Η μείωση του χρέους και τα ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα συγκρατούν την άνοδο του κόστους δανεισμού της Ελλάδας, την ώρα που οι διεθνείς αγορές κρατικών ομολόγων κινούνται σε υψηλές αποδόσεις σχεδόν δύο δεκαετιών.
Η απόδοση των 10ετών ομολόγων στις ΗΠΑ, που βρίσκεται στο επίκεντρο της αναταραχής και επηρεάζει και άλλες χώρες, έφτασε την Πέμπτη το 5%, ενώ των 30ετών τίτλων εκτινάχθηκε στο 5,3%, στο υψηλότερο επίπεδο από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι αποδόσεις διαμορφώθηκαν επίσης σε υψηλό 19 ετών, σύμφωνα με τον δείκτη του Bloomberg.
Στη Γερμανία, η απόδοση των 10ετών ομολόγων, που λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για τις αγορές της Ευρωζώνης, αυξήθηκε 34 μονάδες βάσης σε σχέση με έναν μήνα πριν και διαμορφώθηκε στο 3,5%, σε υψηλό 17 ετών. Ακόμη μεγαλύτερες ήταν οι πιέσεις στο κόστος δανεισμού άλλων μεγάλων οικονομιών της Ευρωζώνης, με τις αποδόσεις των 10ετών τίτλων να ανεβαίνουν 46 μ.β. στο 4,44% στη Γαλλία και 43 μ.β. στο 4,38% στην Ιταλία. Στη Βρετανία, η απόδοση των 10ετών τίτλων ενισχύθηκε 41 μ.β. στο 5,37%, στο υψηλότερο επίπεδο μεταξύ των χωρών της G7.
Μέσα σε αυτή τη διεθνή αναστάτωση, το κόστος δανεισμού της Ελλάδας αυξήθηκε λιγότερο από τις τρεις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, καθώς η απόδοση των 10ετών κρατικών ομολόγων σημείωσε άνοδο 40 μ.β. στο 4,24% σε σχέση με έναν μήνα πριν, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την έντονα πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους της Ελλάδας, η οποία οδηγεί σε αναβαθμίσεις από διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης.
Την περασμένη Παρασκευή, ο καναδικός οίκος DBRS αναβάθμισε σε θετικές από σταθερές τις προοπτικές του ελληνικού αξιόχρεου στη βαθμίδα BBB, εκτιμώντας ότι θα συνεχιστεί η αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους παρά τη διεθνή αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων.
Η άνοδος στο κόστος δανεισμού αποδίδεται στην αύξηση του πληθωρισμού και στη δύσκολη δημοσιονομική εικόνα μεγάλων οικονομιών, κυρίως των ΗΠΑ, αλλά και της Γαλλίας και της Βρετανίας. Στις ΗΠΑ, τα πολύ μεγάλα ελλείμματα του προϋπολογισμού συνεχίζονται για χρόνια μετά τον κορονοϊό.
Το 2026, πέντε χρόνια μετά την πανδημία, διαμορφώνονται στο 6% του ΑΕΠ, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους επενδυτές, καθώς το δημόσιο χρέος αυξάνεται ανεξέλεγκτα και έφτασε τον περασμένο μήνα τα 40 τρις. δολάρια ή το 126% του ΑΕΠ. Οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν το μεγαλύτερο μέρος του χρέους τους μέσω της αγοράς ομολόγων, η οποία έχει φτάσει στα 32 τρις. δολάρια.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, υποστήριξε ότι το χρέος δεν είναι ανησυχητικό και ότι θα μειωθεί με την ανάπτυξη της οικονομίας, κάτι που αμφισβητούν οι αγορές. Η αύξηση του κόστους δανεισμού τα τελευταία χρόνια, σε αντίθεση με τα μηδενικά επιτόκια την περίοδο του κορονοϊού, κάνει πιο έντονο το πρόβλημα, καθώς ενισχύει τη δυναμική του χρέους.
Οι δαπάνες για τόκους εξυπηρέτησης του αμερικανικού χρέους έχουν ξεπεράσει το 1 τρις. δολάρια το 2026 και πλέον αποτελούν το μεγαλύτερο κονδύλι στον κρατικό προϋπολογισμό.
Το ίδιο ισχύει και για τους κρατικούς προϋπολογισμούς της Βρετανίας και της Γαλλίας, που δαπανούν περισσότερα για τόκους απ’ ό,τι για την άμυνά τους. Στη Βρετανία, το έλλειμμα στον προϋπολογισμό διαμορφώθηκε στο 4,3% το 2025 και το χρέος φτάνει στο 94% του ΑΕΠ.
Στη Γαλλία, ο φόβος ότι μπορεί να μην ψηφιστεί προϋπολογισμός για το επόμενο έτος, με τις εκλογές να διεξάγονται τον ερχόμενο Απρίλιο και Μάιο, κρατά σε εγρήγορση τις αγορές. Οι επενδυτές έχουν ήδη στοχοποιήσει τη χώρα μετά τις εκλογές του 2024, που τριχοτόμησαν τη Βουλή και οδήγησαν σε έντονη πολιτική αστάθεια. Το έλλειμμα της Γαλλίας παραμένει κοντά στο 5% του ΑΕΠ και το 2026, ενώ το χρέος της πλησιάζει το 120% του ΑΕΠ.
Το αδιέξοδο στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν και η επανάληψη των εχθροπραξιών στον Περσικό Κόλπο προδιαθέτουν για μεγαλύτερη διάρκεια του ενεργειακού σοκ, με τις αγορές να περιμένουν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα αυξήσουν τα επιτόκιά τους για να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε ήδη την Πέμπτη, για δεύτερη φορά εφέτος, το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,5%, εκτιμώντας ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα κρατήσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη πάνω από το 2% και το 2027.
Οι νεότερες προβλέψεις της δείχνουν ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί στο 3% σε μέσα επίπεδα το 2026 και στο 2,5% το 2027, για να μειωθεί στο 2,1% το 2028. Οι αγορές δίνουν επίσης αυξημένη πιθανότητα για αύξηση του επιτοκίου της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ, το οποίο παραμένει σταθερό στο 3,5% – 3,75% από την αρχή του 2026.
Η μαζική στροφή επιχειρήσεων που εστιάζουν στην τεχνητή νοημοσύνη σε δανεισμό από τις κεφαλαιαγορές για τη χρηματοδότηση επενδύσεων πολλών εκατοντάδων δις. δολαρίων είναι ένας ακόμη παράγοντας που έχει ανεβάσει σε υψηλά επίπεδα τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.
Άκης Χαραλαμπίδης
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
