Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται αύριο Πέμπτη το σχέδιο νόμου για την ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης και τη διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης. Η αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή το ενέκρινε κατά πλειοψηφία, με τη Νέα Δημοκρατία να τάσσεται υπέρ, ενώ ΠΑΣΟΚ και Ελληνική Λύση επιφυλάχθηκαν για την τελική τους στάση στην Ολομέλεια και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης να το καταψηφίζουν.
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως επανέλαβε ότι το νομοσχέδιο δεν έχει καμία σχέση με τον πρώτο, υποχρεωτικό πυλώνα ασφάλισης, αλλά βελτιώνει και συμπληρώνει το πλαίσιο της προαιρετικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης. Διαβεβαίωσε επίσης τα μέλη της κοινοβουλευτικής επιτροπής ότι το υπουργείο είναι ανοιχτό σε συγκεκριμένες βελτιωτικές προτάσεις, ενόψει και της συζήτησης στην Ολομέλεια. Όπως ανέφερε, έχουν ήδη ενσωματωθεί πάνω από το 90%, περίπου το 95%, των σχολίων που υποβλήθηκαν και όλοι οι φορείς που τοποθετήθηκαν για τον δεύτερο πυλώνα εμφανίστηκαν θετικοί.
«Ο δεύτερος πυλώνας δεν υποκαθιστά τον πρώτο. Αυτή είναι η θέση της κυβέρνησης και της Νέας Δημοκρατίας», σημείωσε η Νίκη Κεραμέως, προσθέτοντας ότι πρόκειται για συμπληρωματική συνταξιοδοτική παροχή χωρίς καμία υποχρεωτική υπαγωγή. Η υπουργός ανέφερε ακόμη ότι το υπουργείο δέχτηκε και ενσωματώνει βελτιώσεις στον νόμο 5078, τον οποίο χαρακτήρισε πολύ σημαντικό, καθώς «έριξε τα φώτα πάνω στον δεύτερο πυλώνα», και τώρα η κυβέρνηση ενισχύει και βελτιώνει το σχετικό πλαίσιο.
Αναφερόμενη στα Ανοιχτά Ομαδικά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, η υπουργός Εργασίας τόνισε ότι πρόκειται για θεμελιώδη αλλαγή, ειδικά για την ελληνική οικονομία όπου πάνω από το 90% των επιχειρήσεων έχουν έως δέκα άτομα προσωπικό. «Γι΄ αυτούς υπήρχε πολύ μεγάλη δυσκολία να συμμετάσχουν σε κάποιο ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης», είπε, εξηγώντας ότι με τον νέο νόμο τα ταμεία-ομπρέλα θα μπορούν να δημιουργούνται από τους κοινωνικούς εταίρους και να καλύπτουν εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους σε μικρές επιχειρήσεις.
Η Νίκη Κεραμέως επανέλαβε παράλληλα ότι η ενίσχυση του πρώτου πυλώνα παραμένει απόλυτη προτεραιότητα για την κυβέρνηση. Υπενθύμισε ότι 600.000 πολίτες που το 2019 δεν εργάζονταν, σήμερα εργάζονται και από επίδομα ανεργίας καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές και ενισχύουν τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων. Πρόσθεσε ακόμη ότι σήμερα εργάζονται 308.000 συνταξιούχοι, ενώ σημαντικά έσοδα έφερε και η ψηφιακή κάρτα εργασίας, με 1,2 εκατομμύρια περισσότερες υπερωρίες να δηλώνονται στο πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό εξάμηνο.
Η υπουργός αναφέρθηκε επίσης στα μέτρα που έχουν ληφθεί τα τελευταία χρόνια για την ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων, όπως οι αυξήσεις κατά σχεδόν 17% στις συντάξεις, το ετήσιο αφορολόγητο επίδομα των 300 ευρώ, η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς κατά 50% ήδη και κατά 100% από την 1η Ιανουαρίου, η αναθεώρηση της εισφοράς αλληλεγγύης και η κατάργηση της περικοπής των συντάξεων χηρείας.
