Η υπόθεση των 68 σκύλοι της Αλεξάνδρειας έφερε στην επιφάνεια σοβαρά κενά στη διαχείριση των αδέσποτων και έδειξε το χάσμα ανάμεσα στη νομοθεσία και την πράξη. Μετά από καταγγελία της Νέμεσις, κλιμάκιο της Ειδικής Γραμματείας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς έκανε έλεγχο σε δύο προσωρινούς χώρους φιλοξενίας, στο Παλαιοχώρι και στα παλιά Σφαγεία του Δήμου Αλεξάνδρειας.
Στην αυτοψία βρέθηκαν 58 σκύλοι και διαπιστώθηκαν σοβαρές παραβάσεις, ανάμεσά τους ακατάλληλα κλουβιά, ελλείψεις στην καθαριότητα, στο νερό, στην τροφή, στις υποδομές αποχέτευσης και στην κτηνιατρική φροντίδα, ενώ εντοπίστηκαν και ζώα με προβλήματα υγείας.
Ακολούθησαν ποινικές διαδικασίες, διοικητικές κυρώσεις και προσωρινές αφαιρέσεις όλων των ζώων.
Οι εθελοντές εντόπισαν επιπλέον 10 αδέσποτα έξω από τα κυνοκομεία. Στην προσπάθεια διάσωσης και φροντίδας των σκύλων, εθελοντές και φιλοζωικοί φορείς ανέλαβαν τη μεταφορά και τη φιλοξενία τους, συχνά με δικά τους έξοδα.
Όπως αναφέρει η Κατερίνα Παπαποστόλου, η στήριξη από τον Δήμο παραμένει ανεπαρκής. Ζώα εξακολουθούν να φιλοξενούνται σε κλουβιά ή ιδιωτικές πανσιόν, ενώ μένουν ανοιχτά τα ερωτήματα για τις ευθύνες, τους ελέγχους και τη συνέχεια των παρεμβάσεων.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της φιλοζωίας στην Ελλάδα σήμερα είναι η απόσταση ανάμεσα στα λόγια και στις πράξεις, ανάμεσα στον νόμο και στην εφαρμογή του.
Κάποια ζώα εξακολουθούν να βρίσκονται στο άτυπο κυνοκομείο, το οποίο δεν σφραγίστηκε
Διευθύντρια σχολείου, συγγραφέας 13 βιβλίων, ζωοθεραπεύτρια και ιδρύτρια της ΑΜΚΕ Ζω.Ε.Σ., η Κατερίνα Παπαποστόλου έχει χαράξει μια ξεχωριστή διαδρομή στον χώρο της εκπαίδευσης και της προστασίας των ζώων.
Μέσα από ένα έργο που έχει αγγίξει περισσότερους από 550.000 μαθητές σε εκατοντάδες σχολεία της Ελλάδας, έχει καταφέρει να μετατρέψει τη φιλοζωία από συναίσθημα σε εκπαιδευτική πράξη και την προσωπική της ευαισθησία σε συλλογική δράση.
Η υπόθεση των 58 + 10 ταλαιπωρημένων σκύλων της Αλεξάνδρειας την έφερε αντιμέτωπη με τη σκληρότερη πλευρά της πραγματικότητας: τη σιωπή, κάποιες φορές, των θεσμών, αλλά και μια απρόσμενη προσωπική περιπέτεια, αποκαλύπτοντας το τίμημα που μπορεί να έχει η υπεράσπιση των ανυπεράσπιστων.
Μιλά για όσα αντίκρισε, για τις μάχες που εξακολουθεί να δίνει και για την απόφασή της να μη συμβιβαστεί ποτέ με την αδικία, ακόμη κι όταν το κόστος γίνεται βαθιά προσωπικό.
Τι σας συγκλόνισε και τι σας απογοήτευσε περισσότερο στην υπόθεση των άτυπων κυνοκομείων της Αλεξάνδρειας;
Η διάρκεια της κακοποίησης των 68 σκύλοι της Αλεξάνδρειας και η εύρεση νεκρών ζώων, θαμμένων στον ίδιο χώρο σαν να ήταν σκουπίδια. Αυτή η ιστορία κρατά από το 2016, με την ίδια δημοτική αρχή, και μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί λύση. Οι εικόνες εκείνων των ζώων θα με ακολουθούν για πάντα.
Ωστόσο, αυτό που εξακολουθεί να με συγκλονίζει και να με απογοητεύει, ακόμη και μήνες μετά, είναι η συμπεριφορά του δημάρχου και του αντιδημάρχου Αλεξάνδρειας απέναντί μας, την οποία εκλαμβάνω ως ξεκάθαρα εκδικητική, επειδή τολμήσαμε να αναδείξουμε τα λάθη στη διαχείριση του αδέσποτου πληθυσμού. Αντιμετωπίζουμε μια διαρκή απαξίωση και υποτίμηση. Θεωρούν ότι είμαστε υποχρεωμένοι να εξαντληθούμε από κάθε άποψη, επειδή αγαπάμε τα ζώα.
