Το γάλα στις γάτες μπορεί να ακούγεται σαν κλασικός συνδυασμός, όμως οι έρευνες δείχνουν ότι οι γάτες δεν πρέπει να πίνουν καθόλου γάλα.
Η σχέση των γατών με τους ανθρώπους έχει ιστορία που ξεπερνά τα 9.000 χρόνια. Οι γάτες πλησίασαν τους ανθρώπινους οικισμούς κυνηγώντας τα τρωκτικά που ταλαιπωρούσαν τους προγόνους μας, κέρδισαν την εύνοιά τους ως ποντικοκυνηγοί και σταδιακά εξημερώθηκαν.
Στη συνέχεια, οι αγρότες άρχισαν να τις χρησιμοποιούν για τον έλεγχο των παρασίτων. Μέσα από αυτή τη σχέση, οι γάτες και το γάλα ήρθαν για πρώτη φορά σε επαφή.
Πριν από την εμπορευματοποίηση των τροφών για κατοικίδια, οι γάτες τρέφονταν κυρίως με υπολείμματα από το οικογενειακό τραπέζι, ενώ λίγα ήταν γνωστά για τις διατροφικές τους ανάγκες. Στο βιβλίο του για τις γάτες, που εκδόθηκε το 1877, ο Σκωτσέζος γιατρός Γκόρντον Στέιμπλς υποστήριζε ότι οι γάτες χρειάζονται δύο μπολ – ένα για νερό και ένα για γάλα – και πρότεινε το κουάκερ με γάλα ως ιδανικό πρωινό για τις γάτες.
Ένα στερεότυπο που έγινε λαϊκή γνώση
Όπως επιβεβαιώνει η Independent, από εκεί και πέρα οι γάτες και το γάλα πέρασαν ακόμη πιο βαθιά στη λαϊκή κουλτούρα, μέσα από απεικονίσεις γατών που λατρεύουν το γάλα σε έργα τέχνης, βιβλία, ταινίες και κινούμενα σχέδια. Υπάρχει μάλιστα και το στερεότυπο της ταλαιπωρημένης αδέσποτης γάτας που σώζεται από τη βροχή για να απολαύσει ένα πιατάκι γάλα από έναν ευγενικό άγνωστο.
Οι έρευνες πλέον δείχνουν ότι οι γάτες δεν θα έπρεπε να πίνουν καθόλου γάλα, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία τους παρουσιάζει δυσανεξία στη λακτόζη. Όπως όλα τα θηλαστικά, οι γάτες ξεκινούν τη ζωή τους πίνοντας γάλα από τη μητέρα τους, όμως μετά την περίοδο της νηπιακής ηλικίας το γάλα είναι περιττό στη διατροφή τους.
Μετά τον απογαλακτισμό, περίπου στις 6 έως 12 εβδομάδες, τα γατάκια σταματούν να παράγουν το ένζυμο λακτάση, το οποίο χρειάζεται για την πέψη της λακτόζης στο γάλα. Για τη συντριπτική πλειοψηφία των γατών, αυτό σημαίνει δυσανεξία στη λακτόζη. Ωστόσο, όπως και στους ανθρώπους, ο βαθμός δυσανεξίας διαφέρει από άτομο σε άτομο, ανάλογα με την ποσότητα του ενζύμου που παράγει φυσιολογικά ο οργανισμός τους.
Μην βιαστείτε όμως να δώσετε γάλα στο γατάκι σας. Το ότι τα γατάκια μπορούν να αφομοιώσουν τη λακτόζη δεν σημαίνει ότι πρέπει να πίνουν αγελαδινό γάλα. Οι γάτες είναι πολύ μικρότερα ζώα από τις αγελάδες και, όπως είναι φυσικό, η ποσότητα λακτόζης στο γάλα της μαμάς γάτας είναι πολύ χαμηλότερη από ό,τι στο αγελαδινό γάλα. Είναι καλύτερο να τα αφήσετε να θηλάσουν από τη μητέρα τους ή να τους δώσετε γάλα ειδικά σχεδιασμένο για γατάκια.
