Ένα συνολικό σχέδιο οικονομικής και παραγωγικής ανασυγκρότησης, με ορίζοντα τετραετίας αλλά με βλέμμα στη διαμόρφωση της Ελλάδας της επόμενης δεκαετίας, παρουσίασε από τη Θεσσαλονίκη ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, Αλέξης Τσίπρας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στη ΔΕΘ — Δείτε το videoΑπό το Porto Palace, μπροστά σε ένα κατάμεστο ακροατήριο, ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε να δώσει σαφές πολιτικό και οικονομικό στίγμα στην ΕΛ.Α.Σ., παρουσιάζοντας ένα πρόγραμμα που, όπως υποστήριξε, δεν αποτελεί απλώς έναν κατάλογο παροχών, αλλά ένα διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης και παραγωγής για τη χώρα.
Ο ίδιος συμπύκνωσε το σχέδιο σε τρεις φράσεις: «Να παράγουμε περισσότερο. Να μοιραζόμαστε δικαιότερα. Να ζούμε καλύτερα».
Το πρόγραμμα, σύμφωνα με την παρουσίαση, περιλαμβάνει παρεμβάσεις ύψους 7,39 δισ. ευρώ στην τετραετία και εκτείνεται από τη φορολογία, τους μισθούς και την ακρίβεια μέχρι την Παιδεία, την Υγεία, τη στέγαση, την ενέργεια, την παραγωγή και την περιφερειακή ανάπτυξη.
«Μήπως πρέπει να ζητάω την άδεια του πρωθυπουργού;»
Η πολιτική διάσταση της ομιλίας φάνηκε ήδη από τα πρώτα λεπτά.
Ο Αλέξης Τσίπρας σχολίασε με αιχμηρό τρόπο τη συζήτηση που είχε προηγηθεί σχετικά με τον χρόνο παρουσίασης του προγράμματός του, με δεδομένη την επικείμενη ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ.
«Κάθε φορά που θα ανεβαίνω στη Θεσσαλονίκη, θα παίρνω την άδεια του πρωθυπουργού για το πότε θέλει να μιλάω, πριν ή μετά από εκείνον», ανέφερε χαρακτηριστικά, θέτοντας από την αρχή το πολιτικό πλαίσιο της εμφάνισής του.
Στο ίδιο μέτωπο εντάχθηκε και η επίθεση για την κριτική που είχε ασκηθεί πριν ακόμη παρουσιαστεί το πρόγραμμα, με την κυβέρνηση να το χαρακτηρίζει, σύμφωνα με τον ίδιο, υπερκοστολογημένο.
Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. απάντησε ότι εκείνοι που ασκούν την κριτική είναι οι ίδιοι που «χρεοκόπησαν τη χώρα» και τα κόμματά τους, υπενθυμίζοντας τη διαχείριση της δικής του κυβερνητικής περιόδου.
«Εμείς βγάλαμε τη χώρα από τα Μνημόνια, ρυθμίσαμε το χρέος και αφήσαμε 37 δισ. στα Ταμεία», ανέφερε, για να προσθέσει με νόημα: «Κάποτε θα κοστολογηθούν και οι κοστολογητές».
«Δεν ζητάμε μια ακόμη κυβερνητική εναλλαγή»
Πίσω από τις επιμέρους εξαγγελίες, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να παρουσιάσει ένα διαφορετικό συνολικό αφήγημα για την οικονομία.
Κατά την ανάλυσή του, η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει μόνο το πρόβλημα του ύψους των μισθών ή της ακρίβειας, αλλά ένα βαθύτερο ζήτημα παραγωγικού μοντέλου.
Όπως υποστήριξε, η χώρα εξακολουθεί να βασίζεται υπερβολικά στην κατανάλωση, στις εισαγωγές και στο real estate, την ώρα που η παραγωγική της βάση παραμένει περιορισμένη. Η αύξηση του ΑΕΠ, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν αρκεί όταν δεν μεταφράζεται σε καλύτερο εισόδημα, περισσότερες παραγωγικές θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη κοινωνική ασφάλεια.
Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. χαρακτήρισε τα επτά χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ «μεγάλη χαμένη ευκαιρία», υποστηρίζοντας πως η κυβέρνηση είχε χρόνο, πολιτική σταθερότητα και πρόσβαση σε σημαντικούς ευρωπαϊκούς πόρους.
