Πολλοί κηδεμόνες θέλουν να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό σύστημα του σκύλου τους, ώστε να προστατεύσουν την υγεία του, και συχνά στρέφονται πρώτα σε συμπληρώματα και υπερτροφές. Η βάση, όμως, για ένα δυνατό ανοσοποιητικό είναι η πλήρης και σωστά ισορροπημένη καθημερινή διατροφή.
Στο εμπόριο κυκλοφορούν αρκετά λειτουργικά συστατικά, όπως τα ω-3 λιπαρά οξέα, τα προβιοτικά και τα αντιοξειδωτικά.
Ακολουθεί τι προσφέρουν στην πράξη, πότε έχουν θέση στη διατροφή και γιατί η υπερβολή στη δόση μπορεί να κρύβει κινδύνους.
Δείτε πώς να προστατεύσετε σωστά τον αγαπημένο σας φίλο, χωρίς υπερβολές.
Αν ο σκύλος τρέφεται ήδη με πλήρη και ισορροπημένη τροφή, η αυθαίρετη προσθήκη πολυβιταμινούχων ή ανόργανων συμπληρωμάτων δεν είναι απαραίτητη
Προτού δώσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα διατροφής, συμβουλευτείτε κτηνίατρο ή ειδικό στη διατροφή των ζώων
Σύμφωνα με τον Δρ. Βασίλειο Παρασκευά, ειδικό σε θέματα διατροφής ζώων, η πρώτη και σημαντικότερη προϋπόθεση είναι μια πλήρης και ισορροπημένη τροφή, κατάλληλη για την ηλικία, το σωματικό βάρος και τη φυσιολογική κατάσταση του σκύλου.
Κανένα superfood ή συμπλήρωμα, τονίζει, δεν μπορεί να καλύψει μια διατροφή με έλλειψη πρωτεΐνης, απαραίτητων λιπαρών οξέων, βιταμινών ή
ιχνοστοιχείων.
Ποια είναι τα κυριότερα λειτουργικά συστατικά με ανοσορρυθμιστική δράση
Τα λειτουργικά συστατικά που προσφέρουν οφέλη για το ανοσοποιητικό σύστημα του σκύλου, γνωστοποιεί ο κύριος Παρασκευάς.
● ω-3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (EPA και DHA), με κύριες πηγές τα ιχθυέλαια και τα έλαια μικροαλγών. Δρουν περισσότερο ως ρυθμιστές της φλεγμονώδους απόκρισης παρά ως απλά ανοσοενισχυτικά.
● Προβιοτικά, κυρίως επιλεγμένα στελέχη Lactobacillus, Bifidobacterium, Enterococcus, Bacillus και ορισμένες ζύμες. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι επιδράσεις στη ρύθμιση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού είναι διαφορετικές από στέλεχος σε στέλεχος (strain-specific). Επομένως, δεν είναι σωστό να θεωρούμε ότι όλα είναι ισοδύναμα.
● Πρεβιοτικά και ζυμώσιμες ίνες, όπως ινουλίνη, FOS (φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες), MOS (Mannan-ολιγοσακχαρίτες) και GOS (γαλακτο-ολιγοσακχαρίτες), τα οποία επηρεάζουν το μικροβίωμα. Αλλά και την παραγωγή βραχείας αλύσου λιπαρών οξέων (SCFA).
● Συμβιοτικά, δηλαδή, κατάλληλοι συνδυασμοί προβιοτικών και πρεβιοτικών.
● β-γλυκάνες και προϊόντα ζυμομυκήτων, που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως ανοσορρυθμιστικά λειτουργικά συστατικά.
● Μεταβιοτικά/postbiotics, δηλαδή, αδρανοποιημένοι μικροοργανισμοί ή/και τα συστατικά τους. Πρόκειται για πολλά υποσχόμενη κατηγορία, αλλά η τεκμηρίωση, ειδικά στον σκύλο, παραμένει πιο περιορισμένη από όσο συχνά υποδηλώνει το marketing, που αφορά τα προϊόντα αυτά.
● Αντιοξειδωτικά μικροθρεπτικά συστατικά, κυρίως βιταμίνες E και C, καθώς και ιχνοστοιχεία όπως Zn, Se και Cu, όταν παρέχονται στις κατάλληλες ποσότητες.