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, πριν από λίγες ημέρες βρέθηκα αντιμέτωπη ακόμη και με την αυτόφωρη διαδικασία. Δεν θα ξεχάσω εύκολα το συναίσθημα να έχεις αφιερώσει μήνες στην προστασία κακοποιημένων ζώων και ξαφνικά να βρίσκεσαι σε μια τέτοια θέση.
Με απογοητεύει εξίσου η σιωπή όλων των αιρετών της περιοχής, συγκεκριμένων δημοσιογράφων -από τους οποίους θα ήταν ψέμα να πω ότι δεν το περίμενα- αλλά και ορισμένων σημαντικών θεσμών. Θεωρώ, όμως, ότι θα έρθει η στιγμή που ο καθένας θα αναλάβει την ευθύνη της αδιαφορίας του και θα πάρει τη θέση που του αξίζει.
Πώς είναι δυνατόν να φτάνουμε σε τέτοιες συνθήκες διαβίωσης των ζώων; Δεν υπήρχαν προηγουμένως μηχανισμοί ελέγχου;
Το ζήτημα είναι πώς αξιολογούσαν όσα αντίκριζαν τότε, αλλά και πώς αξιολογούν σήμερα όσα βλέπουν. Ο αρμόδιος αντιδήμαρχος, άλλωστε, επέμενε ότι οι συνθήκες ήταν καλές, υιοθετώντας τη χαρακτηριστική αντίληψη: «Σκύλοι είναι, τι περισσότερο να έχουν;».
Ακούσαμε, μάλιστα, πρόσφατα εκπρόσωπο αρμόδιας αρχής να περιγράφει τις συνθήκες διαβίωσης στο άτυπο κυνοκομείο ως σχεδόν υποδειγματικές, ενώ οι εικόνες που έχουμε εμείς είναι εντελώς διαφορετικές.
Αναρωτιέμαι, λοιπόν, πόσο διαφορετικά αντιλαμβανόμαστε ορισμένοι την έννοια της αξιοπρεπούς διαβίωσης. Μήπως, τελικά, θα έπρεπε να ελέγχεται και εκείνος που θεωρεί αυτές τις συνθήκες αποδεκτές;
Έχουν περάσει αρκετοί μήνες από τις αποκαλύψεις. Ποια είναι σήμερα η τύχη των 68 σκύλων;
Δυστυχώς, ελάχιστα βρίσκονται σήμερα σε σπίτια φιλοξενίας. Τα περισσότερα παραμένουν σε κλουβιά και ιδιωτικές πανσιόν, με εμάς τους εθελοντές να επωμιζόμαστε ένα δυσβάσταχτο οικονομικό, σωματικό και ψυχικό κόστος.
Από τις αρχές Φεβρουαρίου, ο Δήμος Αλεξάνδρειας, με εξαίρεση ορισμένους σκύλους που φιλοξενούνται στην πανσιόν με την οποία συνεργάζεται, δεν έχει συνεισφέρει ούτε ένα ευρώ για τη φιλοξενία των υπόλοιπων ζώων, ενώ, σύμφωνα με όσα βιώνουμε, προβάλλει συνεχώς δικαιολογίες και δημιουργεί εμπόδια.
Κατερίνα Παπαποστόλου: «Το μεγαλύτερο τίμημα θα ήταν να προδώσω όσα πιστεύω για να γίνω αρεστή ή βολική»
Κάποια ζώα εξακολουθούν να βρίσκονται στο άτυπο κυνοκομείο, το οποίο δεν έχει σφραγιστεί. Εκεί, παρά τις επισημάνσεις της Ειδικής Γραμματείας και άλλων αρμόδιων φορέων, όχι μόνο δεν έγιναν παρεμβάσεις για τη βελτίωση του χώρου, αλλά σταμάτησαν, χωρίς επίσημη εξήγηση, και όλες οι εργασίες κατασκευής του νέου κυνοκομείου, το οποίο προβλεπόταν να χρηματοδοτηθεί από το πρόγραμμα «Φιλόδημος».
Δυστυχώς, μόνο τρία φιλοζωικά σωματεία κατάφεραν να αναλάβουν συνολικά τέσσερις σκύλους. Τα υπόλοιπα δεν επικοινώνησαν καν μαζί μας για να ρωτήσουν αν χρειαζόμαστε βοήθεια.