Το ερώτημα που έθεσε ήταν πολιτικό αλλά και καθημερινό: «Ζούμε καλύτερα απ’ ό,τι ζούσαμε το 2019;»
Η δική του απάντηση ήταν αρνητική.
Και ως αντίδοτο πρόταξε αυτό που χαρακτήρισε «Ηθική Επανάσταση», με τρεις λέξεις να επανέρχονται ως κεντρικός άξονας: «Διαφάνεια. Έλεγχος. Λογοδοσία».
Στο ίδιο πλαίσιο εντάχθηκε και η έννοια του «Νέου Πατριωτισμού», ο οποίος, όπως τον περιέγραψε, δεν συνδέεται μόνο με την εθνική ισχύ αλλά με την ικανότητα της χώρας να παράγει, να προστατεύει τους πολίτες της και να μειώνει τις ανισότητες τόσο απέναντι στην υπόλοιπη Ευρώπη όσο και στο εσωτερικό της.
Η «Πατριωτική Εισφορά» του ισχυρότερου 1%
Στο φορολογικό σκέλος, κεντρική θέση κατέλαβε η πρόταση για «Πατριωτική Εισφορά» στο ισχυρότερο 1% της κοινωνίας.
Η πρόταση προβλέπει εισφορά 1 ευρώ για κάθε 100 ευρώ καθαρής περιουσίας, με αντικατάσταση άλλων γενικών επιβαρύνσεων που αφορούν την ίδια περιουσία.
«Ένα τοις εκατό στο ισχυρότερο ένα τοις εκατό. Για το εκατό τοις εκατό της κοινωνίας», ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας, χαρακτηρίζοντάς την «όρο κοινωνικής συνοχής», «πράξη ευθύνης» και «πατριωτικό καθήκον».
Παράλληλα, ανακοίνωσε:
- διπλασιασμό της έκπτωσης φόρου για οικογένειες με παιδιά,
- κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για κάθε επιχείρηση,
- κατάργηση της προκαταβολής φόρου για ατομικές επιχειρήσεις,
- μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα,
- προοδευτική φορολόγηση των μερισμάτων,
- αυξημένη φορολόγηση ακινήτων νομικών προσώπων που παραμένουν κλειστά ως επενδυτικά στοιχεία,
- αποτελεσματικότερη φορολόγηση των τυχερών παιχνιδιών,
- κατάργηση «προκλητικών φοροαπαλλαγών» για τον μεγάλο πλούτο.
«Δεύτερη ευκαιρία» για δανειολήπτες
Ιδιαίτερο κεφάλαιο αποτέλεσε και η πρόταση για όσους έχασαν περιουσίες κατά την περίοδο της κρίσης.
Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει ένα πλαίσιο «Δεύτερης Ευκαιρίας» για δανειολήπτες και εγγυητές που έχασαν περιουσιακά στοιχεία εξαιτίας δανείων της κρίσης.
Στο σχέδιο περιλαμβάνεται η επαναφορά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας για όσους έχουν ρυθμίσει τις υποχρεώσεις τους, η απομάκρυνση αρνητικών καταχωρήσεων από τον Τειρεσία για όσους έχουν τακτοποιήσει τις οφειλές τους και η επαναφορά ρύθμισης αντίστοιχης με εκείνη του 2015 για όσους πιέζονται από τη σημερινή ακρίβεια.
Προβλέπεται επίσης δυνατότητα αποπληρωμής σε 120 δόσεις, με διαγραφή προσαυξήσεων.
Μισθός 1.000 ευρώ το 2027 και 1.800 ευρώ στο τέλος της τετραετίας
Στο μέτωπο της εργασίας, ο Αλέξης Τσίπρας δεσμεύτηκε για κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ μέσα στο 2027 και για μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης 1.800 ευρώ στο τέλος της τετραετίας.
