελειώσει. Απλώς διατηρούμε το status quo», ανέφερε, προσθέτοντας ότι δεν θεωρεί απαραίτητη την ανάληψη νέας στρατιωτικής δράσης. Παράλληλα, εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία των διαπραγματεύσεων, εκτιμώντας ότι ο τερματισμός της σύγκρουσης μπορεί να επιτευχθεί σχετικά σύντομα.
I had an excellent conversation with Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, the Prime Minister of Qatar, wherein much was discussed with respect to the Islamic Republic of Iran. Most importantly, Qatar, Saudi Arabia, UAE, Bahrain, Kuwait, and others, would prefer the status quo, in other words, a continuation of the Greatest Naval Blockade in History, and the new Operation Iron Gate — Therefore, Land and Sea. All have agreed that Iran cannot have a Nuclear Weapon — That is non-negotiable! Should there be any change with respect to developments in the Middle East, the United States of America is “locked and loaded” and ready to go. At this point, however, that seems to be quite unlikely. Israel, and the entire Middle East, are protected from Iranian danger and threats. We are seeing positive momentum toward an end to this Conflict, and will ensure that America’s interests are at all times protected. At the conclusion of this Military Engagement, the American People, and the World, will be far safer and more secure. President DONALD J. TRUMP ( TS: Nov 9 2026, 4:29 PM ET )
— Commentary Donald J. Trump Truth Social Posts On X (@TrumpTruthOnX) November 9, 2026
Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι η Ουάσιγκτον εγκαταλείπει τη στρατιωτική πίεση. Ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε ετοιμότητα, ενώ εξακολουθεί να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων πληγμάτων, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία που θα αποκλείει την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.
Η συνάντηση με τον Καταριανό πρωθυπουργό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ντόχα διαδραματίζει διαμεσολαβητικό ρόλο στις επαφές των δύο πλευρών. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι τα αραβικά κράτη του Κόλπου προτιμούν τη διατήρηση της σημερινής κατάστασης αντί μιας νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Το γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αναζητά πλέον διπλωματική διέξοδο, ενώ πριν από λίγες εβδομάδες απειλούσε με ολοκληρωτική καταστροφή ιρανικών υποδομών, αποτυπώνει την αλλαγή τόνου στον Λευκό Οίκο.
Το Ουκρανικό επιστρέφει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων
Ανάλογη κινητικότητα καταγράφεται και στο Ουκρανικό, ένα μέτωπο στο οποίο ο Τραμπ δεν κατάφερε να εκπληρώσει την πιο χαρακτηριστική προεκλογική του υπόσχεση. Ο πόλεμος συνεχίζεται για περισσότερα από τέσσερα χρόνια, ενώ οι αμερικανικές προσπάθειες δεν έχουν καταφέρει να γεφυρώσουν τις μεγάλες διαφορές μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.
Η Ουάσιγκτον είχε ασκήσει επανειλημμένα πιέσεις στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για την αποδοχή ενός συμβιβασμού, την ώρα που ο Βλαντίμιρ Πούτιν διατηρούσε τις εδαφικές του διεκδικήσεις. Η στάση αυτή είχε προκαλέσει προβληματισμό στην Ευρώπη, καθώς υπήρχαν φόβοι για μια συμφωνία μεταξύ Τραμπ και Πούτιν χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των Ευρωπαίων.
Τώρα καταγράφεται νέα προσπάθεια επανεκκίνησης των συνομιλιών. Στο Άμπου Ντάμπι πραγματοποιούνται τριμερείς επαφές μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας, με τη συμμετοχή των Αμερικανών απεσταλμένων Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ. Πρόκειται για την πρώτη συνάντηση των δύο εμπόλεμων πλευρών από τον Φεβρουάριο, καθώς οι διαπραγματεύσεις είχαν ουσιαστικά παγώσει, με την Ουάσιγκτον να στρέφει την προσοχή της στον πόλεμο με το Ιράν.
Ο Ζελένσκι εμφανίστηκε ικανοποιημένος από ορισμένες αλλαγές στην προσέγγιση των Αμερικανών διαπραγματευτών, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η προοπτική συμμετοχής των Ευρωπαίων στη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ασφαλείας για την ήπειρο.
Οι διαφορές, ωστόσο, παραμένουν μεγάλες. Η Μόσχα επιμένει στις εδαφικές της απαιτήσεις, ενώ το Κίεβο ζητά εγγυήσεις ασφαλείας και δεν αποδέχεται την παραχώρηση εδαφών που υπερασπίζεται στρατιωτικά. Οι πρώτες συνομιλίες ολοκληρώθηκαν χωρίς ουσιαστική συμφωνία, με τις επαφές να συνεχίζονται.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο γεγονός ότι ο Τραμπ επανέρχεται στη διπλωματία, την ώρα που η νέα πολιτική πραγματικότητα στο εσωτερικό των ΗΠΑ περιορίζει τα περιθώρια μονομερών κινήσεων.
Φιλειρηνική στροφή ή πολιτικός τακτικισμός;
Η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών φαίνεται να λειτουργεί ως προειδοποιητικό καμπανάκι για τον Τραμπ. Η απώλεια του ελέγχου και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου σημαίνει ότι από το 2027 θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια πολύ δυσκολότερη πολιτική πραγματικότητα. Οι Δημοκρατικοί θα έχουν πλέον αυξημένες δυνατότητες κοινοβουλευτικού ελέγχου και θα μπορούν να δυσκολεύουν την προώθηση των κυβερνητικών πρωτοβουλιών.
Παράλληλα, ο πόλεμος στο Ιράν αποδείχθηκε πολύ πιο σύνθετος από μια σύντομη στρατιωτική επιχείρηση, ενώ οι οικονομικές του συνέπειες μεταφέρονται άμεσα στην καθημερινότητα των Αμερικανών. Αυτό αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα για έναν πρόεδρο που είχε επενδύσει στην υπόσχεση ότι θα κάνει τη ζωή των πολιτών οικονομικά ευκολότερη και θα σταματήσει τις πολεμικές περιπέτειες των ΗΠΑ.
Η επιστροφή στη ρητορική της ειρήνης, επομένως, δεν μπορεί να εξεταστεί ανεξάρτητα από το εκλογικό αποτέλεσμα. Ο Τραμπ γνωρίζει ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος, με αυξανόμενο οικονομικό κόστος και χωρίς ξεκάθαρη διέξοδο, μπορεί να υπονομεύσει ακόμη περισσότερο τη δημοτικότητά του και να δυσκολέψει την υπόλοιπη προεδρική του θητεία.
Βέβαια, δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι εγκαταλείπει συνολικά τη στρατηγική της στρατιωτικής πίεσης. Οι απειλές προς την Τεχεράνη παραμένουν, οι αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονται σε ετοιμότητα και οι διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία δεν έχουν οδηγήσει σε συμφωνία. Ακόμη και στο μεταναστευτικό, όπου αναγνώρισε ότι η πολιτική του ήταν υπερβολικά αυστηρή, η επιλογή του Στίβεν Μίλερ για τη θέση του προσωπάρχη του Λευκού Οίκου δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο θα υπάρξει πραγματική αλλαγή πορείας.
Ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο υποσχόμενος ότι θα είναι ο πρόεδρος που θα σταματήσει τους πολέμους. Στη συνέχεια, βρέθηκε να απειλεί με ολοκληρωτική καταστροφή, να συγκρούεται διπλωματικά με συμμάχους και να αδυνατεί να δώσει λύση στο Ουκρανικό. Τώρα, μετά την εκλογική ήττα, θυμάται ξανά την ειρήνη;