Έχετε καταγγείλει επανειλημμένα παραλείψεις στη διαχείριση της υπόθεσης. Τι θεωρείτε ότι παραμένει αναπάντητο;
Πάρα πολλά. Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για τις συνθήκες στις οποίες ζούσαν αυτά τα ζώα; Γιατί εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές εκκρεμότητες στη φροντίδα τους; Πώς αξιοποιούνται οι δημόσιοι πόροι που προορίζονται για την προστασία τους; Και γιατί οι εθελοντές καλούνται διαρκώς να καλύπτουν τις υποχρεώσεις του Δήμου;
Αντί να υπάρχει διαφάνεια, λογοδοσία και απαντήσεις σε επίσημα ερωτήματα που αφορούν ζωές, υπάρχει μια ανεξήγητη σιωπή, η οποία το μόνο που καταφέρνει είναι να μεγαλώνει την ευθύνη εκείνων που οφείλουν να απαντήσουν.
Πόσο αποτελεσματικά λειτούργησαν οι αρμόδιοι μηχανισμοί; Υπήρξαν άνθρωποι που έκαναν τη διαφορά;
Οφείλω να αναγνωρίσω, πρωτίστως, τον κομβικό ρόλο της Ειδικής Γραμματείας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία ήταν η μόνη αρμόδια υπηρεσία που άκουσε πραγματικά τις καταγγελίες μας. Ανταποκρίθηκε άμεσα και παρουσία του ίδιου του Ειδικού Γραμματέα, κ. Χρυσάκη, διαπίστωσε την κατάσταση με τα ίδια του τα μάτια. Η παρουσία του και η ουσιαστική παρέμβαση της υπηρεσίας υπήρξαν καθοριστικές για την εξέλιξη της υπόθεσης.
Οφείλω, επίσης, να αναφερθώ στον τότε υπαστυνόμο Α΄, Γιώργο Τρούπκο, που ανέλαβε την υπόθεση. Η επιμονή, η συνέπεια και η ουσιαστική συμβολή του στη διερεύνησή της υπήρξαν καθοριστικές.
Το ίδιο ισχύει και για τον κ. Κώστα Αντωνιάδη, ο οποίος εκπροσώπησε τον Συνήγορο του Πολίτη και βρέθηκε στο πλευρό μας κάθε φορά που τον χρειαστήκαμε. Και στους δύο αξίζει το δημόσιο ευχαριστώ μου και θα τους χρωστώ ευγνωμοσύνη για πάντα.
Εκείνο, όμως, που με απογοητεύει είναι ότι, όταν ένας άνθρωπος απομακρύνεται από μια υπηρεσία, συχνά μοιάζει να σταματά μαζί του και η πρόοδος μιας υπόθεσης. Είναι αδιανόητο να χρειάζεται να αναζητούμε τον έναν και μοναδικό άνθρωπο που θα ενδιαφερθεί πραγματικά μέσα σε μια ολόκληρη υπηρεσία και, όταν εκείνος αποχωρεί, να μη βρίσκεται ούτε ένας άλλος να συνεχίσει με την ίδια συνέπεια, είτε αγαπά τα ζώα είτε όχι.
Τι σας προβληματίζει περισσότερο; Όσα συνέβησαν στα ζώα ή το γεγονός ότι χρειάστηκε τόσο μεγάλη κινητοποίηση για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση;
Το γεγονός ότι αγωνιζόμαστε για να διεκδικήσουμε τα αυτονόητα. Αναρωτιέμαι συχνά πόσοι άνθρωποι θα είχαν εγκαταλείψει αυτή την προσπάθεια από εξάντληση.
Ο Δήμος Αλεξάνδρειας θα παραμένει για μένα για πάντα η ντροπή της χώρας ως προς τη διαχείριση του αδέσποτου πληθυσμού τα τελευταία δέκα χρόνια.
Κάποτε ο καθένας θα έχει τη θέση που του αναλογεί σε αυτή την ιστορία, ιδιαίτερα εκείνοι που επέλεξαν να παραμείνουν ουδέτεροι. Γιατί, όταν η αδικία είναι τόσο ξεκάθαρη, η ουδετερότητα δεν είναι αθωότητα, αλλά μια σιωπηλή μορφή συνενοχής.
Στην Ελλάδα, τα ζώα κινδυνεύουν όχι μόνο από εκείνους που τα κακοποιούν, αλλά και από εκείνους που έχουν συνηθίσει να προσποιούνται ότι δεν βλέπουν.
Έχετε πληρώσει προσωπικό τίμημα επειδή αρνηθήκατε να σιωπήσετε;
Φυσικά. Σε χρόνο, χρήματα, ψυχική εξάντληση, ακόμη και σε ανθρώπινες σχέσεις.
Έχω δει ανθρώπους να απομακρύνονται όταν τα πράγματα δυσκολεύουν, άλλους να ενοχλούνται επειδή επιμένω να ζητώ απαντήσεις και κάποιους, από τους οποίους περίμενα έστω ένα ανθρώπινο ενδιαφέρον, να αδιαφορούν ακόμη και στην πιο δύσκολη προσωπική μου στιγμή.