Η αύξηση των μισθών παρουσιάστηκε ως μέρος μιας ευρύτερης αλλαγής παραγωγικού μοντέλου.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι Έλληνες εργάζονται περισσότερες ώρες από τους περισσότερους Ευρωπαίους, αλλά η χώρα παραμένει χαμηλά στην παραγωγικότητα. Επομένως, όπως είπε, ο χαμηλός μισθός δεν μπορεί να αποτελεί «ανταγωνιστικό πλεονέκτημα», αλλά είναι αποτέλεσμα ενός μοντέλου χαμηλής παραγωγικότητας και χαμηλής προστιθέμενης αξίας.
ΦΠΑ 6% στα βασικά αγαθά και φρένο στην ακρίβεια
Η μάχη κατά της ακρίβειας αποτέλεσε έναν από τους βασικούς πυλώνες του προγράμματος.
Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει ΦΠΑ 6% στα βασικά τρόφιμα και είδη υγιεινής, με στόχο την άμεση μείωση του κόστους ζωής.
Παράλληλα, ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για ψηφιακό παρατηρητήριο τιμών σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα και παρεμβάσεις στα περιθώρια κέρδους κάθε κρίκου της αγοράς.
Στόχος είναι, όπως ανέφερε, η μείωση να φτάνει στον καταναλωτή και να μην απορροφάται από ενδιάμεσους.
Στο ίδιο πακέτο εντάχθηκε η πρόταση για δωρεάν αστικές συγκοινωνίες, ως μέτρο που μειώνει άμεσα το κόστος μετακίνησης των πολιτών.
Η «επενδυτική μηχανή» των 12 δισ. ευρώ
Στην καρδιά του οικονομικού σχεδίου τοποθετήθηκε το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, το οποίο ο Αλέξης Τσίπρας περιέγραψε ως την «επενδυτική μηχανή της επόμενης δεκαετίας».
Η αρχική κεφαλαιακή βάση προβλέπεται να φτάσει τα 12 δισ. ευρώ σε ορίζοντα τετραετίας, μέσω:
- 1,5 δισ. ευρώ τον χρόνο από το εθνικό πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων,
- 500 εκατ. ευρώ τον χρόνο από εγχώριες επιχειρήσεις,
- 1 δισ. ευρώ τον χρόνο από πόρους που θα ανακατευθύνονται από τη Golden Visa.
Με τη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων, η επενδυτική δυνατότητα εκτιμάται ότι μπορεί να προσεγγίσει τα 25 δισ. ευρώ στην τετραετία και να ξεπεράσει τα 50 δισ. ευρώ σε ορίζοντα δεκαετίας.
Το μοντέλο που περιέγραψε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. στηρίζεται σε έναν σαφή κανόνα: κανένα ευρώ δημόσιου χρήματος χωρίς όρους, έλεγχο και μετρήσιμο δημόσιο αποτέλεσμα.
Οι επιχειρήσεις που λαμβάνουν δημόσια στήριξη θα πρέπει, σύμφωνα με την πρόταση, να δημιουργούν σταθερές θέσεις εργασίας στην Ελλάδα, να τηρούν συλλογικές συμβάσεις, να μεταφέρουν τεχνογνωσία και να ενισχύουν τις εξαγωγές. Σε περίπτωση παραβίασης των όρων, θα προβλέπεται επιστροφή των ενισχύσεων και αποκλεισμός από μελλοντική χρηματοδότηση.
Από την κατανάλωση στην παραγωγή
Ο παραγωγικός μετασχηματισμός αποτέλεσε ίσως το πιο φιλόδοξο τμήμα της παρουσίασης.
Η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. δεν περιορίζεται στην προσέλκυση επενδύσεων, αλλά θέτει συγκεκριμένους τομείς στους οποίους θα πρέπει να κατευθυνθούν η χρηματοδότηση, η έρευνα και οι δημόσιες υποδομές.
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται:
- φάρμακα και βιοτεχνολογία,
- ποιοτικά τρόφιμα,
- εξοπλισμός ενέργειας και συστήματα αποθήκευσης,
- ναυτιλιακή τεχνολογία,
- κρίσιμες πρώτες ύλες,
- αμυντικά προϊόντα,
- σύγχρονα δίκτυα μεταφορών.
Στόχος είναι οι επενδύσεις να φτάσουν στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να ενισχυθεί η μεταποίηση και οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη να κινηθούν κοντά στο 2% του ΑΕΠ.
