Οι αστικές συγκοινωνίες βρίσκονται σε φάση ιστορικού μετασχηματισμού, με παρεμβάσεις που προχωρούν ταυτόχρονα στην ανανέωση του στόλου, στην αναβάθμιση των υποδομών και στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Για το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, η αναβάθμιση των αστικών συγκοινωνιών είναι βασική προτεραιότητα, μέσα από μεγάλες επενδύσεις, συστηματική συντήρηση και αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Στην Αττική βρίσκεται σε εξέλιξη το μεγαλύτερο πρόγραμμα ανανέωσης στόλου των τελευταίων δεκαετιών, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2030. Ο ενεργός στόλος περιλαμβάνει νέα ηλεκτρικά λεωφορεία, αλλά και νέα λεωφορεία πετρελαίου και φυσικού αερίου τελευταίας τεχνολογίας. Ο μέσος όρος ηλικίας των οχημάτων, από τα δεκαέξι με δεκαεπτά έτη που ήταν το 2019, έχει πλέον πέσει στα εννέα έτη. Η μετάβαση στην αντιρρυπαντική τεχνολογία φέρνει πολλαπλά οφέλη, μεταξύ των οποίων περίπου 70% εξοικονόμηση στη δαπάνη καυσίμου και ενέργειας, καθώς και μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά τουλάχιστον έξι χιλιάδες τόνους ετησίως. Παράλληλα, μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος Trieres, το αμέσως επόμενο διάστημα τρία λεωφορεία υδρογόνου θα ενταχθούν πιλοτικά στο καθημερινό συγκοινωνιακό έργο, ώστε να συγκεντρωθούν πολύτιμα δεδομένα για τη μελλοντική αξιοποίηση της συγκεκριμένης τεχνολογίας.
Πέρα από την ανανέωση του στόλου, ο Ο.Α.Σ.Α προχώρησε σε τέσσερις νέες συγκοινωνιακές παρεμβάσεις, εντάσσοντας για πρώτη φορά στο δίκτυο τον Δήμο Μεγαρέων και τον Δήμο Λαυρεωτικής. Με την ίδια απόφαση, βελτιώνεται η εξυπηρέτηση της Ραφήνας, της Μάνδρας-Ειδυλλίας και του Θριάσιου Νοσοκομείου, μέσα από νέες γραμμές και στοχευμένες αλλαγές που ενισχύουν τη διασύνδεσή τους με τα μέσα σταθερής τροχιάς. Οι νέες γραμμές και οι επεκτάσεις δίνουν στους επιβάτες τη δυνατότητα να συνδυάζουν μετακινήσεις με λεωφορεία, τρόλεϊ, Μετρό, Τραμ και τον Προαστιακό, στο τμήμα Μαγούλα-Πειραιάς-Κορωπί, με το ίδιο εισιτήριο. Παράλληλα, οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν τη διασύνδεση των λιμανιών της Ραφήνας και του Λαυρίου. Επιπλέον, από την 1 Οκτωβρίου λειτουργούν πλέον είκοσι πρότυπες γραμμές στην Αττική, με στόχο το 50% των επιβατών να χρησιμοποιεί τις πρότυπες γραμμές.
Μετά από έναν χρόνο επιτυχημένης εφαρμογής της εικοσιτετράωρης λειτουργίας του Μετρό, του Τραμ και λεωφορειακών γραμμών κάθε Σάββατο, καταγράφονται συνολικά πάνω από δύο εκατομμύρια νυχτερινές μετακινήσεις και έως εξήντα χιλιάδες επικυρώσεις. Από τις αρχές Σεπτεμβρίου τέθηκε σε ισχύ το νέο πρόγραμμα δρομολογίων Τραμ, με περισσότερους συρμούς σε κυκλοφορία και σημαντική μείωση των χρονοαποστάσεων στις ώρες αιχμής.
Οι επενδύσεις στα μέσα σταθερής τροχιάς φέρνουν αύξηση της επιβατικής κίνησης, με πάνω από 805.000 επιβάτες ημερησίως σε όλο το δίκτυο του Μετρό και του Τραμ. Το πρώτο οκτάμηνο του 2026, η ΣΤΑ.ΣΥ κατέγραψε σημαντική ανάκαμψη, με 4.200 επιπλέον δρομολόγια. Έτσι, ο χρόνος αναμονής μειώνεται και στις τρεις γραμμές, ενώ η αύξηση των δρομολογίων συνοδεύεται και από άνοδο των εσόδων. Παράλληλα, εντείνεται η μάχη κατά της εισιτηριοδιαφυγής, με περισσότερους ελέγχους. Ταυτόχρονα, στις Γραμμές 2 και 3 του Μετρό Αθήνας έχει ολοκληρωθεί η αντικατάσταση του μεγαλύτερου μέρους των σιδηροτροχιών. Συνεχίζεται επίσης η αξιοποίηση όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων, που θα επιτρέψουν την αγορά δώδεκα νέων συρμών μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και επτά νέων συρμών μέσω του ΕΣΠΑ για τις Γραμμές 2 και 3.
Στη Θεσσαλονίκη, ο συγκοινωνιακός χάρτης αλλάζει ριζικά. Στις 27 Αυγούστου εγκαινιάστηκε από τον Πρωθυπουργό η επέκταση του Μετρό προς Καλαμαριά με πέντε νέους σταθμούς, διαμορφώνοντας συνολικό δίκτυο δεκαοχτώ σταθμών, που εξυπηρετεί τουλάχιστον εξήντα χιλιάδες επιβάτες ημερησίως και μειώνει την κυκλοφορία κατά δώδεκα χιλιάδες Ι.Χ. Όσον αφορά τον στόλο του Ο.Α.Σ.Θ, τα δυο τρίτα είναι πλέον ολοκαίνουργια, μειώνοντας τον μέσο όρο ηλικίας των λειτουργικών λεωφορείων κάτω από τα επτά έτη.
Για την κυβέρνηση, η πραγματική επιτυχία αυτών των πρωτοβουλιών κρίνεται αποκλειστικά στην καθημερινότητα. Αποτυπώνεται στην αξιοπιστία και τη συνέπεια των δρομολογίων, στην εξάλειψη της αβεβαιότητας για την ώρα άφιξης του μέσου και στη μείωση του συνωστισμού στις ώρες αιχμής. Παράλληλα, η άνεση, η καθαριότητα, η αίσθηση ασφάλειας και η ευκολία στη συνδυαστική χρήση διαφορετικών μέσων μεταφοράς διαμορφώνουν το επίπεδο εμπιστοσύνης που τρέφει ο πολίτης προς το σύστημα. Τελικός σκοπός όλων των παρεμβάσεων παραμένει η ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας του πολίτη. Ο χρόνος που εξοικονομεί ένας επιβάτης από τις καθημερινές του μετακινήσεις είναι χρόνος που επιστρέφει στην προσωπική, οικογενειακή και επαγγελματική του ζωή.
