Η ακρίβεια φουσκώνει το ΦΠΑ και, σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού, το Δημόσιο αναμένεται να εισπράξει το 2026 επιπλέον 1,548 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα, τα νοικοκυριά βλέπουν το βάρος να περνά στα δικά τους έξοδα, από το σούπερ μάρκετ μέχρι την αντλία.
Οι αναθεωρημένες εκτιμήσεις, όπως προκύπτει από το προσχέδιο του προϋπολογισμού, ανεβάζουν τις εισπράξεις ΦΠΑ στα 30,777 δισ. ευρώ, από αρχικό στόχο 29,229 δισ. ευρώ. Ο φόρος που ακολουθεί σχεδόν κάθε αγορά αποδίδει ιδιαίτερα για το κράτος, σε μια χρονιά όπου τα νοικοκυριά υπολογίζουν τι μπορούν να αγοράσουν και τι θα μείνει στο ράφι.
Οι αναθεωρημένες εκτιμήσεις του προσχέδιου προυπολογισμού ανεβάζουν τις εισπράξεις ΦΠΑ στα 30,777 δισ. ευρώ, από αρχικό στόχο 29,229 δισ. ευρώ.
Βέβαια, δεν μπορεί όλη η υπέρβαση να αποδοθεί αποκλειστικά στην ακρίβεια. Στο αποτέλεσμα συμβάλλουν επίσης η κατανάλωση, η οικονομική δραστηριότητα και η καλύτερη είσπραξη των φόρων.
Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος μπορεί να συνδεθεί καθαρά με τις ανατιμήσεις. Η ακρίβεια έχει, με αυτόν τον τρόπο, τον δικό της φορολογικό πολλαπλασιαστή. Χωρίς να αλλάζει ο συντελεστής, μεγαλώνει ο λογαριασμός.
Κόβουν λίτρα, πληρώνουν ακριβότερα
Στα καύσιμα, ο προϋπολογισμός αποτυπώνει και το σημείο όπου τελειώνει η αντοχή. Τα έσοδα από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης εκτιμώνται στα 7,176 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 283 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο. Το προσχέδιο αποδίδει την εξέλιξη στη χαμηλότερη κατανάλωση ενεργειακών προϊόντων, εξαιτίας της διατήρησης των τιμών σε υψηλά επίπεδα. Με απλά λόγια, οι πολίτες περιορίζουν τα λίτρα επειδή δεν αντέχουν τις τιμές.
Ο ΦΠΑ υπολογίζεται πάνω στην αξία της αγοράς, ενώ ο ΕΦΚ στα καύσιμα πάνω στην ποσότητα. Έτσι, το κράτος μπορεί να εισπράττει περισσότερα από μια ακριβότερη συναλλαγή και λιγότερα από την κατανάλωση που περικόπτεται. Οι δύο φόροι δείχνουν από διαφορετική πλευρά την ίδια ασφυξία.
Το κόστος της στήριξης για την ακρίβεια
Στην άλλη πλευρά του λογαριασμού βρίσκονται οι παρεμβάσεις περίπου 1 δισ. ευρώ που έχουν ήδη δοθεί για την ενεργειακή κρίση. Ο χώρος, σύμφωνα με πληροφορίες του OT, για τη χρηματοδότηση αυτών των μέτρων προέκυψε τόσο από την υποεκτέλεση δαπανών του 2025 όσο και από τα 500 εκατ. ευρώ πρόσθετων εσόδων της ψηφιακής κάρτας εργασίας, τα οποία αναγνωρίστηκαν από την Κομισιόν ως μόνιμα.
Ο κουμπαράς, πάντως, δεν είναι ανεξάντλητος. Τα πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ δεν μετατρέπονται αυτόματα σε διαθέσιμη βοήθεια. Οι ευρωπαϊκοί κανόνες παρακολουθούν την πορεία των καθαρών δαπανών και μια καλύτερη είσπραξη δεν δίνει από μόνη της ελεύθερη άδεια για περισσότερες παροχές.
Σε αυτό το σημείο βρίσκεται η ουσία της επιστολής Μητσοτάκη προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Ο πρωθυπουργός ζητά περιθώριο για την αξιοποίηση των έκτακτων εσόδων ΦΠΑ και εξαίρεση, έως συγκεκριμένο όριο, των προσωρινών ενεργειακών μέτρων από τους δημοσιονομικούς υπολογισμούς. Ζητά, δηλαδή, ευρωπαϊκή ευελιξία ώστε μέρος των πρόσθετων εισπράξεων να επιστρέψει σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η είσπραξη του φόρου πάνω στην ακρίβεια γίνεται αυτόματα. Η επιστροφή του χρειάζεται διαπραγμάτευση. Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η διαπραγμάτευση, το μάρμαρο έχει ξεκάθαρο παραλήπτη τον Έλληνα καταναλωτή.
Πηγή: OT