Ενέργεια: μείωση 30% στους λογαριασμούς
Στο μέτωπο της ενέργειας, ο Αλέξης Τσίπρας έθεσε ως στόχο τη μεσοσταθμική μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30%.
Παράλληλα, προτάθηκε ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα ενέργειας σε σταθερή και προσιτή τιμή για κάθε νοικοκυριό.
Η λογική του σχεδίου βασίζεται σε μακροχρόνια συμβόλαια εγχώριας παραγωγής χαμηλού κόστους, ώστε οι καταναλωτές να προστατεύονται από τις ακραίες διακυμάνσεις της αγοράς.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΔΕΗ αποκτά ξανά, σύμφωνα με την πρόταση, στρατηγικό δημόσιο ρόλο: ως εγγυητής της βάσης των τιμολογίων, αγοραστής και διανομέας εγχώριας καθαρής ενέργειας και επενδυτικός πυλώνας για δίκτυα και αποθήκευση.
Η ενεργειακή μετάβαση, επομένως, δεν παρουσιάζεται μόνο ως περιβαλλοντικός στόχος, αλλά ως εργαλείο παραγωγικής ανασυγκρότησης.
Νερό και αγροτική παραγωγή
Αντίστοιχη λογική εφαρμόζεται και στον πρωτογενή τομέα.
Το νερό αντιμετωπίζεται ως παραγωγική υποδομή και στοιχείο εθνικής ασφάλειας, με πρόταση για ενιαίο εθνικό σχεδιασμό και διαχείριση σε επίπεδο υδατικών λεκανών.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία «Τράπεζας Γης», μέσω της οποίας δημόσιες εκτάσεις θα παραχωρούνται με μακροχρόνιες μισθώσεις σε νέους αγρότες.
Στο σχέδιο περιλαμβάνονται ακόμη πολυετή συμβόλαια παραγωγής με εγγυημένη ποσότητα και τιμή, καθώς και υποχρεωτική ιχνηλασιμότητα στην αγροδιατροφική αλυσίδα, με στόχο την αντιμετώπιση των «ελληνοποιήσεων».
Πέντε υπουργεία εκτός Αττικής
Η περιφερειακή ανάπτυξη δεν περιορίστηκε σε οικονομικές ενισχύσεις.
Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε ένα σχέδιο διοικητικής αποκέντρωσης με τη μεταφορά πέντε υπουργείων εκτός Αττικής μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Συγκεκριμένα:
- το υπουργείο Βιομηχανίας στη Θεσσαλονίκη,
- το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης στη Λάρισα,
- το υπουργείο Τουρισμού στο Ηράκλειο,
- το υπουργείο Νησιωτικής Πολιτικής στη Λέσβο,
- το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής στην Κοζάνη.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ειδικής ζώνης αμυντικής βιομηχανίας στη Θράκη.
Η λογική πίσω από το σχέδιο είναι η μετάβαση από μια υπερσυγκεντρωμένη Ελλάδα σε μια πολυκεντρική Ελλάδα, όπου οι περιφέρειες δεν θα λειτουργούν ως διοικητικά παραρτήματα της Αθήνας, αλλά ως παραγωγικοί και θεσμικοί κόμβοι.
Η Θεσσαλονίκη στο επίκεντρο: «Μητρόπολη των Βαλκανίων»
Ειδικό κεφάλαιο της ομιλίας αφιερώθηκε στη Θεσσαλονίκη.
Ο Αλέξης Τσίπρας περιέγραψε την πόλη ως «Μητρόπολη των Βαλκανίων. Πράσινη, λειτουργική, ανθεκτική».
Το σχέδιο προβλέπει την ενίσχυση της Θεσσαλονίκης ως παραγωγικού, εμπορικού και διαμετακομιστικού κέντρου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με επίκεντρο τη σύνδεση λιμανιού, αεροδρομίου, σιδηροδρόμου, οδικών αξόνων και logistics.
Στόχος είναι η πόλη να αποτελέσει κόμβο για το εμπόριο και την οικονομική συνεργασία με τα Βαλκάνια, με ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακής συνεργασίας που θα συνδέει μεταφορές, ενέργεια και παραγωγικές αλυσίδες.
Στο εσωτερικό της πόλης, η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει ανάπτυξη μητροπολιτικού δικτύου μεταφορών, επέκταση του Μετρό προς τη δυτική Θεσσαλονίκη και ενιαία ανάπλαση του παραλιακού μετώπου.