Για την εποπτεία του συστήματος της συμπληρωματικής προαιρετικής ασφάλισης, η Νίκη Κεραμέως τόνισε ότι είναι κρίσιμο η εποπτική αρχή να είναι ανεξάρτητη και να έχει ελευθερία κινήσεων ώστε να επιτελεί σωστά το έργο της. Μίλησε για πολύ θετική εμπειρία από τον πρώτο 1,5 χρόνο της εποπτικής αρμοδιότητας της ΤτΕ και υπογράμμισε ότι η πρόβλεψη της εποπτικής εισφοράς είναι αναγκαία από την ΕΚΤ, καθώς η ΤτΕ, λόγω της ανεξαρτησίας της, δεν μπορεί να χρηματοδοτεί το κράτος.
Η υπουργός επισήμανε ακόμη ότι μία από τις ιδιαιτερότητες του νομοσχεδίου είναι πως δίνει τη δυνατότητα να δημιουργούνται προγράμματα προσαρμοσμένα στις ανάγκες συγκεκριμένων επαγγελματικών ομάδων. Με αυτόν τον τρόπο, όπως είπε, θα μπορούν να αναπτύσσονται επενδυτικά προϊόντα ανάλογα με το ιδιαίτερο προφίλ της κάθε ομάδας στην οποία απευθύνονται.
Κλείνοντας την επεξεργασία του νομοσχεδίου στην κοινοβουλευτική επιτροπή, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης σημείωσε ότι για πρώτη φορά καταγράφηκε ομοφωνία των κοινωνικών εταίρων που κλήθηκαν στην ακρόαση. «Θέλω λοιπόν, προ της εισαγωγής του νομοσχεδίου στην ολομέλεια, να ευχηθώ αυτή η μεγάλη κοινωνική απήχηση να μετατραπεί και σε κοινοβουλευτική στήριξη», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι κοινωνικοί εταίροι από όλους τους χώρους τοποθετήθηκαν θετικά, με επιμέρους προτάσεις για βελτιώσεις.
Οι τοποθετήσεις των κομμάτων
«Δεν ακούσαμε από την αντιπολίτευση προτάσεις για το συγκεκριμένο θέμα παρά μόνο κριτική», είπε η εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας Τζίνα Οικονόμου, αναφερόμενη στη λειτουργία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης. Όπως σημείωσε, ο θεσμός δεν είναι εφεύρεση της Νέας Δημοκρατίας, αλλά εργαλείο συνεργασίας εργαζομένων και εργοδοτών που υπάρχει εδώ και δεκαετίες και ρυθμίζεται με ομοιόμορφο τρόπο στην Ευρώπη. Πρόσθεσε ότι δεν πρόκειται ούτε για ελληνική ούτε για ευρωπαϊκή πρωτοτυπία, αλλά για συνταξιοδοτικό θεσμό που υπάρχει σε πλήθος χωρών και λειτουργεί ήδη από τον προηγούμενο αιώνα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η επαγγελματική ασφάλιση, είπε, είναι προαιρετικός μηχανισμός χορήγησης πρόσθετης σύνταξης σε όσους επιθυμούν να ενταχθούν σε κάποιο ΤΕΑ. Με αυτόν τον τρόπο οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν να δίνουν επιπλέον χρήματα, εφόσον το επιθυμούν ή ως πρόσθετη παροχή συλλογικής σύμβασης εργασίας, ώστε οι εργαζόμενοι να λαμβάνουν επιπλέον σύνταξη πέρα από εκείνη της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης. Επειδή τα ΤΕΑ έχουν προαιρετικό χαρακτήρα, ανέφερε, δεν θα μπορούσαν ποτέ να είναι αναδιανεμητικά, ενώ δεν θα ήταν σωστό ούτε δίκαιο τα κεφάλαιά τους να κατευθύνονται αλλού για τη χρηματοδότηση άλλων παροχών.