Όμως, επισημαίνει ο κύριος Παρασκευάς, οι μελέτες που έχουν γίνει στον σκύλο δείχνουν ότι οι άμεσες in vivo αποδείξεις ανοσοενίσχυσης από επιπλέον χορήγηση βιταμινών είναι αρκετά περιορισμένες.
● Φυτοβιοτικά, όπως πολυφαινόλες, φλαβονοειδή και καροτενοειδή από φυτικές πρώτες ύλες. Υπάρχουν ενδείξεις αντιοξειδωτικής, αντιφλεγμονώδους και ανοσορρυθμιστικής δράσης, αλλά η ισχύς της τεκμηρίωσης στον σκύλο διαφέρει σημαντικά μεταξύ συστατικών.
Ποιες είναι οι κυριότερες ωφέλιμες δράσεις τους;
Ένας από τους σημαντικότερους μηχανισμούς αφορά τον άξονα διατροφή – μικροβίωμα – έντερο – ανοσοποιητικό. Μεγάλο μέρος της ανοσολογικής δραστηριότητας συνδέεται με το γαστρεντερικό σύστημα, γι’ αυτό η διατήρηση ενός λειτουργικού εντερικού φραγμού και ενός ισορροπημένου μικροβιώματος έχει ιδιαίτερη σημασία, επισημαίνει ο κύριος Παρασκευάς.
Εξηγεί ότι τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά μπορούν να τροποποιήσουν τη σύνθεση και τη μεταβολική δραστηριότητα του μικροβιώματος, να αυξήσουν την παραγωγή SCFA (λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου), να υποστηρίξουν τον εντερικό φραγμό και να επηρεάσουν την τοπική ανοσολογική απόκριση.
Παράλληλα, τα ω-3, τα αντιοξειδωτικά και ορισμένα φυτοχημικά μπορούν να συμβάλουν στον έλεγχο της υπερβολικής φλεγμονώδους και οξειδωτικής απόκρισης.
Επομένως, λέει ο κύριος Παρασκευάς, ο στόχος δεν είναι ένα ανοσοποιητικό που λειτουργεί συνεχώς πιο έντονα, αλλά ένα ανοσοποιητικό που ρυθμίζεται σωστά και ανταποκρίνεται αποτελεσματικά όταν χρειάζεται να περιοριστεί κάτι στον οργανισμό του σκύλου.
Η χρήση λειτουργικών συστατικών σε υγιείς και ασθενείς σκύλους
Το ερώτημα που προκύπτει τώρα είναι αν, σε έναν σκύλο που χαίρει υγείας, μπορούν να προστεθούν στο πιάτο του αυτά τα λειτουργικά συστατικά.
Όπως λέει ο κύριος Παρασκευάς, τα συστατικά αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε υγιείς ενήλικους σκύλους, εφόσον ενσωματώνονται σωστά σε μια πλήρη τροφή.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε υγιής σκύλος χρειάζεται πρόσθετο συμπλήρωμα. Ιδιαίτερο διατροφικό ενδιαφέρον μπορεί να υπάρχει σε κουτάβια, λόγω της ανάπτυξης και ωρίμανσης του ανοσοποιητικού και του μικροβιώματος, καθώς και σε ηλικιωμένους σκύλους, στους οποίους παρατηρούνται μεταβολές στη ανοσολογική λειτουργία εξαιτίας της ηλικίας, διευκρινίζει ο κύριος Παρασκευάς.
Επίσης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περιόδους που ο σκύλος παρουσιάζει αυξημένο stress, έχει αλλάξει περιβάλλον ή διατροφή, αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις μετά από διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος.
Σε σκύλους με χρόνιες εντεροπάθειες, αλλεργικές/ατοπικές καταστάσεις ή άλλα νοσήματα, όμως, η λογική «δίνω κάτι για να δυναμώσω το ανοσοποιητικό» είναι υπεραπλουστευμένη, λέει ο κύριος Παρασκευάς.
Για παράδειγμα, πρόσφατη μελέτη του American College of Veterinary Internal Mediceine για τις χρόνιες φλεγμονώδεις εντεροπάθειες επισημαίνει ότι τα αποτελέσματα μετά την εφαρμογή πρεβιοτικών και προβιοτικών στη διατροφή του σκύλου είναι μεταβλητά και δεν έχει αποδειχθεί σταθερά πρόσθετο κλινικό όφελος. Αντίστοιχα, στην ατοπική δερματίτιδα η γνώση για πολλά συμπληρώματα παραμένει περιορισμένη και αυτά αντιμετωπίζονται περισσότερο ως πιθανές βοηθητικές παρεμβάσεις.