Η βασική φιλοσοφία είναι ότι οι μεγάλες υποδομές δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απομονωμένα έργα, αλλά να συνδέονται με την καθημερινότητα των πολιτών, την παραγωγή, την κλιματική προστασία και την ποιότητα ζωής.
Στέγη: 50.000 νέες προσιτές κατοικίες
Στο ζήτημα της στεγαστικής κρίσης, η ΕΛ.Α.Σ. έθεσε στόχο τη δημιουργία 50.000 νέων προσιτών επιλογών στέγασης μέσα σε τέσσερα χρόνια.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται η δημιουργία Οργανισμού Κοινωνικά Προσιτής Στέγασης, η αξιοποίηση δημόσιας και δημοτικής γης, η κατασκευή νέων κατοικιών και η ανακαίνιση κλειστών κτιρίων.
Παράλληλα, προτείνεται η επιστροφή κλειστών κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση με προσιτούς όρους, ενώ δίνεται στους δήμους η δυνατότητα να παρεμβαίνουν στη βραχυχρόνια μίσθωση όπου δημιουργούνται σοβαρές πιέσεις στη στεγαστική αγορά.
Παιδεία: 30.000 νέοι εκπαιδευτικοί και τέλος στις Πανελλαδικές
Στην Παιδεία, ο σχεδιασμός είναι ιδιαίτερα εκτεταμένος.
Προβλέπονται:
- 30.000 νέοι εκπαιδευτικοί,
- αρχική αύξηση 300 ευρώ τον μήνα στους μισθούς των εκπαιδευτικών,
- δωρεάν προσχολική εκπαίδευση,
- δωρεάν γεύματα στα δημοτικά σχολεία,
- ενίσχυση των ΚΔΑΠ,
- ψυχολόγος σε κάθε σχολικό συγκρότημα,
- δωρεάν ενισχυτική διδασκαλία σε μικρά τμήματα,
- περισσότερες προσλήψεις και πόροι στα σχολεία υψηλών αναγκών.
Παράλληλα, ο Αλέξης Τσίπρας τάχθηκε υπέρ της κατάργησης των Πανελλαδικών εξετάσεων και της δημιουργίας ενός νέου συστήματος πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση, που θα αξιολογεί συνολικά τη σχολική διαδρομή του μαθητή.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται φοιτητικό επίδομα 500 ευρώ τον μήνα για δέκα μήνες κάθε έτους για κάθε φοιτητή περιφερειακού πανεπιστημίου που σπουδάζει μακριά από τον τόπο κατοικίας του.
Υγεία: αυξήσεις 500 ευρώ και μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα
Στην Υγεία, το πρόγραμμα προβλέπει μέση αύξηση 500 ευρώ τον μήνα για γιατρούς και νοσηλευτές, με στόχο την ενίσχυση του ΕΣΥ και την ανάσχεση της διαρροής προσωπικού.
Προβλέπονται επίσης ομάδες οικογενειακής υγείας και ανώτατα όρια αναμονής. Εάν ο ασθενής υπερβαίνει τον προβλεπόμενο χρόνο αναμονής, θα μπορεί να εξυπηρετείται αλλού με δημόσια κάλυψη του κόστους.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους ανθρώπους με άνοια και Alzheimer.
Η πρόταση αφορά Εθνική Εγγύηση Ολοκληρωμένης Φροντίδας για περίπου 140.000 ανθρώπους, με έγκαιρη διάγνωση, κατ’ οίκον φροντίδα, κέντρα ημέρας και στήριξη των φροντιστών.
Για τους συνταξιούχους, ο σχεδιασμός προβλέπει μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα.
Παράλληλα, προτείνεται Εθνικό Σύστημα Φροντίδας για ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία, με κατ’ οίκον υπηρεσίες, κέντρα ημέρας και αναγνώριση του ρόλου του οικογενειακού φροντιστή μέσω επιδόματος και ασφαλιστικής κάλυψης.
