Η πάταξη της φοροδιαφυγής έχει ενισχύσει τα δημόσια έσοδα της Ελλάδας και τη δημοσιονομική της ανθεκτικότητα απέναντι σε εξωτερικά σοκ, όπως η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων διεθνώς, σύμφωνα με ανάλυση του οίκου πιστοληπτικής αξιολόγησης DBRS.
Ο οίκος αναφέρει ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στη φορολογική διοίκηση έχουν συμβάλει στις ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια, με τη χώρα να συγκαταλέγεται στις λίγες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καταγράφουν επανειλημμένα πρωτογενή πλεονάσματα στον προϋπολογισμό. Σε αυτό, όπως σημειώνει, συνέβαλαν οι σημαντικές μεταρρυθμίσεις στη φορολογική διοίκηση και η συγκρατημένη αύξηση των δημόσιων δαπανών.
Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα της Ελλάδας είναι σήμερα πολύ ισχυρότερα από εκείνα των περισσότερων χωρών της ΕΕ, επισημαίνει ο DBRS, καθώς το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης έφτασε το 4,9% του ΑΕΠ το 2025, έναντι μέσου πρωτογενούς ελλείμματος 1,5% για τις άλλες χώρες της ΕΕ.
Τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν όχι μόνο λόγω του ευνοϊκού οικονομικού περιβάλλοντος, αλλά και εξαιτίας των διαρθρωτικών αλλαγών που ενίσχυσαν την ικανότητα του κράτους να εισπράττει φόρους. Μεταξύ 2019 και 2025, το συνολικό μερίδιο των εσόδων από τον ΦΠΑ και τον φόρο εισοδήματος στο ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Ο DBRS σημειώνει ότι η Ελλάδα έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια σε σειρά μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση της φορολογικής διοίκησης και τη μείωση της φοροδιαφυγής, μεταξύ των οποίων η σύσταση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και διάφορα μέτρα ψηφιοποίησης. Τα μέτρα αυτά αύξησαν τη διαφάνεια και οδήγησαν στην υποβολή στοιχείων σε πραγματικό χρόνο από τις επιχειρήσεις προς τις φορολογικές αρχές.
Από το 2020, σε λειτουργία βρίσκεται η ηλεκτρονική πλατφόρμα myDATA. Παράλληλα, η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και τα συστήματα της φορολογικής διοίκησης έχει βελτιώσει την είσπραξη του ΦΠΑ. Σε συνδυασμό με την ταχεία εξάπλωση των ηλεκτρονικών πληρωμών, η αυτόματη διαβίβαση των στοιχείων λιανικών πωλήσεων από τα POS στις φορολογικές αρχές έχει βελτιώσει τη συμμόρφωση στον ΦΠΑ, ιδίως σε κλάδους με αυξημένο κίνδυνο φοροδιαφυγής, όπως η φιλοξενία, το λιανικό εμπόριο και οι υπηρεσίες προς ιδιώτες.
Ο DBRS αναφέρει επίσης ότι η βελτίωση στην είσπραξη φόρων αποτυπώνεται και στην εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πως το κενό ΦΠΑ στην Ελλάδα μειώθηκε σημαντικά, ενώ έως τα τέλη της δεκαετίας του 2010 ήταν από τα υψηλότερα στην ΕΕ.
«Αυτή η διαρθρωτική βελτίωση στην είσπραξη φόρων δίνει στα δημόσια οικονομικά ένα σημαντικό μαξιλάρι ασφαλείας έναντι ενδεχόμενων μελλοντικών σοκ. Η ισχυρότερη συμμόρφωση διευρύνει τη φορολογική βάση και καθιστά τα κρατικά έσοδα λιγότερο εξαρτημένα από την εξέλιξη του οικονομικού κύκλου. Ως αποτέλεσμα, η δημοσιονομική απόδοση αναμένεται να αποδειχθεί πιο ανθεκτική σε περίπτωση ασθενέστερης ανάπτυξης ή γεωπολιτικών αναταραχών που επηρεάζουν το εμπόριο ή τον τουρισμό. Επιπλέον, η υψηλότερη και πιο αξιόπιστη είσπραξη εσόδων βοηθά την Ελλάδα να αντιμετωπίσει περιόδους αυξανόμενων αποδόσεων των κρατικών ομολόγων ή μεγαλύτερης μεταβλητότητας στις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές. Από αυτή την άποψη, τα οφέλη για τη φορολογική διοίκηση δεν αποτελούν απλώς μια προσωρινή αύξηση των εσόδων, αλλά μια διαρκή βελτίωση της ικανότητας της χώρας να απορροφά σοκ», καταλήγει η ανάλυση του καναδικού οίκου.