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης σημείωσε ότι η κυβέρνηση έρχεται με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο να διορθώσει σημαντικές αδυναμίες ενός νόμου που η ίδια ψήφισε πριν από 2,5 χρόνια. Υπενθύμισε ότι ο νόμος 5078/23 παρουσιάστηκε ως μεγάλη μεταρρύθμιση και ότι τότε το ΠΑΣΟΚ είχε επισημάνει αδυναμίες στον σχεδιασμό και στον τρόπο υλοποίησης, χωρίς να αμφισβητεί την ανάγκη της μεταρρύθμισης. Αναφέρθηκε στα ζητήματα φορητότητας των ασφαλιστικών δικαιωμάτων, στη συμμετοχή μικρότερων επιχειρήσεων και εργαζομένων, στα πολυεργοδοτικά ταμεία και στο φορολογικό πλαίσιο, λέγοντας πως σήμερα η κυβέρνηση αλλάζει αρκετά από αυτά τα σημεία, αναγνωρίζοντας τα δικά της λάθη. Τόνισε επίσης ότι πρέπει να στηριχθεί η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα και να εξεταστεί πώς οι εργαζόμενοι θα έχουν πραγματική πρόσβαση σε αυτόν τον θεσμό.
Οι ανατροπές στο κοινωνικό ασφαλιστικό σύστημα και στο σύνολο των δικαιωμάτων ήταν διαχρονικός στόχος του κεφαλαίου και όλων των κυβερνήσεων που το υπηρετούν, είπε ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Χρήστος Κατσώτης, υποστηρίζοντας ότι όλα τα αστικά κόμματα στήριξαν τις επιδιώξεις του. «Κύρια κατεύθυνση είναι να μετατραπεί η ασφάλιση σε ατομικό δικαίωμα, να αποτελέσει εμπόρευμα, το οποίο θα πουλάνε και θα μοιράζονται τα κέρδη οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες και οι επιχειρηματίες στον χώρο της υγείας», είπε, προσθέτοντας ότι οι καπιταλιστές και οι κυβερνήσεις τους θέλουν να τελειώσουν με το σημερινό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Κατηγόρησε επίσης τη ΓΣΕΕ ότι, αντί να υπερασπιστεί την κοινωνική ασφάλιση και να διεκδικήσει την κατάργηση όλων των αντιασφαλιστικών νόμων και την επιστροφή των κλεμμένων, ανοίγει τον δρόμο για την παράδοση της ασφάλισης στους χρηματοπιστωτικούς ομίλους και στις ασφαλιστικές εταιρείες.
Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Παπαηλιού ανέφερε ότι η κυβέρνηση δεν ενισχύει το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα, αλλά δίνει ολοένα και περισσότερα κίνητρα ώστε οι εργαζόμενοι να στραφούν σε κεφαλαιοποιητικά σχήματα, επενδυτικά προϊόντα και ατομικούς λογαριασμούς. Με αυτόν τον τρόπο, είπε, αποσείεται η ευθύνη του κράτους από τη μέριμνα για την κοινωνική ασφάλιση, η οποία κατοχυρώνεται συνταγματικά, ενώ ο ασφαλιστικός κίνδυνος μεταφέρεται στους ίδιους τους εργαζόμενους. Παράλληλα υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει τη σύνταξη όχι ως κοινωνικό δικαίωμα αλλά ως επενδυτικό προϊόν και αναρωτήθηκε ποιος νέος με επισφαλείς συνθήκες εργασίας, συμβάσεις ορισμένου χρόνου ή διαδοχική ανεργία μπορεί να οικοδομήσει σοβαρή συμπληρωματική σύνταξη. Κατά την εκτίμησή του, ωφελημένοι θα είναι κυρίως οι υψηλόμισθοι, τα μεγάλα στελέχη επιχειρήσεων, τα μεγάλα επιχειρηματικά σχήματα και οι επιχειρήσεις του χρηματοπιστωτικού τομέα.