Κλιματική κρίση: από την αποκατάσταση στην πρόληψη
Το πρόγραμμα συνδέει την οικονομική ανάπτυξη με την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Οι στόχοι που τέθηκαν είναι μείωση των εκπομπών κατά 55% έως το 2030, κατά 80% έως το 2040 και κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ετήσια λογοδοσία στη Βουλή και υποχρεωτική εκτίμηση των κλιματικών επιπτώσεων για κάθε μεγάλη επένδυση και σημαντική κυβερνητική απόφαση.
Κεντρική αλλαγή φιλοσοφίας αποτελεί η μετατόπιση από την αποκατάσταση στην πρόληψη.
Στο σχέδιο περιλαμβάνεται ενιαίο σύστημα δασοπροστασίας και πυρόσβεσης, προστατευμένος προϋπολογισμός πρόληψης και μετατροπή των 2.300 εποχικών πυροσβεστών σε προσωπικό δωδεκάμηνης απασχόλησης.
Προτείνεται ακόμη εθνικό σχέδιο διαχείρισης υδάτων, έργα αντιπλημμυρικής προστασίας και δεσμευτικά σχέδια κλιματικής προσαρμογής για Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Για τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, η «δίκαιη πράσινη μετάβαση» συνδέεται με εγγυημένη πρόσβαση σε νέα εργασία ή πλήρως χρηματοδοτούμενη κατάρτιση που θα οδηγεί σε πραγματική απασχόληση.
«Το δικαίωμα να μένεις στον τόπο σου»
Ένα ακόμη στοιχείο του σχεδίου αφορά τις μικρότερες και πιο απομονωμένες περιοχές της χώρας.
Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει το «Δικαίωμα να μένεις στον τόπο σου», με ειδική στήριξη για οικισμούς κάτω των 1.000 κατοίκων.
Η λογική είναι ότι ο τόπος γέννησης δεν πρέπει να καθορίζει τα δικαιώματα του πολίτη.
Προβλέπονται αντισταθμιστικές παρεμβάσεις για το αυξημένο κόστος μετακίνησης, ενέργειας και βασικών αγαθών, καθώς και ελάχιστο δίκτυο υπηρεσιών: κινητές μονάδες υγείας, πρόσβαση σε φάρμακα, μεταφορές, ψηφιακές υπηρεσίες με φυσική υποστήριξη και κατοικίες για δημοσίους υπαλλήλους.
Τουρισμός και πολιτισμός με λιγότερη εποχικότητα και περισσότερη περιφέρεια
Ξεχωριστή θέση στο σχέδιο της ΕΛ.Α.Σ. καταλαμβάνει και ο τουρισμός, τον οποίο ο Αλέξης Τσίπρας δεν αντιμετώπισε ως μια δραστηριότητα που περιορίζεται στη θερινή περίοδο, αλλά ως ένα ολοκληρωμένο, ετήσιο παραγωγικό οικοσύστημα.
Η πρόταση είναι ο τουρισμός να συνδεθεί περισσότερο με την τοπική παραγωγή, τον πολιτισμό, την αγροδιατροφή και τις υπηρεσίες, ώστε τα οφέλη του να διαχέονται σε μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας και της κοινωνίας και να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από λίγους μήνες του χρόνου.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ενίσχυση του κοινωνικού τουρισμού, με στόχο η τουριστική ανάπτυξη να μην αφορά μόνο την προσέλκυση επισκεπτών από το εξωτερικό, αλλά και τη δυνατότητα περισσότερων πολιτών να έχουν πρόσβαση στις διακοπές και στην αναψυχή.
Η αποκέντρωση αποτελεί και εδώ βασικό στοιχείο του σχεδιασμού. Στο σχέδιο προβλέπεται η μεταφορά του Υπουργείου Τουρισμού στο Ηράκλειο, μαζί με άλλα υπουργεία που προτείνεται να μετακινηθούν εκτός Αττικής, σε μια προσπάθεια να μεταφερθεί μέρος της διοικητικής και αναπτυξιακής δραστηριότητας στην περιφέρεια.
Ο πολιτισμός, από την άλλη, εντάσσεται στην ίδια λογική ως παραγωγικός, κοινωνικός και αναπτυξιακός πόρος. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία Εθνικού Δικτύου Περιφερειακών Κέντρων Σύγχρονου Πολιτισμού, με στόχο η σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία να αποκτήσει ισχυρότερη παρουσία σε ολόκληρη τη χώρα και όχι να παραμένει συγκεντρωμένη στην Αθήνα.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ενός «Ψηφιακού Πορτοφολιού Πολιτισμού», που θα λειτουργεί ως σύγχρονο εργαλείο πρόσβασης των πολιτών στον πολιτισμό.