Τι συμβαίνει στις γάτες που πίνουν γάλα;
Η λακτόζη είναι ένας τύπος ζάχαρης. Όταν δεν μπορεί να διασπαστεί ώστε να απορροφηθεί στην κυκλοφορία του αίματος, μεταφέρεται μέσω των εντέρων στο παχύ έντερο, όπου τα βακτήρια του οργανισμού την υποβάλλουν σε ζύμωση.
Αυτή η ζύμωση διασπά τη λακτόζη σε οξέα και αέρια που προκαλούν δυσάρεστα συμπτώματα, όπως υπερβολική απελευθέρωση αερίων, φούσκωμα, δυσκοιλιότητα, κοιλιακό άλγος και, περιστασιακά, ναυτία και έμετο. Στις γάτες, το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα είναι η διάρροια.
Η χρόνια ή επίμονη διάρροια μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση, διαταραχή της ισορροπίας των ηλεκτρολυτών και υποσιτισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί ακόμη και να είναι απειλητική για τη ζωή.
Οι γάτες που καταναλώνουν γάλα ή γαλακτοκομικά προϊόντα τακτικά ως μέρος της διατροφής τους διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για αυτές τις επιπλοκές στην υγεία τους.
Αν το γάλα είναι τόσο κακό για τις γάτες, τότε γιατί το λατρεύουν;
Για να απαντήσουμε σε αυτό, πρέπει πρώτα να θυμηθούμε ότι το αγελαδινό γάλα προορίζεται για τη διατροφή και την ανάπτυξη ενός μωρού αγελάδας. Για να επιτευχθεί αυτό, περιέχει ποικιλία πρωτεϊνών και λιπών που είναι ιδιαίτερα ελκυστικά στη γεύση, ειδικά για τις γάτες. Οι γάτες χρειάζονται υψηλά επίπεδα πρωτεϊνών και λιπών για βέλτιστη υγεία και καθημερινή λειτουργία.
Το αγελαδινό γάλα, ειδικότερα, έχει επίσης υψηλή περιεκτικότητα σε καζεΐνη, μια πρωτεΐνη που διασπάται από τον οργανισμό σε άλφα-καζοζεπίνη. Σε ορισμένες μελέτες, έχει συσχετιστεί με ηρεμιστική δράση στις γάτες. Αν και αυτό δεν θα έκανε αρχικά μια γάτα να θέλει να πιει γάλα, μπορεί να δημιουργήσει μια ανακουφιστική σύνδεση με το γάλα με την πάροδο του χρόνου.
Τα γαλακτοκομικά δεν αποτελούν φυσικό μέρος της διατροφής τους. Αν και μπορεί να τους αρέσει η γεύση, το γάλα είναι πιθανό να προκαλέσει στις γάτες δυσφορία και προβλήματα υγείας, οπότε είναι καλύτερο να το αποφεύγετε εντελώς.
Και αν νομίζετε ότι η γάτα σας είναι μία από τις λίγες τυχερές που δεν έχουν δυσανεξία στη λακτόζη, μάλλον δεν είναι έτσι. Οι γάτες είναι πολύ καλές στο να κρύβουν τη δυσφορία τους, επειδή, στη φύση, το να δείξουν αδυναμία θα τις έκανε στόχο στους φυσικούς εχθρούς τους.
Αν πρέπει οπωσδήποτε να το δώσετε, επιλέξτε γάλα χωρίς λακτόζη ή γάλα ειδικά σχεδιασμένο για γάτες και δώστε το μόνο ως πολύ σπάνια λιχουδιά. Αν και δεν θα προκαλέσει στομαχικές διαταραχές όπως το κανονικό αγελαδινό γάλα, πάλι δεν θα προσφέρει στη γάτα σας κανένα θρεπτικό όφελος.