Όμως, το μεγαλύτερο τίμημα θα ήταν να προδώσω όσα πιστεύω για να γίνω αρεστή ή βολική. Προτιμώ να πληρώνω το τίμημα της φωνής μου παρά να κουβαλώ το βάρος της σιωπής μου.
Τι θα πρέπει να αλλάξει ώστε να μη βρεθούμε ξανά αντιμέτωποι με μια αντίστοιχη υπόθεση;
Πρέπει να σταματήσει η προστασία των ζώων να εξαρτάται από την ευαισθησία ενός δημάρχου, την επιμονή ενός αστυνομικού ή την αντοχή κάποιων εθελοντών. Χρειαζόμαστε ουσιαστικούς ελέγχους, πραγματική λογοδοσία και συνέπειες για όσους παραβιάζουν τη νομοθεσία.
Το ζητούμενο είναι να δημιουργήσουμε ένα σύστημα στο οποίο τα ζώα δεν θα χρειάζονται σωτηρία.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της φιλοζωίας στην Ελλάδα σήμερα είναι η απόσταση ανάμεσα στα λόγια και στις πράξεις, ανάμεσα στον νόμο και στην εφαρμογή του.
Μπορεί η φιλοζωική εκπαίδευση να αλλάξει πραγματικά την ελληνική κοινωνία;
Ναι, φυσικά. Άλλωστε, δεν θα είχα αφιερώσει τόσο πολύ χρόνο και ενέργεια από τη ζωή μου για την ένταξη της φιλοζωίας στην εκπαίδευση, αν δεν πίστευα βαθιά στη δύναμή της.
Έπειτα από τις επισκέψεις των Ζω.Ε.Σ. σε περισσότερα από 800 σχολεία, τόσο εγώ όσο και οι συνεργάτες μου θεωρούμε ότι τα παιδιά συχνά μαθαίνουν την αδιαφορία παρατηρώντας τους ενήλικες.
Η φιλοζωική εκπαίδευση διδάσκει την ενσυναίσθηση, τον σεβασμό στη διαφορετικότητα και την ευθύνη απέναντι στον αδύναμο. Θα ήθελα τα σημερινά παιδιά να μεγαλώσουν χωρίς να θεωρούν φυσιολογικά όσα η δική μας κοινωνία έμαθε να ανέχεται.
Όσο για τους ενήλικες, πιστεύω ότι ποτέ δεν είναι αργά να αλλάξουν. Θεωρώ, μάλιστα, μεγάλο λάθος να επιμένουμε να λέμε ότι «τα παιδιά θα σώσουν τον κόσμο», καθώς τους παραδίδουμε ένα μεγάλο βάρος που δεν τους αναλογεί. Μικροί και μεγάλοι, μαζί, μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο!
Τι σας οδήγησε στη συγγραφή 13 βιβλίων και πώς γεννήθηκε το «Ταξίδι στο Νησί της Πατούσας»;
Γράφω γιατί πολλές φορές υπάρχουν πράγματα που δεν μπορώ να εκφράσω με άλλον τρόπο.
Το «Ταξίδι στο Νησί της Πατούσας» γεννήθηκε μέσα από τη σκληρή πραγματικότητα των 68 βάναυσα κακοποιημένων αδέσποτων σκύλων της Αλεξάνδρειας.
Πήρα τον πόνο τους και τον ταξίδεψα σε ένα παραμυθένιο νησί, με κάστρα, χρυσά κλειδιά και ήρωες, άλλους πραγματικούς και άλλους φανταστικούς, που παλεύουν για την ελευθερία και τη δικαιοσύνη.
Δεν ήθελα να απομακρύνω τους αναγνώστες από την πραγματικότητα, αλλά να τους δώσω τη δύναμη να προσπαθήσουν να την αλλάξουν.
Η ιστορία των 68 σκύλων συνεχίζει να σας εμπνέει συγγραφικά; Ετοιμάζετε κάποιο νέο βιβλίο;
Γράφω τη συνέχειά του, ναι. Πρόκειται για ένα βιβλίο που γεννήθηκε από την ανάγκη μου να φωτίσω τον ρόλο που διαδραμάτισε ο καθένας σε αυτή την ιστορία. Γιατί πίσω από την ιστορία των 68 σκύλων υπάρχουν πολλές ανθρώπινες ιστορίες που αξίζει να ειπωθούν.
Και αυτή τη φορά, οι χρυσές κλωστές δεν θα ενώνουν μόνο τους ήρωες ενός παραμυθιού, αλλά θα αποκαλύπτουν και τις επιλογές των πραγματικών ανθρώπων.