Η ειδική αγορήτρια της Ελληνικής Λύσης Μαρία Αθανασίου μίλησε για σοβαρά ζητήματα λογοδοσίας και προστασίας των ασφαλισμένων. Έθεσε ερωτήματα για το πώς προστατεύονται οι αποταμιεύσεις των μελών που έχουν απομείνει όταν ο εκκαθαριστής μπορεί να υποπέσει σε διαχειριστικά λάθη απλής αμέλειας χωρίς να φέρει ευθύνη για τη ζημία που θα προκαλέσει, αλλά και για το πώς διασφαλίζεται ότι δεν θα λειτουργήσει με τη λιγότερη δυνατή επιμέλεια, γνωρίζοντας ότι η απόδειξη βαριάς αμέλειας στα δικαστήρια απαιτεί πολύ υψηλό βαθμό τεκμηρίωσης. Επισήμανε ακόμη ότι η εποπτική αρχή αποκτά απόλυτη εξουσία να καθορίζει κρίσιμες μακροοικονομικές παραδοχές, όπως ο ρυθμός πληθωρισμού, οι μελλοντικοί μισθοί και τα μέγιστα επιτόκια προεξόφλησης, υποστηρίζοντας ότι με μια απλή αλλαγή στις τεχνικές παραμέτρους ένα υγιές Ταμείο μπορεί να βρεθεί τεχνικά ελλειμματικό μέσα σε μία νύχτα.
«Με το νομοσχέδιο διευρύνεται ο ρόλος της αγοράς στη συνταξιοδοτική αποταμίευση, αφήνοντας θολό το τοπίο στο ποιος θα αναλάβει τη ζημιά αν και όταν οι επενδυτικοί υπολογισμοί διαψευστούν», είπε η ειδική αγορήτρια της Νίκης Ασπασία Κουρουπάκη. Υπογράμμισε ότι, στο σύστημα που θεσπίζεται, ο εργαζόμενος καταβάλλει τις εισφορές, ο πάροχος διαχειρίζεται τα χρήματα και οι επενδυτικές αποφάσεις καθορίζουν την τελική παροχή, ενώ αν εμφανιστεί έλλειμμα η σύμβαση μπορεί να ζητήσει νέα εισφορά ή να μειώσει την παροχή. Όπως είπε, το νομοσχέδιο αφήνει έναν λογαριασμό ανοιχτό που στο τέλος μπορεί να μεταφερθεί στον εργαζόμενο, σε μια κοινωνία με πληθωρισμό 3,4% τον Ιούλιο και ανεργία 8% τον Ιούνιο, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ.
«Το πρώτο θεμελιώδες πρόβλημα του νομοσχεδίου είναι η διάλυση της συλλογικής έννοιας της επαγγελματικής ασφάλισης και η πλήρης μετακύλιση του κινδύνου στον ασφαλισμένο», είπε η ειδική αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας Τζώρτζια Κεφαλά. Αναφερόμενη στα Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, έθεσε ζήτημα για το ποιος θα αποφασίζει την επενδυτική στρατηγική κάθε Ταμείου που θα δημιουργείται, όταν θα συμμετέχουν εργαζόμενοι διαφορετικής ειδικότητας, όπως για παράδειγμα εργαζόμενοι μιας εταιρείας πληροφορικής και μιας αλυσίδας fast food. Επισήμανε ότι η συλλογική εκπροσώπηση διαλύεται, ο εργαζόμενος χάνει κάθε δυνατότητα ελέγχου και το Ταμείο μετατρέπεται από θεσμό αλληλεγγύης σε απρόσωπο χρηματοοικονομικό προϊόν.
