Η επιστροφή των πρώτων 53 κειμηλίων από τη Βουλγαρία δεν είναι το τέλος της διαδρομής αλλά η αρχή, τόνισε η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή Νικόλαου Βρεττού για την ανταλλαγή κειμηλίων μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Η ίδια υπογράμμισε ότι το ενδιαφέρον του ΥΠΕΞ για την επιστροφή ιερών κειμηλίων παραμένει διαρκές και αμείωτο.
Η υφυπουργός ανέφερε ότι η επιστροφή των εκκλησιαστικών κειμηλίων που εκλάπησαν από τις βουλγαρικές στρατιωτικές δυνάμεις κατά τον Α’ και Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο είναι ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα για την Ελλάδα και προτεραιότητα που συνδέεται με το ιστορικό παρελθόν των δύο χωρών. Όπως είπε, οι αναγκαίοι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας για την εξέταση της επιστροφής των κειμηλίων των ιερών μονών Εικοσιφοίνισσης Δράμας και Τιμίου Προδρόμου Σερρών παρέμειναν πάντα ενεργοί, ενώ το θέμα τέθηκε σε όλες τις επαφές και σε υψηλό επίπεδο.
Η Ελλάδα, σημείωσε η κ. Παπαδοπούλου, επιδίωκε πάντα μια διευθέτηση που να συνάδει με την ιστορική αποκατάσταση και με το ιδιαίτερο των αναπτυγμένων διμερών ελληνοβουλγαρικών σχέσεων. Εξήγησε επίσης ότι το μνημόνιο κατανόησης και αμοιβαίας παράδοσης πολιτιστικών αντικειμένων μεταξύ των δύο υπουργείων Πολιτισμού είναι αποτέλεσμα των άοκνων προσπαθειών της ελληνικής κυβέρνησης και της αναβάθμισης των σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες, που επέτρεψαν να υπάρξει ο απαραίτητος πολιτικός χώρος συνεννόησης για το ζήτημα. Πρόσθεσε ότι πρόκειται για πρότυπο επιτυχημένου διαλόγου και αμοιβαίας κατανόησης, ενώ υπενθύμισε πως Ελλάδα και Βουλγαρία συνεργάζονται σε πλήθος τομέων και η συνεργασία αυτή αναπτύσσεται συνεχώς σε όλα τα επίπεδα.
Με τη συγκεκριμένη πράξη, είπε η υφυπουργός, οι δύο χώρες θεμελιώνουν κάτι βαθύτερο από μια πολιτιστική ανταλλαγή. Μετέφερε επίσης την πεποίθηση που είχε διατυπώσει και ο πρωθυπουργός κατά την τελετή παραλαβής των εκκλησιαστικών θησαυρών, ότι η συνεργασία θα συνεχιστεί και για την επιστροφή και άλλων κειμηλίων, μετατρέποντας τις δύσκολες στιγμές του παρελθόντος σε γέφυρες συνεργασίας του μέλλοντος.
Ο ανεξάρτητος βουλευτής Νικόλαος Βρεττός υποστήριξε ότι η κυβέρνηση οφείλει να αποδείξει πως η ανταλλαγή των κειμηλίων μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας είναι ιστορική, καθώς υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα που έχουν διατυπωθεί και από τον Μητροπολίτη Σερρών και Δράμας Θεόδωρο, με επιστολή του προς την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, αλλά και από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, συλλόγους, ακαδημαϊκούς και κόμματα της αντιπολίτευσης. Όπως είπε, κανείς δεν γνωρίζει σήμερα το μνημόνιο και το πρωτόκολλο που έχει υπογραφεί μεταξύ των δύο χωρών, αν υπάρχει ρητή δεσμευτική υποχρέωση της Βουλγαρίας για την επιστροφή και των κλαπέντων υπολοίπων κειμηλίων και χειρογράφων, το χρονοδιάγραμμα ή τι σημαίνει ο ισχυρισμός της «πρώτης φάσης», καθώς και το νομικό καθεστώς. Ζήτησε, επίσης, να κατατεθούν στη Βουλή όλα τα σχετικά έγγραφα για την ανταλλαγή και τις διεκδικήσεις της χώρας, καταλογίζοντας στην κυβέρνηση μυστική διπλωματία. Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι συνέπειες αυτής της ανταλλαγής ξεπερνούν τα όρια της πολιτιστικής διπλωματίας, καθώς η πολιτιστική κληρονομιά των οστών του τσάρου Σαμουήλ στη Βουλγαρία αποτελεί αντικείμενο διαμάχης μεταξύ Βουλγαρίας και Σκοπίων.
Στη δευτερολογία της, η κ. Παπαδοπούλου επισήμανε στον βουλευτή ότι η υποχρέωση της Βουλγαρίας να επιστρέψει τα κειμήλια πηγάζει από το άρθρο 126 της Συνθήκης του Δελχί το 2019. Τη χαρακτήρισε μονομερή, νομικά δεσμευτική και ανεπιφύλακτη υποχρέωση και πρόσθεσε ότι επί δεκαετίες η διεκδίκησή της προσέκρουε σε τοίχο. Όπως είπε, σήμερα, με το μνημόνιο κατανόησης και τα σχετικά πρωτόκολλα, επετεύχθη η επιστροφή των πρώτων 53ων κειμηλίων, κάτι που μέχρι πρότινος φάνταζε ακατόρθωτο.
Η υφυπουργός διαβεβαίωσε εκ νέου ότι το ενδιαφέρον του ΥΠΕΞ για το συγκεκριμένο ζήτημα παραμένει διαρκές και αμείωτο. «Και θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με μεθοδικότητα, σοβαρότητα και επιμονή, εξαντλώντας κάθε διπλωματική και θεσμική δυνατότητα», ανέφερε.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