Με αυτόν τον τρόπο, τουρισμός και πολιτισμός εντάσσονται στο ευρύτερο αφήγημα της παραγωγικής ανασυγκρότησης: όχι ως δύο απομονωμένοι τομείς της οικονομίας, αλλά ως δραστηριότητες που μπορούν να δημιουργούν εισόδημα, θέσεις εργασίας, πολιτιστική παραγωγή και ανάπτυξη σε ολόκληρη τη χώρα.
Το πολιτικό μήνυμα πίσω από τους αριθμούς
Η παρουσίαση στη Θεσσαλονίκη δεν ήταν μόνο μια αναλυτική καταγραφή οικονομικών μέτρων.
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να παρουσιάσει την ΕΛ.Α.Σ. ως φορέα μιας συνολικής αλλαγής οικονομικού και πολιτικού παραδείγματος.
Απέναντι σε ένα μοντέλο που, όπως υποστήριξε, αντιμετωπίζει τον μισθό ως «κόστος», τη στέγη ως επενδυτικό προϊόν, τη δημόσια Υγεία και Παιδεία ως δαπάνη και την περιφέρεια ως συμπλήρωμα της Αθήνας, αντιπαρέβαλε ένα κράτος που επενδύει, ελέγχει και απαιτεί ανταπόδοση από το δημόσιο χρήμα.
Στην τελική του τοποθέτηση, ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. επιχείρησε να απομακρύνει το αφήγημα από την απλή κυβερνητική εναλλαγή.
«Δεν ζητάμε λευκή επιταγή. Δεν ζητάμε μια ακόμη κυβερνητική εναλλαγή. Ζητάμε αλλαγή πορείας», ανέφερε.
Και έδωσε το πολιτικό περίγραμμα της Ελλάδας που θέλει να εκπροσωπήσει η νέα πολιτική πρόταση: μια χώρα που θα παράγει, μια κοινωνία που θα προστατεύει και μια καθημερινότητα με «ασφάλεια, αξιοπρέπεια και προοπτική».
Με το βλέμμα στραμμένο στις επόμενες εκλογές, το μήνυμα που επιχείρησε να αφήσει από τη Θεσσαλονίκη ήταν ότι η αντιπαράθεση δεν θα αφορά μόνο το ποιος θα κυβερνήσει, αλλά ποιο οικονομικό μοντέλο θα ακολουθήσει η χώρα και ποιοι θα επωφεληθούν από την ανάπτυξή της.
Η δική του πρόταση συνοψίστηκε σε ένα τρίπτυχο που διατρέχει ολόκληρο το πρόγραμμα: περισσότερη παραγωγή, δικαιότερη διανομή του πλούτου και καλύτερη ζωή.
Στην εκδήλωση έδωσαν το «παρών» εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, των επαγγελματικών φορέων και πρόσωπα από τον ευρύτερο πολιτικό χώρο. Μεταξύ άλλων, στην παρουσίαση παρέστη ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, καθώς και οι πρόεδροι της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργος Καββαθάς, του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης Κυριάκος Μερελής, του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης Μάριος Παπαδόπουλος, του Εμπορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης Παντελής Φιλιππίδης και της Ομοσπονδίας Βιοτεχνικών Σωματείων Άγγελος Κουντουρτζιάννης. Παρόντες ήταν επίσης πρώην και ανεξάρτητοι βουλευτές και στελέχη, μεταξύ των οποίων οι Αθηνά Λινού, Κατερίνα Βέττα, Μαρίνα Σκούφα, Μαρία Ζαμπάρα, Φωτεινή Οζγκιούρ, Κυριακή Νοτοπούλου, Γιώργος Καραμέρος, Σωκράτης Κεδίκογλου, Βασίλης Κόκκαλης, Δώρα Αυγέρη, Άγγελος Τόλκας και Κώστας Ζαχαριάδης, δίνοντας στην εκδήλωση έντονο πολιτικό και αυτοδιοικητικό στίγμα.