Τι πρέπει να προσέχουμε για τα συμπληρώματα διατροφής
Τελικά, μπορούμε να δίνουμε στον σκύλο συμπληρώματα διατροφής;
Ναι, αλλά όχι αδιακρίτως. Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη απάντηση για τον ιδιοκτήτη. Εάν ο σκύλος καταναλώνει ήδη μία πλήρη και ισορροπημένη τροφή, η αυθαίρετη προσθήκη πολυβιταμινούχων ή ανόργανων συμπληρωμάτων δεν είναι απαραίτητη. Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική πρόσληψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών, υπογραμμίζει ο κύριος Παρασκευάς.
Η World Small Animal Veterinary Association αναφέρει ρητά ότι η προσθήκη βιταμινών και ιχνοστοιχείων σε μια ήδη πλήρη εμπορική τροφή δεν είναι απαραίτητη και ότι οι υψηλές προσλήψεις ορισμένων θρεπτικών συστατικών μπορούν να γίνουν επιβλαβείς.
Πιο συγκεκριμένα, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις λιποδιαλυτές βιταμίνες A και D, αλλά και σε μέταλλα και ιχνοστοιχεία.
Στη διατροφή δεν ισχύει το «όσο περισσότερο, τόσο καλύτερα». Ακόμη και για τα πιο ασφαλή λειτουργικά συστατικά, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η δόση και η ποιότητα του προϊόντος.
Μεγάλες ποσότητες πρεβιοτικών/ζυμώσιμων ινών μπορεί να προκαλέσουν αέρια, κοιλιακή δυσφορία ή μεταβολή της σύστασης των κοπράνων. Στα προβιοτικά πρέπει να γνωρίζουμε το συγκεκριμένο στέλεχος, την ποσότητα βιώσιμων μικροοργανισμών και την επιστημονική τους τεκμηρίωση, καθώς οι δράσεις ενός στελέχους δεν μπορούν να αποδοθούν αυτομάτως σε όλα τα προβιοτικά.
Ανοσοποιητικό σκύλου: Ισορροπημένη διατροφή και συμπληρώματα. Το συμπέρασμα
Ανακεφαλαιώνοντας, λέει ο κύριος Παρασκευάς, για έναν υγιή σκύλο που τρέφεται με πλήρη και ισορροπημένη τροφή, δεν υπάρχει ανάγκη να προσθέτουμε ένα διατροφικό προϊόν για τη λειτουργία και την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος immune booster.
Πολύ μεγαλύτερη σημασία έχουν η ισορροπημένη διατροφή, το ιδανικό σωματικό βάρος, η επαρκής πρόσληψη απαραίτητων θρεπτικών συστατικών και η καλή εντερική υγεία.
Τέλος, ο κύριος Παρασκευάς τονίζει: Όταν θέλουμε πιο στοχευμένη λειτουργική υποστήριξη, τα ω-3, συγκεκριμένα προβιοτικά, πρεβιοτικά, συνβιοτικά, β-γλυκάνες και άλλα επιστημονικά τεκμηριωμένα λειτουργικά συστατικά μπορούν να έχουν θέση. Αλλά στη σωστή δόση, για συγκεκριμένο σκοπό και, ειδικά σε σκύλους με νόσημα. Πάντα σε συνεργασία με κτηνίατρο ή ειδικό στη διατροφή των ζώων.
Ο Δρ. Βασίλειος Παρασκευάς
⃰ Ο Δρ. Βασίλειος Παρασκευάς είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής (ΕΖΠ) του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών (Γ.Π.Α.).
Διδάσκει Διατροφή Ζώων Συντροφιάς στα πλαίσια του μαθήματος Εκτροφή Ζώων Συντροφιάς στους φοιτητές του τμήματος ΕΖΠ του Γ.Π.Α.
Έχει πληθώρα δημοσιεύσεων σε διεθνή περιοδικά και ανακοινώσεις σε διεθνή και εθνικά συνέδρια στον τομέα της Διατροφής των ζώων.
Έχει συμμετάσχει σε μεγάλο αριθμό ερευνητικών προγραμμάτων.
Από το 2021 συνεργάζεται, στο πλαίσιο επιστημονικού ερευνητικού προγράμματος, με την εταιρεία Noma – Dog + Cat Eatery.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
