Σοβαρή προειδοποίηση για την παγκόσμια οικονομία απευθύνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την ώρα που η Ευρώπη δοκιμάζεται από πυρκαγιές και θερμοκρασίες ρεκόρ. Η κλιματική κρίση και η υποβάθμιση της φύσης δεν απειλούν μόνο ζωές και περιουσίες, αλλά και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Η ραγδαία κατάρρευση των οικοσυστημάτων φέρνει πληθωρισμό και πιστωτικούς κινδύνους
Το καμπανάκι κινδύνου χτυπά στον Guardian το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Φρανκ Έλντερσον, ο οποίος προειδοποιεί ότι ο τραπεζικός τομέας βρίσκεται μπροστά σε έναν πρωτοφανή κίνδυνο. Όπως εξηγεί, η κατάρρευση των αποκαλούμενων υπηρεσιών του οικοσυστήματος —δηλαδή των φυσικών διεργασιών και πόρων που στηρίζουν την ανθρώπινη δραστηριότητα— δημιουργεί εκρηκτικό μείγμα απειλών για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τον δανεισμό.
Για δεκαετίες, η παγκόσμια οικονομία θεωρούσε δεδομένους τους πόρους που παρέχει η φύση. Οι υπηρεσίες του οικοσυστήματος ορίζονται ως κάθε όφελος που μπορεί να αντληθεί από μια φυσική δομή ή διαδικασία. Το νερό, για παράδειγμα, χρησιμοποιείται ως απαραίτητη πρώτη ύλη στη βιομηχανία, ως πηγή ενέργειας μέσω των υδροηλεκτρικών εργοστασίων ή ως δίκτυο μεταφορών. Αντίστοιχα, τα θαλάσσια οικοσυστήματα είναι κρίσιμα για την αλιεία και την παραγωγή τροφίμων, ενώ τα δάση στηρίζουν κλάδους του τουρισμού, της ξυλείας και της γεωργίας.
Οι υπηρεσίες αυτές δεν είναι πλέον σταθερές, αλλά βρίσκονται σε ραγδαία παρακμή. Γι’ αυτό μιλάμε ταυτόχρονα για την κλιματική κρίση και την κρίση της φύσης, υπογραμμίζει ο κ. Έλντερσον. Προσθέτει ότι οι συνέπειες της εξάρτησης των επιχειρήσεων από αυτούς τους φυσικούς πόρους μεταφράζονται άμεσα σε μεγάλα ανοίγματα και κινδύνους για τις τράπεζες που τις δανειοδοτούν.
Δεν είναι οικολογικές ευαισθησίες, είναι σκληρή οικονομία
Για μεγάλο διάστημα, η συζήτηση για την κλιματική αλλαγή αντιμετωπιζόταν στους οικονομικούς κύκλους ως δευτερεύον ή αποκλειστικά περιβαλλοντικό ζήτημα. Αυτό έχει αλλάξει ριζικά. Η αυξημένη συχνότητα των φυσικών καταστροφών, όπως οι πρόσφατες πυρκαγιές που έκαναν στάχτη σπίτια και επιχειρήσεις σε ολόκληρη τη Νότια Ευρώπη, δείχνει ότι η απειλή είναι συστημική.
Οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη φύση μπορούν να προκαλέσουν ουσιαστικούς οικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους, επηρεάζοντας τον πιστωτικό κίνδυνο, την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και —μακροπρόθεσμα— τη χρηματοπιστωτική αστάθεια, εξηγεί το στέλεχος της ΕΚΤ, με σαφή γλώσσα προς τις αγορές.
Αν καταστρέψεις τη φύση, καταστρέφεις τον πυρήνα πάνω στον οποίο στηρίζονται οι οικονομίες μας. Και αυτό τράβηξε την προσοχή του κόσμου. Δεν πρόκειται για άσκηση οικολογικής ευαισθησίας ή αγάπης προς τα δέντρα (flower-power, tree-hugging exercise). Πρόκειται για τον σκληρό πυρήνα της οικονομίας. Πρόκειται για τη θεμελιώδη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τη σταθερότητα των τιμών, τονίζει χαρακτηριστικά.
Το σχέδιο της ΕΚΤ και ο ρόλος των τραπεζών
Υπό το βάρος αυτών των εξελίξεων, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ως εποπτική αρχή των μεγαλύτερων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Ευρώπης, έχει ήδη δρομολογήσει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αξιολόγησης. Στόχος είναι να χαρτογραφηθεί ο τρόπος με τον οποίο η κλιμακούμενη ζημιά στα οικοσυστήματα εκθέτει το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Μέσα στη χρονιά, η ΕΚΤ σχεδιάζει να δημοσιεύσει αναλυτική μελέτη που θα εξετάζει πώς τα μονοπάτια υποβάθμισης των οικοσυστημάτων (ecosystem degradation pathways) μπορούν να μεταφραστούν σε δυναμική πιστωτικών απωλειών για τις τράπεζες της Ευρωζώνης, μετρώντας ουσιαστικά τα κόκκινα δάνεια που μπορεί να γεννήσει η ξηρασία, οι πυρκαγιές και οι πλημμύρες.
Η προσπάθεια ενσωμάτωσης των κλιματικών κινδύνων στον χρηματοπιστωτικό τομέα ξεκίνησε εντατικά το 2017, όταν δημιουργήθηκε το Δίκτυο για το Πρασίνισμα του Χρηματοοικονομικού Συστήματος (NGFS), με πρωτεργάτες τον Φρανκ Έλντερσον, τον τότε επικεφαλής της Τράπεζας της Αγγλίας, Μαρκ Κάρνεϊ, και τον διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό. Σήμερα, 114 κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως συμμετέχουν στην προσπάθεια.
Ωστόσο, η παγκόσμια συνεργασία δέχθηκε ισχυρό πλήγμα επί προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ. Αντιδρώντας στις πιέσεις κολοσσών της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων που δίνουν μάχη για να διατηρήσουν τα κεκτημένα τους, ο Τραμπ απέσυρε πέρυσι τις ΗΠΑ από το NGFS. Η κίνηση αυτή άφησε την Ευρώπη να ηγείται σχεδόν μόνη της της πράσινης χρηματοοικονομικής ατζέντας, χωρίς τη στήριξη της ισχυρότερης οικονομίας του πλανήτη.
Παρά τις γεωπολιτικές αναταράξεις, ο ευρωπαϊκός τραπεζικός κλάδος φαίνεται να έχει αντιληφθεί πλήρως το μέγεθος του προβλήματος. Οι εποχές της άρνησης έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί. Νομίζω ότι είναι πολύ δύσκολο να βρεις πλέον μια τράπεζα στην Ευρώπη που θα σου πει ειλικρινά ότι δεν θεωρεί αυτό το ζήτημα σημαντικό. Νομίζω ότι αυτός ο καιρός έχει περάσει, καταλήγει ο αξιωματούχος της ΕΚΤ, την ώρα που οι φλόγες συνεχίζουν να καταστρέφουν τον φυσικό πλούτο της γηραιάς ηπείρου.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
